|
Haec dicit dominus. Hic postquam promiserat liberationem a malis,
incipit promittere salutem in collatione bonorum. Et dividitur in
partes tres. In prima ponitur salutis praeparatio; in secunda salutis
promissio, cap. 60: surge illuminare; in tertia salutis collatae
multa discretio, cap. 63: quis est iste. Prima in duas. In
prima ponitur praeparatio ex parte salutem suscipientis; in secunda ex
parte ipsius salvantis, c. 59: ecce non est abbreviata. Prima in
duas. In prima dat praeparationis salubre consilium; in secunda
excludit inane remedium, (c. 58): clama, ne cesses. Prima in
duas. In prima ponit consilii recipientium diversitatem, quantum ad
constitutionem praemiorum; in secunda quantum ad evasionem
periculorum, cap. 57: justus perit. Prima in tres. In prima
ponit consilium; in secunda in recipientibus consilii fructum, beatus
vir qui facit; in tertia in contemnentibus salutis defectum, omnes
bestiae. Circa primum duo. Primo consulit debitam praeparationem:
custodite judicium, vos praelati, quorum est judicare; facite
justitiam, vos subditi, idest omnem virtutem, secundum quod ad
alterum conformatur praeceptis legis. Michaeae 6: indicabo tibi, o
homo, quid sit bonum. Secundo promittit salutis propinquitatem: quia
juxta, idest prope, salus mea, quia a me salvabimini post
captivitatem, et justitia mea, quantum ad hostes, de quibus vos
vindicabo. Supra 46: prope feci justitiam meam. Beatus vir. Hic
ponit fructum consilii in his qui suscipiunt: et primo ponit
utilitatem, ponens impletionis fructum: beatus vir qui facit, opere
explens, apprehendet, strenue aggrediens. Psalm. 111: beatus
vir qui timet dominum; et implendi modum, quantum ad caeremonialia,
custodiens sabbatum: sabbati namque observatio erat moralis quantum ad
hoc quod quies in Deo ponetur, et quod aliquando divinis rebus vacetur
ab aliis abstinendo; sed caeremonialis quantum ad temporis
determinationem. Fuit autem determinatus eis dies septimus, propter
opus creationis, quo adhuc nullum dignius praecesserat. Nobis dies
primus, sive octavus, propter mysterium resurrectionis, quo natura
condita in melius reparatur. Exod. 20: memento ut diem sabbati
sanctifices. Ier. 17: custodite animas vestras. Et quantum ad
moralia, custodiens manus. Ps. 25: lavabo inter innocentes manus
meas. Secundo ponit utilitatis universalitatem, et non dicat: et
primo excludit quorumdam, qui videbantur indigni, desperationem, vel
propter defectum generis, quia non erant de genere Israel. Qui
adhaeret, servans praecepta ejus. Separatione, non faciens me
participem salutis eis promissae. Roman. 10: non enim est
distinctio Judaei et Graeci: nam idem dominus omnium. Vel propter
defectum generativae virtutis: et non dicat eunuchus: lignum aridum,
impotens ad generandum, sicut lignum aridum ad germinandum. Prov.
11: justi quasi virens folium. Secundo ponit promissionem: quia
haec dicit dominus. Et primo ipsis specialiter quantum ad eunuchos:
custodierint, quantum ad cultum religionis, elegerint, quantum ad
obedientiam legis, tenuerint, quantum ad observantiam promissionis
abstinendi a malis: in muris, idest habitationem in muros civitatis
meae, nomen melius, quod servi mei et sancti vocabuntur, et filiis,
idest quasi multos filios generassent. Sap. 3: spado qui non
operatus est. Et quantum ad extraneos: et filiis, idest dabo
privilegia in quibus Judaei gloriantur, ut colant, quantum ad
specialem cultum, et diligant, quasi filii, ut sint in servos, et
glorientur in ipsius dominio. Supra 19: colent dominum. Et haec
quidem fuerunt impleta in reversione populi de captivitate; sed plenius
in conversione gentium ad fidem Christi, sicut exponit Glossa.
