|
Recipit igitur divisionem dominium quadrimembrem eadem causa et
ratione. Quia quoddam est sacerdotale et regale similiter; aliud
autem est regale solum, sub quo imperiale sumitur, et sic de aliis,
ut infra patebit. Tertium vero politicum. Quartum autem
oeconomicum. Primum autem caeteris antefertur multiplici via: sed
praecipua sumitur ex institutione divina, videlicet Christi. Cum
enim eidem secundum suam humanitatem omnis sit collata potestas, ut
patet in Matth., dictam potestatem suo communicavit vicario cum
dixit: ego dico tibi, quia tu es Petrus, et super hanc petram
aedificabo Ecclesiam meam. Et tibi dabo claves regni caelorum: et
quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelis, et
quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelis. Ubi
quatuor ponuntur clausulae, omnes significativae dominii Petri
suorumque successorum super omnes fideles, et propter quas merito
summus pontifex Romanus episcopus dici potest rex et sacerdos. Si
enim dominus noster Iesus Christus sic appellatur, ut Augustinus
probat decimoseptimo de Civ. Dei, non videtur incongruum suum sic
vocare successorem, circumscriptis rationibus quae possent adduci,
quia satis est clarum. Sed redeundum est ad clausulas iam dictas:
quarum una sumitur ex nominis impositi magnitudine, secunda vero ex
dominii fortitudine, tertia autem ex dominii amplitudine, quarta ex
dominii plenitudine. Primam igitur partem praefatam accipimus, cum
dominus dicit: ego dico tibi, quia tu es Petrus et super hanc petram
aedificabo Ecclesiam meam. In hoc enim nomine, ut sacri exponunt
doctores, sicut Hilarius et Augustinus, dominus potentiam Petri
insinuat, quia a petra, quae est Christus, ut dicit apostolus,
cuius confessionem Petrus praemiserat, Petrus est appellatus, ut
secundum etiam quamdam participationem nomen acquirat et potestatem et
audire mereatur: et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam:
quasi totum dominium inter fideles ex Petro dependeat in eius
successores. Secunda vero clausula dominii importat fortitudinem.
Quod significat verbum quod sequitur: et portae Inferi non
praevalebunt adversus eam: quae sunt curiae tyrannorum et persecutorum
Ecclesiae, ut doctores sacri ibidem tradunt, sic dictae quia sunt
causa omnium peccatorum intra Ecclesiam militantem. Ad tales enim
principes omnes scelerati recurrunt, ut accidit in curia Federici et
Corradini et Manfredi. Sed tales non praevaluerunt adversus
Ecclesiam Romanam; imo omnes mala morte extirpati sunt, quia, ut
dicitur in Lib. Sap.: nationis iniquae dirae sunt consummationes.
Dominii vero amplitudo ostenditur cum subiungit dominus: et tibi dabo
claves regni caelorum. In hoc enim insinuatur nobis potestas Petri et
successorum suorum, quae se extendit ad totam Ecclesiam, scilicet
militantem et triumphantem, quae per regnum caelorum designantur, quae
clauduntur clavibus Petri. Sed dominii plenitudo ostenditur, cum
ultimo dicitur: et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et
in caelis; et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in
caelis. Cum enim summus pontifex sit caput in corpore mystico omnium
fidelium Christi, et a capite sit omnis motus et sensus in corpore
vero; sic erit in proposito. Propter quod oportet dicere in summo
pontifice esse plenitudinem omnium gratiarum, quia ipse solus confert
plenam indulgentiam omnium peccatorum, ut competat sibi quod de primo
principe domino dicimus, quia de plenitudine eius nos omnes accepimus.
