|
Beati estis, cum maledixerint vobis homines et cetera. Supra ab illo
loco beati pauperes spiritu etc. instruxit generaliter ea quae erant
perfectionis, hic sermonem ad discipulos dirigit. Ubi primo monet eos
ad passionum tolerantiam, quod opus perfectum habet, Iac. I, 4;
secundo ad executionem sui officii diligentem, ibi vos estis sal
terrae. Insuper prima in tres. Primo monet ad persecutionum
patientiam considerando causam propter quam patiuntur; secundo
considerando praemium, quod ex passionibus consequuntur, ibi gaudete
et exultate, quoniam merces vestra copiosa est in caelis; tertio,
exemplo prophetarum quos sic patientes imitantur, ibi sic enim
persecuti sunt prophetas. Tria autem monet sustinenda; duo in
praesentia, scilicet contumelias in verbis, et iniurias in factis; et
unum in absentia, scilicet detractiones, sive morsiones ex odio
cordis. Dicit ergo beati estis, idest causa assumendae beatitudinis
adest vobis, cum maledixerint vobis homines, idest peccatores.
Glossa: ex odio cordis in faciem contumelias dixerint. Hieronymus:
ubi Christus in causa est, optanda est maledictio. I Petr. IV,
v. 14: si exprobramini in nomine Christi, beati. Et persecuti
vos fuerint, vim inferendo, vel iniuriando, secundum Glossam. Et
dixerint omne malum adversum vos, scilicet famam vestram laedendo in
absentia per omnia genera verborum malorum. Et sic est triplex
persecutio, scilicet cordis, operis et oris. Mentientes, hoc dicit
quia non est gloria, de quo vere mala dicuntur; propter me, idest
occasione mei cui inhaeretis. Chrysostomus: qui mendaciter
blasphematur, et propter Deum, beatus est; sed si alterum deest,
non est merces beatitudinis. Gaudete et exultate, quoniam merces
vestra copiosa est in caelis. Ecce secundum, scilicet consideratio
praemii, quod consequuntur; unde dicit gaudete, Glossa: mente, et
exultate, corde, in illa die, scilicet quando sustinueritis illa.
Rabanus: nescio quis nostrum hoc possit implere, ut laceretur
opprobriis fama nostra, et exultemus in domino. Hoc qui vanam
sectatur gloriam, implere non potest: eleganter enim in quodam
volumine legimus, quod si non quaeras gloriam, non dolebis cum
inglorius fueris. Chrysostomus: quantum quisque de laude hominum
laetatur, tantum de opprobrio tristatur; et infra: qui quaerit tantum
gloriam apud Deum, non timet confundi in conspectu hominum. Sed est
hic quaestio. Quare huiusmodi additur persuasio, dicens gaudete et
exultate etc., et in praecedentibus beatitudinibus non? Responsio.
Haec beatitudo est circa tolerantiam passionum, quod est difficillimum
in comparatione ad alia supra posita: propter quod indiget
persuasione. Vel hoc addit ne apostolos quasi novitios cito terreat,
quos alloquitur, cum dicit beati estis et cetera. Quoniam merces
vestra copiosa est in caelis, scilicet Deus in se; Gen. XV, 1:
ego merces tua magna nimis. Item copiosa respective; ad Rom.
VIII, 18: non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram
gloriam quae revelabitur in nobis; II Cor. IV, v. 17: id
quod in praesenti momentaneum est et leve tribulationis nostrae, supra
modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis.
Copiosa est, quia secundum numerum tribulationum erit et numerus
consolationum; Ps. XCIII, 19: secundum multitudinem dolorum
meorum consolationes tuae laetificaverunt animam meam; II Cor. I,
5: sicut abundant passiones Christi in vobis, ita et per Christum
abundat consolatio vestra. Lucas dicit: multa est in caelo. Et
dicit in caelis, pluraliter, propter multitudinem gaudiorum.
Glossa: in superioribus partibus mundi. Contra dicit Beda: caelos
non hic dici puto superiores partes aeris. Responsio. Mundus hic
dicitur caelum Empyreum cum tota machina mundiali, et non tantum id
quod includitur per primum mobile, ut volebant philosophi; unde
superiores partes mundi dicuntur, quia est supra mundum istum. Sic
enim persecuti sunt prophetas. Hic ponitur tertium, quod scilicet
debent sufferre passiones exemplo prophetarum; unde: sic, idest per
contumelias, iniurias et verba maligna, persecuti sunt prophetas;
Iac. v. 10: exemplum accipite, fratres, exitus mali et
longanimitatis, laboris et patientiae, prophetas qui locuti sunt in
nomine domini. Qui fuerunt ante vos, et ideo exempla eorum vos
invitant. Gregorius: si facta praecedentium recolamus, gravia non
sunt quae sustinemus. Hebr. penult., 1: itaque habentes tantam
nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum,
per patientiam curramus ad propositum nobis certamen.
|
|
