|
Et hinc est quod rex noster Christus principes saeculi permisit
dominari, et eo vivente, et eo moriente, ad tempus, quousque
videlicet suum regnum esset perfectum, et ordinatum in suis fidelibus,
operationibus virtuosis et eorum sanguine laureatum. Si enim regulus,
qui et Marcus appellatur, pro zelo suae patriae a Carthaginensibus
est occisus; si Marcus Curtius in abruptum terrae hiatum se proiecit
ad liberationem patriae; si Brutus et Torquatus filios occiderunt pro
iustitia et disciplina militari conservandis, ut historiae tradunt,
quorum zelo respublica ex parva facta est magna; item, si Seleucus,
apud Locros dominans, ut Valerius maximus refert libro sexto, filium
uno orbavit oculo, alteroque se ipsum pro adulterio commisso, ut
iustitia servaretur, contra praedictum delictum per filium
perpetratum, sicque admirabili aequitatis temperamento se inter
misericordem patrem et iustum legislatorem partitus est: quare non
magis Christiani reddi debent laudabiles, si se exponunt passionibus
et tormentis pro zelo fidei et amore Dei, ac virtutibus variis
conantur florere, ut regnum consequantur aeternum, ac Christi
principatus accrescat in eorum meritis? Haec autem Augustinus, de
Civ. Dei, quasi per totum subtiliter valde ac diffuse pertractat.
Propter quod et dictum librum fecit, quod et factum fuit intermedio
tempore a passione domini usque ad tempora beati Sylvestri et
Constantini: quo quidem saeculi spatio infinita populi multitudo per
mortem Christo domino suo dedicata est et coniuncta, ac suum ducem et
principem est secuta. Primo quidem primi duces apostoli et alii
Christi discipuli, omnes Christi vicarii, et Petri successores,
quod fuit tempus 350 annorum, in quorum sanguine et corporibus, ac
ipsorum vitae meritis fundata est Ecclesia tanquam lapidibus vivis et
pretiosis, ac ineffabili fundamento; contra quod nec venti, nec
pluviae, nec quaecumque procellae diversarum passionum, vel
quarumcumque perturbationum saeviant, ipsum possunt obruere.
Opportuno igitur tempore, ut manifestaretur mundo regnum Christi
compositum, virtus principis nostri Iesu Christi principem mundi
sollicitavit, Constantinum videlicet, percutiens eum lepra, ac ipsum
curans supra humanam virtutem. Qua probata, in dominio cessit vicario
Christi, beato videlicet Sylvestro, cui de iure debebatur ex causis
et rationibus superius assignatis: in qua quidem cessione spirituali
Christi regno adiunctum est temporale, spirituali manente in suo
vigore; quia illud per se quaeri debet a Christi fidelibus, istud
vero secundario tanquam administrans primo: aliter autem contra
intentionem fit Christi. Tunc adimpletum est quod post illam
clausulam scribitur in Is.: multiplicabitur eius imperium et pacis
non erit finis. Apertae sunt enim Ecclesiae ab eo tempore, et coepit
Christus praedicari publice, quod ante non poterat sine periculo
mortis. Et eodem anno, quo Constantinus curatus est a lepra et
conversus est ad fidem, baptizati sunt circa partes Romanas plusquam
centum millia hominum ex virtutibus ostensis per dictum Christi
vicarium. Sed attendendum quod dicit propheta: et pacis non erit
finis. Constat enim post mortem Constantini filium eius haeresi
Ariana fuisse infectum, et Ecclesiam perturbasse. Unde sub eo passi
sunt exilium solemnes Ecclesiae doctores: Hilarius Pictaviensis, et
Athanasius Alexandrinus episcopi, ac Eusebius Vercellensis, et
multi alii Ecclesiarum doctores et clerici; nec non et caput
Ecclesiae summus pontifex Liberius in veritate fidei vacillavit ex
multa persecutione Constantii, ut historiae tradunt. Post ipsum fuit
Iulianus apostata, frater Galli, et consobrinus Constantii. Hic
secundam intulit persecutionem fidelibus, sub quo passi sunt Ioannes
et Paulus germani. Unde ergo verificatur verbum domini per prophetam
iam dictum? Oportet autem praedicta ad pacem pectoris reducere, non
corporis. Unde ipse dominus, quando pacem offert discipulis, in
Ioanne, de tali pace loquitur: pacem meam do vobis; non quomodo
mundus dat, ego do vobis. Manifestum est enim illa verba discipulis
imminente passione dicta. Tunc autem constat ipsos persecutionem
passos. Unde dictum est eis in eodem temporis momento: si me
persecuti sunt, et vos persequentur. Hanc ergo pacem electi Christi
fideles perdere non possunt, nisi velint. Quod si licuit Stoicis
dicere, bona hominis, quae virtutes appellant, in homine semper
manere, nec auferri posse virtuosis invitis, ut refert A. Gellius
in libro noctium Atticarum de Dibon Stoico, et Augustinus, de
Civ. Dei, quare non magis dicemus de mentibus fidelium, quod pacis
eorum non erit finis, cum inhaereant fini, qui sine fine vivit?
|
|
