|
Sed quia motivum dictorum philosophorum probabilitatem habuit, sicut
in argumentis apparet; solvendae sunt ipsorum rationes, et cum
reverentia pertractandae. Quod enim ponitur exemplum de avibus
rapacibus, et quibusdam bestiis, quod audaciores et fortiores sunt
foeminae ad pugnandum et capiendum praedam, ergo similiter erit in
mulieribus. Ad hoc est responsio, quia non est simile de avibus, et
bestiis, et mulieribus. Ut enim dictum est supra, homo naturaliter
est civilis et oeconomicus, et in gubernatione suae familiae proprius
actus est mulieris, sive in nutritione filiorum, sive in honestate
servanda in domo, sive in provisione victualium: quae omnia fieri non
possent, si rebus bellicis intenderent. Et propter haec natura ipsam
sic disposuit, ut ab ipsa pugnandi occasio tolleretur: quia, ut
philosophus de Animal., mulieres debiliora habent corpora quam viri,
et sunt minoris caloris, et sola illa membra grossiora in eis videmus,
quae ad actum ordinantur generationis et gestum, ut venter et nates,
ac ad nutrimentum mammillae. Omnia autem alia habent subtiliora et
debiliora quam viri, et minus nervosa, in quibus fortitudo consistit,
ut sunt pedes et crura, manus et lacerti, et sic de singulis membris,
ubi fortitudo fundatur, ut dictum est supra. Quod vero dicitur, quod
fortitudo augetur in eis per exercitium, hoc est verum: ergo pugnare
expedit eis. Ad hoc responderi potest, quod sola fortitudo non
sufficit ad vincendum in pugna, ut probat Vegetius de re militari in
principio; sed astutia bellandi, qua mulieres carent. Rudis enim et
indocta multitudo exposita est semper ad necem. Sic autem brevitas
corporum Romanorum adversus germanorum proceritatem praevaluit, ut
ibidem dicitur. Et praeterea mulieres non debent actibus exponi ex
quibus a virtutibus excludantur; quod contingit, si rebus bellicis
deputentur propter incentivum libidinis, quod in eis est, et respectu
sui, et ex consortio viri: propter quod natura mulieri multa fraena
providit, ut est verecundia, quae est praecipuum vinculum eius, ut
Hieronymus scribit ad Cellantiam virginem, talares vestes, annulus
in digito, servitus viri. Sic enim Scriptura sacra testatur:
quoniam sub viri potestate eris. Bellicis autem rebus intendere in
republica libertatem meretur, unde et militibus iura gentium speciales
apices privilegiorum concedunt. Quod autem tertio obiicitur super idem
medium de fortitudine ad bellandum, locum haberet, si sola fortitudo
esset causa victoriae, et aptitudo membrorum esset in foeminis ad
pugnandum, sicut in viris, cuius contrarium est probatum. Et
praeterea natura mulieris est a viro pati, et non agere: pugnare autem
summa est actio, cum sit actus fortitudinis, qui solus, si
laudabiliter exerceatur, meretur coronam. Dicendum est ergo
simpliciter, mulierem non debere exponi bellicis rebus, sed in domo
quiescere, curam gerere rei familiaris, ut dictum est supra: unde et
in hoc Salomon, in fine Prov., fortitudinem mulieris commendat,
speciale de ipsa componens canticum, sub litteris Hebraici alphabeti,
ac totum circa eam ad domesticam referens actionem. Mulierem,
inquit, fortem quis inveniet? Procul et de ultimis finibus pretium
eius; quasi multum sit reverenda, si habeat, quae sequuntur. Unde
primo ponit artem filandi: quaesivit, inquit, lanam et linum, et
operata est consilio manuum suarum: per hoc volens ostendere, quod
istud sit proprium earum officium. Propter quod et in gestis Caroli
magni scribitur, quod filiabus suis, quas intime dilexit, colo et
fuso mandavit insistere, et operosas esse. Ulterius Salomon
subiungit alios actus mulieris, qui referuntur ad domesticam domum, ut
est filiorum curam habere, familiam dispensare, suae domui providere,
amicos viri sui honorare, ac defectus eius supplere: quae sunt
propriae operationes coniugi, et ad bona matrimonii pertinentes, ut de
Abigail uxore Nabal Carmeli scribitur, sicut patet in I Reg. Sed
quia talis sollicitudo multas habet perturbationes, ut de Martha
dicitur in Luca: Martha, Martha, inquit, sollicita es, et
turbaris erga plurima, cum talia sint obiectum virtutis et
fortitudinis: ideo dictus sapiens talem mulierem fortem vocat, non
quidem fortitudine ad opera bellica, sed ad patienter gubernandam
familiam, ut superius est ostensum.
|
|
