|
Vae qui praedaris. In parte ista incipit praedicere hostium
destructionem: et primo destructionem; secundo destructionis
effectum, 35 cap.: laetabitur. Prima in duas. In prima
praedicit destructionem hostium principalium, scilicet Assyriorum; in
secunda aliorum eis auxiliantium, 34 cap.: accedite. Circa primum
duo. Primo praedicit destructionem Assyriorum; in secunda ingratorum
Judaeorum: laxati sunt. Circa primum duo. Primo praedicit
Assyriorum destructionem; secundo invitat omnes ad tanti facti
considerationem, audite. Circa primum duo facit. Primo praedicit
poenam quam a Deo percepit; secundo quam aliis ipse intulit, ecce
videntes. Circa primum tria facit. Primo comminatur Assyriis
destructionem, ponens quaestionem, nonne, et responsionem, cum
consummaveris fatigatus; quasi dicat, taedio affectus de multis
victoriis. Matth. 7: in qua mensura mensi fueritis, remetietur
vobis. Apoc. 13: qui in gladio occiderit. Secundo in persona
populi petit a Deo comminationis confirmationem, domine, miserere.
Eccli. 36: glorifica manum, et extende brachium. Psal. 59:
da nobis, domine, auxilium de tribulatione. Tertio ponit petitionis
impletionem: primo ponens destructionem Assyriorum quantum ad
exercitus dispersionem: a voce Angeli, multos interficientis,
populi, Assyrii, qui residui fuerunt. Supra 31: et pavebunt
principes ejus fugientes. Quantum ad spoliorum direptionem, et
congregabuntur, a Judaeis, vestra, o Assyrii. Supra 10:
laetabuntur coram te sicut qui laetantur capta praeda. Secundo
destructionis fructum, scilicet Dei gloriam, magnificatus. Psal.
56: magnificata est usque ad nubes veritas tua, et hominum gratiam
in rectitudine actus, implevit, scilicet dominus, judicio, quae
executio justitiae. Fides, quae est fundamentum justitiae. Supra
1: Sion in judicio, Oseae 2: sponsabo te mihi in justitia et
fide. Quantum ad perfectionem intellectus: divitiae salutis,
sapientia, in divinis, scientia, in humanis. Prover. 3:
pretiosior est sapientia. Quantum ad ordinationem affectus, timor,
Eccli. 1. Timor domini delet peccatum. Nota super illo verbo,
divitiae salutis, quod nos habemus divitias primo in Deo. Col. 2:
in ipso sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei absconditi.
Secundo in seipso, Proverb. 3: pretiosior est sapientia. Tertio
in sanctorum collegio. Supra 13: pretiosior erit vir auro. Ecce
videntes clamabunt. Hic ponit poenam quam aliis intulit: et primo
describit poenam ab ipso inflictam quantum ad perturbationem hominum:
videntes, exercitus magnitudinem, foris qui habitant in suburbanis,
Angeli pacis, legati Ezechiae ad Rapsacen. Infra 36. Jer.
8: ecce vox clamoris filiae populi mei de terra longinqua. Quantum
ad solitudinem viarum, dissipatae. Thren. 1: viae Sion lugent,
eo quod non est qui veniat ad solemnitatem. Quantum ad infrictionem
pactorum, irritum factum est pactum, scilicet quo Senacherib
Ezechiam assecuraverat. Et ideo projecit, quasi contemnens eorum
amicitiam, non reputavit, prae superbia cordis sui. Job 39:
absorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. Quantum ad
destructionem regionum, luxit, et elanguit. Et ponit praecipue
fertiles regiones. Supra 24 idem. Secundo ponit divinam
resistentiam conatibus ejus, nunc consurgam: et circa hoc tria ponit.
Ex parte Dei resistentis propositum: nunc, scilicet post tanta mala
quae fecit, consurgam, contra ipsum. Psal. 11: propter miseriam
inopum et gemitum pauperum nunc exurgam, dicit dominus. Secundo ponit
frustratum Assyriorum consilium, concipietis, idest cogitabitis alios
ardere: parietis stipulam, idest, hoc sequetur quod vos comburemini:
spiritus vester, idest indignatio, vorabit, scilicet carnem sub
corio. Psal. 7: lacum aperuit et effodit eum, et incidit in foveam
quam fecit. Tertio ponit resistentiae, sive poenae modum: et erunt
populi; cinis: quia, ad litteram, corpora eorum sunt in cineres
redacta: spinae, idest Assyrii, quia alios lacerabant. Malach.
ult. calcabitis impios, cum fuerit cinis sub planta pedum eorum.
Audite. Hic invitat ad tanti facti considerationem: et primo ad
considerandum liberantis divinae potentiae magnitudinem; secundo ad
considerandum liberatorum idoneitatem, qui scilicet sint idonei ut
taliter a domino liberentur, ibi quis ex vobis; tertio ad
considerandum liberatae civitatis dignitatem: respice Sion. Circa
primum duo. Primo invitat ad considerationem suae potentiae, audite.
Infra 49: audite insulae, et attendite populi de longe. Secundo
ostendit potentiae signum, contriti sunt peccatores, Assyrii
scilicet. Supra 29: conteram eos et cetera. Quis poterit. Hic
invitat ad considerandum idoneitatem ejus qui habitat cum Deo, ut ab
ipso semper protegatur illaesus: et primo inquirit idoneum; secundo
excludit indignum, ubi est litteratus. Circa primum tria facit.