Secundo quantum ad omnes generaliter: omnem custodientem. Et circa
hoc duo facit. Primo ponit promissionem, qua promittit sacri loci
restitutionem, in montem sanctum. Scilicet sicut supra 1: venite,
ascendamus ad montem domini. Et quantum ad sacrificiorum
acceptationem, holocausta. Malach. 3: placebit Deo sacrificium
Judae et Jerusalem. Secundo ponit expletionis ordinem: et primo
quantum ad templi venerationem: quia domus mea. 2 Mach. 3:
templum per universum, Joan. 2 et Matth. 21: domus mea domus
orationis vocabitur. Secundo quantum ad populi congregationem: ait
dominus, ad eum; Israel congregat, gentes ei adhaerentes. Psal.
146: aedificans Jerusalem dominus dispersiones Israelis
congregabit. Nota super illo verbo, et dabo nomen melius, quod
sancti habent nomen primo ex praedestinatione. Supra 49: dominus ab
utero vocavit me; secundo ex divina adeptione. 1 Joan. 3: videte
qualem dilectionem vel caritatem dedit nobis Deus pater, ut filii Dei
nominemur et simus. Tertio ex gratiae infusione. Apoc. 2: nomen
habes et tenes nomen meum. Quarto ex mentis renovatione. Eodem:
Apoc. 2: dabo calculum. Item nota, quod nomen Dei est
diligendum, primo quia magnum ad timendum. Malach. 1: magnum est
nomen meum in gentibus, dicit dominus. Secundo quia sanctum ad
venerandum. Lucae 1: fecit mihi magna qui potens est, et sanctum
nomen ejus. Tertio quia dulce ad meditandum. Supra 26: nomen tuum
et memoriale tuum in desiderio animae. Quarto quia copiosum ad
miserendum. Cant. 1: oleum effusum nomen tuum. Quinto quia
efficax ad impetrandum. Joan. 15: quodcumque petieritis patrem in
nomine meo, det vobis. Sexto quia virtuosum ad salvandum. Act.
4: non est aliud nomen sub caelo, in quo oporteat nos salvos fieri.
Septimo quia occultum ad sciendum. Prov. 30: quod nomen ejus.
Omnes bestiae agri. Hic comminatur contemnentibus salutis defectum:
et primo designat occisionis poenam: omnes bestiae ad devorandum,
eorum cadavera; Ez. 39: dic omni volucri universis. Secundo
ponit culpam: et primo praelatorum quantum ad defectum in regimine et
praevisione periculorum. Speculatores: positi sunt enim praelati ad
cavendum populo a periculis, sicut speculator ab hostibus:
nescierunt, pericula praevidere. Matth. 15: sinite illos: caeci
sunt duces caecorum. In correptione vitiorum, universi canes.
Latrare, contra vitia. Psal. 37: ego autem tamquam surdus non
audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum. In admonitione
agendorum, videntes vana, promittentes eis prospera, cum imminerent
adversa; et ita in peccatis nutrientes. Ezech. 22: prophetae ejus
liniebant eos. In spoliatione rerum, et canes impudentissimi;
quasi, sine aliquo pudoris freno subditos bonis suis spoliantes et
nunquam satiantur. Psalm. 58: famem patientur ut canes. Et
quantum ad defectum in scientiae perfectione: ipsi pastores;
intelligentiam, legis et prophetarum. Proverb. 1: intelligens
gubernacula possidebit. Psal. 81: nescierunt neque intellexerunt;
in tenebris ambulant. Secundo culpam subditorum, vel communiter
omnium: et primo quantum ad propriam voluntatem, quod pertinet ad
superbiam: omnes in viam suam, Jerem. 16: unusquisque ambulat.
Secundo quantum ad eorum cupiditatem, quod pertinet ad avaritiam:
unusquisque, Jer. 6: a minimo usque ad majorem omnes avaritiae
student. Tertio quantum ad voluptatem, quod pertinet ad carnis
concupiscentiam: venite. Et erit; idest, si hodie laetamur in
talibus, cras multo amplius. Supra 22: et ecce gaudium et
laetitia, occidere vitulos et jugulare arietes, comedere carnes et
bibere vinum.
|
|
