|
Non solum autem ratione entis, sed ratione etiam motus probatur a Deo
provenire dominium. Et primo quidem assumenda est ratio philosophi in
octavo physicorum: quia omne quod movetur, ab aliquo movetur, et in
moventibus et motis non est abire in infinitum: ergo oportet venire ad
aliquod primum movens immobile, quod est Deus, sive causa prima.
Inter omnes autem homines, qui plus habent de ratione motus sunt reges
et principes et omnes qui praesunt, sive in gubernando sive in
iudicando sive in defendendo, et sic de aliis actibus qui ad curam
regiminis pertinent. Unde Seneca, de consolatione fratris ad
Polybium sic loquitur de Caesare, exhortans eum ad contemptum mundi:
cum voles omnium rerum oblivisci, cogita Caesarem. Vide quantam
huius vitae indulgentiae fidem, quantam industriam debeas; intelliges
non magis tibi incurvari licere quam illi. Si quis modo est fabulis
traditus, cuius humeris mundus innititur, Caesari quoque ipsi, cui
omnia licent, propter hoc ipsum multa non licent. Omnium domos illius
vigilia defendit, omnium otium illius labor, omnium delicias illius
industria, omnium vacationem illius occupatio. Ex quo se Caesar orbi
terrarum dedicavit, sibi se eripuit, et siderum modo, quae irrequieta
semper cursus suos explicant, numquam illi licet nec subsistere, nec
quidquam suum facere. Si ergo reges et alii domini tantum habent de
ratione motus, ipsum non possunt perficere nisi per influentiam et
virtutem moventis primi, quod est Deus, ut superius est probatum.
Propter quod in Lib. sapientiae ubi connumerantur effectus divinae
virtutis per suam sapientiam, volens auctor ostendere qualiter omnia
influentiam divini motus participant, subdit statim: omnibus mobilibus
mobilior est sapientia. Attingit autem ubique propter suam munditiam:
munditiam vocans absolutam et supergredientem ac immixtam divinam
virtutem ad omnia movendum ad similitudinem corporis lucis, quae ex hac
parte naturam imitatur divinam. Rursus ad idem. Omnis causa primaria
plus est influens in suum causatum, quam causa secundaria. Causa
autem prima Deus est. Ergo si virtute primae causae omnia moventur,
et influentiam primi motus omnia recipiunt, et motus dominorum erit ex
virtute Dei et ex Deo movente. Amplius autem: si est ordo in
motibus corporalibus, multo magis et in spiritualibus erit. Sic autem
videmus in corporibus quod inferiora per superiora moventur, et omnia
reducuntur ad motum supremi, quod est nona sphaera, secundum
Ptolomaeum in prima dist. Almagesti; sed secundum Aristotelem in
secundo de caelo, est octava. Si ergo omnes motus corporales
regulantur per primum et a primo habent influentiam, multo magis
spirituales substantiae propter maiorem assimilationem quam habent in
alterutrum. Unde aptiores sunt ad recipiendam influentiam primi et
supremi moventis sive motoris, quod est Deus: quem quidem motum nobis
tradit beatus Dionysius in libro de divinis nominibus et de caelesti
hierarchia, distinguens in eis motum sicut et in corporibus, videlicet
circularem, rectum et obliquum. Qui quidem motus sunt quaedam
illuminationes quas recipiunt a superioribus ad agendum, ut idem doctor
exponit; ad quas quidem illuminationes recipiendas necessaria est
dispositio mentis in qua sit ista influentia motus. Inter omnes autem
homines qui paratiores esse debeant sunt reges et principes et alii
dominatores orbis, tum ex exercitio quod habent, tum ob universales
actiones regiminis unde et mens magis elevatur ad divina, tum etiam
quia hoc eis incumbit ut se disponant ut cura eis imposita in gubernando
gregem et alia quae sunt necessaria in actibus regiminis quae supra
ipsum sunt et naturam particularem excedunt, per talem motum divinae
influentiae sufficientius deducantur. Sic enim David rex se
disposuit: propter quam causam ex motu illuminationis praefatae supra
omnes reges et prophetas meruit in suis Psalmis spiritum propheticae
intelligentiae, ut doctores Scripturae sacrae tradunt. Ex cuius
contrario actu principes ethnici, de quibus Daniel propheta mentionem
facit, ut Nabuchodonosor et Balthassar, pater et filius, meruerunt
obumbrari: unde et influentia divinae illuminationis movit eorum
phantasiam in imaginativis visionibus, ut in Daniele est manifestum,
ut scirent quid circa regale regimen eis esset agendum; sed quia mens
ipsorum non erat disposita, sed involuta tenebris peccatorum, ad ipsam
notitiam non potuerunt venire. Propter quod insignito lumine
prophetiae Danieli dictum est: tibi datus fuit spiritus intelligentiae
ad ista interpretandum, ut sic verificetur quod per Salomonem dicitur
in Prov.: meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, et mea
est fortitudo, per me reges regnant et legum conditores iusta
decernunt, per me principes imperant et potentes decernunt iustitiam.
Et sic manifestum est, qualiter omne dominium est a Deo in
consideratione motus.
|
|
