Caput 58

Idem contra eundem: sicut enim filius se habet ad patrem, eodem modo spiritus sanctus se habet ad filium. Et propter hoc Dei quidem uerbum filius, (uerbum autem filii spiritus: portansque omnia, inquit apostolus, uerbo uirtutis sue; ex quo) eloquium filii per Deum: gladium spiritus, dicit, sumite, quod est uerbum Dei. Uerbum autem Dei sermo uiuus est et operatiuus. Non sic ad humanam decidas similitudinem, sed ubique quod maius est de Deo sentias ad unam manifestationem operationis ut accipias paradigma uerbi, hoc est exemplum, quia et spiritus ipse factus uere per filium operatur omnia et peragit. Hereticus: et quare non filius filii spiritus? Basilius: non tantum non est filius filii spiritus quia est ex Deo per filium, ideo non erit filius; sed ne Trinitas infinitus estimaretur numerus, et filium filius generaret nepotem patri et sic filium per nepotem sicut est in hominibus; quia et sacra non dixit Scriptura: propter quod neque ordo illic est talis, nec sic se habet natura. Sed dicit: si Dei quedam imago est filius, filii autem imago est spiritus, quare non filius filii spiritus? Hoc enim si diceretur, ad maius igitur tibi esset dampnum, si filium filii diceres spiritum. Si enim filium aut creaturam placet tibi intelligere spiritum, te ipsum interficies mirifice. Et quia non nominatur filius, ideo creaturam esse blasphemas principium et causam unam totius creature et sanctificatorem et deificatorem, domino et Deo conglorificatum nomine, diuinarum operationum perfectorem. Ex quo igitur spiritus appellatione non est filius, ideo alienum a filio et a patre dicis. Considera quomodo facit ipse spiritus filios Dei, quos idem spiritus sanctificat et sanctos reddit; si tu per spiritum es Deus, quomodo a deitate spiritus sanctus est alienus? Qui deificat et sanctificat Deus est et sanctus est et non deificatus, sed spiritus patris et idem spiritus filii.