|
In die illa. In parte ista commemorat divinam et paternam
correctionem: et primo flagellis alienis; secundo flagellis propriis,
in die illa; unde dicitur Sapien. 11: hos quidem tamquam pater
monens probasti. Circa primum ponit flagellum Babylonis. Gladio,
scilicet vindicta, Leviathan, scilicet Nabuchodonosor, propter
additionem regnorum quae sibi subjugaverat, serpentem, propter
virulentam tyrannidem, vectem, propter populorum correctionem a Deo.
Supra 10: vae Assur, virga furoris mei; tortuosum, propter
infidelitatem, Iob 40: ecce absorbebit flumen et non mirabitur;
cetum, Ez. 28: sedi in corde maris. In die illa. Hic ponitur
correctio per propria flagella. Unde primo prosequitur castigationem;
secundo consolationem, et erit in die. Circa primum duo facit.
Primo praedicitur castigatio; secundo modus inquiritur, indignatio.
Circa primum tria. Primo praedicit doloris canticum, vinea, quondam
in prophetis et patriarchis, vini meri. Supra 5: vinea domini
Sabaoth, domus Israel est. Secundo ponit punientis propositum: ego
dominus, qui servo, infra 51: bibisti de manu domini calicem irae
ejus. Tertio ponit beneficium, cui ingrati fuerunt: ne forte
visitetur. Sapien. 16: sermo tuus, domine, qui sanat omnia.
Indignatio. Hic inquiritur punitionis modus: et primo ponitur
judicis deliberatio; secundo deliberati executio, civitas. Circa
primum tria. Primo proponit severum judicium, proponens saevientis
iram, indignatio non est mihi; quasi dicat: immo juste indignor,
quia beneficiis ingrati sunt. Infra 51: pleni indignatione domini.
Et ex ira determinat austeram poenam: quis dabit mihi spinam et
veprem? Quantum ad praecedentes angustias communiter in ipsis ad
invicem exortas. Supra 5: ascendent super eam vepres et spinae. In
praelio, quantum ad impugnationem hostium. Jerem. 21: ego
debellabo; succendam, quantum ad destructionem domorum et civitatum.
Jerem. 51: egredimini et cetera. Secundo ponit sententiae
temperamentum: an potius tenebo? Quasi dicat: retinebo iram meam per
oppositum. Jerem. 30: non avertet dominus. Et ponit temperamenti
fructum quantum ad bonos, quem quilibet faciet in comparatione ad
Deum, faciet pacem; quasi dicat: pacificabit me bonis operibus.
Infra 32: erit opus justitiae pax. In comparatione ad seipsum,
florebit, fide, vel bono proposito: germinabit, operis
consummatione. Infra 35: florebit Jerusalem quasi lilium. Et in
comparatione ad proximum, implebunt faciem; qui egredientur, scilicet
apostoli. Supra 2: de Sion exibit lex, et verbum domini de
Jerusalem. Psalm. 18: in omnem terram exivit sonus eorum. Ponit
etiam poenae supplementum quantum ad ingratos. Numquid juxta? In quo
improperat temperatae poenae beneficium. Psal. 102: non secundum
peccata nostra facies nobis. In mensura in quo comminatur adaequatum
judicium, cum abjecta, a cultu Dei per infidelitatem non credentes
Christo. Deut. 25: secundum mensuram peccati erit et plagarum
modus. Meditatus: in quo ostendit sententiae firmamentum. Duro,
quia non placabitur. Supra 2: quiescite ergo ab homine, cujus
spiritus in naribus ejus est. Tertio explicat motivum ad temperandum
ne tunc omnino destrueret, quia scilicet ex illa gente Christus et
apostoli descendere adhuc debebant, per quorum praedicationem,
idolorum cultus derelinquendus erat. Et hoc est quod dicit, cum
posuerit. Supra 17: inclinabitur homo ad factorem suum; et oculi
ejus ad sanctum Israel respicient. Civitas. (Hic ponitur
deliberati executio, et circa hoc tria facit. Primo ponit poenam
destructionis: civitas), scilicet Jerusalem. Thren. 1: quomodo
sedet sola civitas plena populo? Quantum ad hostium potestatem, ibi
pascetur, quasi sine timore requiescet, vitulus, hostium exercitus:
summitates, metaphorice, idest spicas, per quas significantur
principes. Supra 13: requiescent ibi bestiae. Vel ad litteram,
ut sit desolationis signum. 1 Mach. 4: viderunt pastophoria
dirupta. Et hominum destructionem, in siccitate: metaphora est,
idest sicut spicae teruntur in siccitate aestatis. Mulieres docentes,
a quibus maxime in peccata populus praecipitabatur. Supra 3: populum
meum exactores sui despoliaverunt. Vel quia ipsae mulieres docebant
eos, sicut Debora Judic. 4. Et Holda 4 Reg. 22. Secundo
ponit poenae aequitatem per comparationem ad culpam: non est enim
populus. Supra 5: propterea captivus ductus est populus meus, quia
non habuit scientiam. Tertio destructionis magnitudinem. Et quantum
ad universalitatem locorum, et erit in die, idest ab uno capite usque
ad aliud. Supra 1: a planta pedis usque ad verticem non est in eo
sanitas. Et quantum ad paucitatem hominum remanentium, et vos
congregabimini. Deut. 28: remanebitis pauci numero. Et erit.
Hic ponit consolationem per reductionem ad ipsam. Tuba, praeceptum
regis. Supra 11: levabit signum in nationibus, et congregabit
profugos Israel. Nota super illo verbo, visitabit dominus in
gladio, quod vindicta Dei dicitur gladius primo durus propter poenae
acerbitatem. Secundo magnus propter punitorum universalitatem.
Apoc. 6: datus est illi gladius magnus. Tertio fortis propter
punientis potestatem. Job 19: fugite a facie gladii. Quarto
acutus propter ipsius penetrabilitatem, quia usque ad animam. Hebr.
4: vivus est sermo Dei, et efficax, et penetrabilior omni gladio
ancipiti. Quinto lucens propter evidentem aequitatem. Nahum 3:
peribis gladio; devorabit te ut bruchus. Item super illo verbo,
Leviathan, nota, quod Diabolus dicitur Leviathan, quia addit primo
humanae nequitiae. Psalm. 68: appone iniquitatem super
iniquitatem. Secundo propriae potentiae. Matth. 4: haec omnia
tibi dabo, si cadens adoraveris me. Tertio divinae justitiae.
Genes. 4: major est iniquitas mea quam veniam merear. Quarto
divinae misericordiae. Gen. 34: tristem blanditiis. Item nota
super illo verbo, serpentem, quod Diabolus dicitur serpens primo
propter renovationis ingenium: 2 Corinth. 11. Ipse Satan
transfigurat se in Angelum lucis. Secundo propter incedendi modum.
Job 1: circuivi terram, et perambulavi eam. Tertio propter
venenosum morsum. Prov. 23: in novissimo mordebit eum coluber.
Quarto propter involutionis modum. Job 40: stringit caudam suam
quasi cedrum.
|
|