Quod si dicatur ad solam referri spiritualem potestatem, hoc esse non
potest, quia corporale et temporale ex spirituali et perpetuo
dependet, sicut corporis operatio ex virtute animae. Sicut ergo
corpus per animam habet esse, virtutem et operationem, ut ex verbis
philosophi et Augustini, de immortalitate animae patet, ita et
temporalis iurisdictio principum per spiritualem Petri et successorum
eius. Cuius quidem argumentum assumi potest per ea quae invenimus in
actis et gestis summorum pontificum et imperatorum, quia temporali
iurisdictioni cesserunt. Primo quidem de Constantino apparet, qui
Sylvestro in imperio cessit. Item de Carolo magno, quem Papa
Adrianus imperatorem constituit. Item de Ottone I, qui per Leonem
creatus et imperator est constitutus, ut historiae referunt. Sed ex
depositione principium auctoritate apostolica facta, satis apparet
ipsorum potestas. Primo enim invenimus de Zacharia hanc potestatem
exercuisse super regem Francorum, quia ipsum a regno deposuit et omnes
barones a iuramento fidelitatis absolvit. Item de Innocentio III,
qui Ottoni IV imperium abstulit; sed et Federico II hoc idem
accidit per Honorium, Innocentii immediatum successorem. Quamvis in
omnibus istis summi pontifices non extenderunt manum nisi ratione
delicti, quia ad hoc ordinatur eorum potestas et cuiuslibet domini, ut
prosint gregi: unde merito pastores vocantur, quibus vigilantia
incumbit ad subditorum utilitatem. Alias non sunt legitime domini,
sed tyranni, ut probat philosophus, et dictum est supra: unde dominus
utitur in Ioanne quadam importuna interrogatione, ter quaerens a suo
successore beato Petro quod, si ipsum diligit, gregem pascat,
Petre, inquit, amas me? Pasce oves meas. Quasi in hoc consistit
tota pastoralis cura, profectus videlicet gregis. Hoc ergo supposito
quod pro utilitate gregis agat, sicut Christus intendit, omne
supergreditur dominium, ut ex dictis apparet; quod ex visione prima
Nabuchodonosor satis est manifestum, de statua videlicet quam vidit,
cuius caput aureum, pectus et brachia de argento, venter et femur de
aere, tibiae vero ferreae, pedum autem quaedam pars ferrea, quaedam
fictilis. Sed dictam statuam dum contemplatur, abscissus est lapis de
monte sine manibus, et omnia praedicta contrivit. Hic autem lapis
factus est mons magnus et implevit universam terram. Quam quidem
visionem Daniel propheta, ut Hieronymus et Augustinus exponunt, ad
quatuor monarchias adaptat, Assyriorum videlicet pro aureo capite;
Medorum et Persarum pro argento in brachiis et pectore; Graecorum
vero monarchiam pro aereo ventre et femore; sed Romanorum ultimo pro
tibiis ferreis et pedibus partim ferreis, partim vero fictilibus. Sed
post haec suscitabit, ait propheta, dominus Deus caeli regnum, quod
in aeternum non dissipabitur, et regnum eius populo alteri non
tradetur, comminuetque universa regna et ipsum stabit in aeternum;
quod totum ad Christum referimus; sed vice eius ad Romanam
Ecclesiam, si ad pascendum gregem eius intendat. Attendendum etiam
quod divina institutio destitui non potest, quia solum dispensatores et
ministros assumpsit suos vicarios Christus, sicut apostolus dixit, I
ad Cor.: sic nos, inquit, existimet homo, ut ministros Christi et
dispensatores mysteriorum Dei. Solus enim Christus fundavit
Ecclesiam, cuius ministerium Petro et pastoribus commisit.
Fundamentum autem aliud nemo potest ponere praeter id quod positum
est, quod est Christus Iesus. Unde sacri doctores quamdam
potestatem Christo attribuunt, quam Petrus non habuit, nec sui
successores, et ipsam potestatem excellentem nuncupant: et sic
potestas Petri et successorum eius non adaequatur potestati Christi,
immo omnino transcendit. Potuit enim Christus sine Baptismo
salvare, propter quod et Hieronymus dicit super Matth., quod nullum
sanavit in corpore quem non sanavit in mente, et tamen sine Baptismo,
quod tamen Petrus non potuit. Unde et Cornelium centurionem, ut in
Act. Apost. legitur, cum tota sua familia baptizavit, etiam post
adventum spiritus sancti. Potuit etiam mutare Christus formam
sacramentorum et materiam, quod Petrus non potuit, nec successores
eius. Haec ad praesens dicta sufficiant, subtiliora sapientibus
relinquendo, et altiora quae dici possent. In hoc tamen sistat
conclusio praesentis capituli: vicarios Christi pastores Ecclesiae
cunctis debere praeferri dominiis, ex iam dictis causis.
|
|