Primo ponit quaestionem, cum igne devorante? Deo scilicet, ut ab
ipso non devoretur, sicut Assyrii. Deut. 4: Deus tuus ignis
consumens est. Secundo ostendit idoneitatem, removens tria ad quae
Judaei proni erant: scilicet avaritiam quantum ad injuste ablata, ex
calumnia, et quantum ad illiberaliter accepta, et excutit. Secundo
quantum ad crudelitatem in homicidiis: qui obturat; tertio quantum ad
luxuriam: et claudit oculos. Iste in excelsis, scilicet cum Deo,
Ps. 14: quis habitabit in tabernaculo et cetera. Tertio ostendit
huius habitationis utilitatem quantum ad quatuor. Et primo quantum ad
altitudinem securam, quod tamen est contra consuetudinem altitudinis,
munimenta, Job 39: in petris manet. Secundo quantum ad satietatem
plenam, panis. Gen. 49: Aser panis pinguis. Tertio quantum ad
Dei visionem, regem, idest Deum. Cant. 3: egredimini filiae
Sion, et videte regem. Quarto quantum ad affectionem sanctam,
scilicet contemptum terrenorum: oculi ejus; de longe, quasi longe sub
se, indignationem scilicet. Et quantum ad divinam subjectionem: cor
tuum; timorem, filialem. Eccli. 1: timor domini delectabit cor.
Et possunt haec exponi quantum ad eos qui habitant cum Deo in
praesenti Ecclesia, vel etiam in triumphante. Vel aliter: terram,
scilicet viventium. Psalm. 26: credo videre bona domini in terra
viventium. De longe, quasi longe supra dignitatem naturae, vel
idoneitatem multorum, nunc in spe, in futuro in re; et sic se tenet
cum tertia. Nota super illo verbo, spiritus vester ut ignis, quod
Deus dicitur ignis: primo purgans. Matth. 3: baptizabit vos
spiritu sancto et igne. Secundo inflammans. Luc. 12: ignem veni
mittere in terram. Tertio condemnans. Deut. 32: ignis succensus
est in furore meo, et ardebit usque ad Inferni novissima. Item super
illo verbo, iste in excelsis habitabit, nota quod sancti habitant cum
Deo, primo per puritatem actionis. Psalm. 100: oculi mei ad
fideles terrae, ut sedeant mecum. Secundo per inhaesionem amoris.
Joan. 14: si quis diligit me, sermonem meum servabit. Tertio per
eminentiam contemplationis. Philip. 3: nostra conversatio in caelis
est. Quarto per gloriam fruitionis. Psalm. 83: beati qui
habitant in domo tua, domine. Ubi est litteratus? Hic excludit
indignum quantum ad illos qui praecipue digni videbantur. Et primo
eminentes in sapientia: ubi est litteratus, eruditus in philosophia;
legis verba, eruditus in divina, doctor, instruens alios in
erudimentis utriusque, 1 Cor. 1: ubi sapiens, ubi Scriba, ubi
doctus? Secundo eminentes in eloquentia, sed non sapientia, populum
alti sermonis. Jerem. 5: ecce ego adducam super vos gentem cujus
ignorabis linguam. Respice. Hic inducit ad considerandum liberatae
civitatis dignitatem: et primo quantum ad copiam bonorum, ponens
quatuor quae sunt in caelesti vel militanti Ecclesia: scilicet cordium
laetitiam, civitatem solemnitatis. Supra 30: sicut vox
sanctificatae solemnitatis, et laetitia cordis. Rerum opulentiam,
oculi tui videbunt. Supra 32: sedebit populus meus in pulchritudine
pacis, in tabernaculis fiduciae, in requie opulenta. Immobilitatis
gratiam, tabernaculum; clavi: loquitur secundum similitudinem
tabernaculi quod affigitur clavis et funibus, qui solvuntur quando
transferri debet. Dan. 7: potestas ejus potestas aeterna, quae non
auferetur; et hujus assignat rationem, quia solummodo dominus qui
valet transferre, et alii non poterunt. Psalm. 47: magnus
dominus, et laudabilis nimis. Aquarum abundantiam, locus fluviorum,
idest divinarum monitionum; rivi, diversi modi participationum.
Psal. 45: fluminis impetus laetificat civitatem Dei. Hoc tamen
Judaei totum fabulose referunt ad auream Jerusalem. Secundo quantum
ad immunitatem malorum, non transibit. Praeteritum pro futuro.
Remigum, quorumlibet hostium, qui quandoque consueverant per mare
terram promissionis infestare. Trieris, navis habens tres ordines
remorum. Et assignat causam: dominus enim judex, judicans ab
adversariis. Zach. 9: ecce rex tuus venit tibi mansuetus.
Laxati. Hic praedicit ingratorum Judaeorum destructionem primo a
Romanis factam: et ponit tria. Primo impotentiam ad resistendum:
laxati, idest praeparati, funiculi, ut te contra Romanos defendas.
Loquitur secundum similitudinem navis quae paratur ad eundum. Malus,
arbor navis, scilicet templum, in quo pretiosa vasa et vela fuisse
noscitur. Thren. 1: dedit me dominus in manu, de qua non potero
fugere. Secundo direptionem spoliorum ab hostibus, tunc dividentur,
a Romanis. Claudi; quasi dicat: nullus erit sic impotens inter eos
quin praedam vestram diripiat. Joel. 3: infirmus dicat, quia ego
fortis sum. Tertio remissionem peccatorum hostibus, populus,
scilicet Romanus, justificatus comparatione malitiae Judaeorum.
Ezech. 16: justificastis. Vel loquitur contra Idumaeos, qui non
poterunt praevalere contra Judaeos, sed magis ab ipsis spoliabuntur
tempore Machabaeorum; et populo Judaeorum remittetur iniquitas.
Infra 40: completa est malitia ejus.
|
|
