|
Sunt autem et alia, quae dictus Hippodomus posuit in sua politica,
ut est de distinctione possessionum: quia in tres partes distinguebat
possessiones totius regionis civitatis. Quasdam enim deputabat ad rem
sacram, quae scilicet divino cultui dedicabantur, ut sunt hodie bona
ecclesiastica; quasdam autem assignabat communes, quae bellatoribus
dispensabantur; quasdam vero proprias, quae agricolis debebantur.
Artificibus vero nihil assignabatur, eo quod ex arte sufficienter
vivere possent. Sed haec divisio, etsi insufficiens videbatur in
multis, in quantum tamen ad aliquid laudabilis erat, in eo videlicet
quod divinae reverentiae deferebat. Quam quidem et iure naturae et
iure divino debemus: sic enim mos fuit apud antiquos Romanos, ubi
viguit disciplina. Unde Gen. scribitur, quod tota terra Aegypti,
imminente fame, tempore Ioseph, in servitute redacta est regis,
praeter terram sacerdotum, quae videlicet sic erat dedicata Deo, quod
alienari non poterat, sicut nec hodie possessiones Ecclesiae, nisi
multum legitimis casibus. Philosophus etiam refert in sua Metaph.,
quod Aegyptii fuerunt de primis philosophiae vacantibus, et praecipue
in mathematicis artibus: cuius rationem assignat, quia gens illa
sacerdotalis plus vacare permissa est, ex abundantia videlicet eorum
quae habebant ex possessionibus eis concessis, per quae tollitur
sollicitudo in quaerendo victum. Et quamvis lex Mosaica prohibeat
sacerdotibus inter fratres suos possessiones habere, plus tamen eisdem
concessit, dum omnium civium possessiones in partem fructuum
percipiunt, videlicet decimarum. Unde in Malach. scribitur:
afferte, inquit, omnem decimationem, ut sit cibus in domo mea: et de
hoc, quasi de opere perfectae iustitiae, se ille Pharisaeus extollit
in Luca: decimas, inquit, do, videlicet sacerdotibus et Levitis,
omnium quae possideo. Rationabile etiam erat, quod Hippodomus de
bellatoribus seu militibus ordinaverat, ut stipendia perciperent de
bonis communitatis, sicut communitati deserviunt. Sic etiam Romana
respublica statuit, ut de publico aerario viverent. Quo quidem titulo
dicit Ioannes Baptista militibus, ut in Luca scribitur: estote,
inquit, contenti stipendiis vestris. Et apostolus in I Epist. ad
Cor.: quis, inquit, militat stipendiis suis umquam? Sed in hoc
sua deficiebat politia, in quantum solis agricolis proprias assignabat
possessiones, nisi forte hoc dicatur ratione agriculturae, quia hic
est proprius eorum actus: unde agricolae proprias dicuntur possessiones
habere quantum ad culturam, caeteri vero cives, quantum ad usum.
Alias esse imperfecta politia et defectiva. Constat enim
possessiones, ut dictum est supra in secundo libro, inter naturales
divitias computari: quae sic vocantur, quia homo ipsis naturaliter
indiget ut necessariis humanae vitae, et propter ipsarum amoenitatem,
ad refocillationem animae: unde primus homo primo usus est eis divino
mandato, quia collocatus est in Paradiso, quem dominus plantaverat
diversis arborum generibus, ut operaretur et custodiret illum
operatione quidem delectabili sine fatigatione, ut Augustinus
exponit, octavo super Gen. ad Litt. De primis etiam filiis Adae,
videlicet Cain et Abel, historia Genesis narrat, quod prima ars,
quam didicerunt, fuit gubernare divitias naturales, quia Cain factus
est homo agricola, Abel autem custos ovium: in hoc volens ostendere,
ipsas esse institutas ad indigentiam vitae. Ergo non solis agricolis
erant assignandae possessiones, ut Hippodomus dicit. Ad perfectionem
igitur politiae requiritur, ut non solum agricolae proprias habeant
possessiones, sed etiam alii, nisi eo modo quo supra est declaratum;
et tanto amplius abundent, quanto in altiori culmine sunt constituti,
ut supra de regibus est dictum, ut iam patuit; ne forte ex nimia cura
rerum temporalium distrahuntur a rebus bellicis, vel ipsorum nimia
amoenitate mollescant, quod cedit in politiae non modicum detrimentum.
Unde et ipse Hippodomus proprias eis auferebat possessiones, ut solis
armis intenderent.
|
|
