|
Et dixit dominus ad me: sume tibi librum. Hic praedicit
destructionem decem tribuum, inquantum pertinet ad eorum poenam, quae
facta est per Assyrios. Primo Teglathphalasar, regnante Phacee,
captivante duas tribus et dimidiam, quae erat trans Jordanem, et
plurimos de tribu Zabulon et Nephtali: 4 Reg. 15: et postmodum
Salmanasar in captivitatem reducente residuas: 4 Reg. 18. Hujus
autem tribulationis etiam duae tribus fuerunt participes, quia a
Teglathphalasar afflicti sunt, ut dicitur 2 Paral. 28, et a
Senacherib, sicut dicitur infra 36. Non tamen omnino subjugatae.
Et dividitur in partes duas. In prima praedicit tribulationem; in
secunda modum ipsius et ordinem, cap. 9: primo tempore alleviata
est. Hoc autem capitulum dividitur in partes tres. In prima
comminatur decem tribubus Assyriorum destructionem; in secunda
praedicit in hoc duarum tribuum afflictionem, ibi, et ibit per Judam
inundans; in tertia confortat eos per futuram liberationem, ibi,
congregamini. Circa primum duo facit. In prima ponitur destructionis
signum; in secunda describitur ipsum factum, ibi et adiecit dominus.
Circa primum duo ponit. Primo ponit paenae praefigurationem; in
secunda, signi expressionem, ibi, quia antequam sciat. Hoc autem
signum, Judaei ad litteram exponunt de filio Isaiae, per cujus nomen
dominus significare volebat decem tribuum destructionem. Et secundum
hoc, signum tripliciter confirmat. Primo scripto: secundo,
testimonio, ibi, et adhibui; tertio, ipso facto, ibi, et accessi.
Circa primum tria ponit: scilicet in quo scribendum, librum grandem.
Ad litteram enim, grandem, ad significandum magnitudinem
tribulationis Jer. 36: tolle volumen libri, et scribes in eo omnia
quae locutus sum tibi adversus Israel et Judam. Secundo quo
scribendum, stilo hominis, idest plane, ut intelligi possit, et ut
scriptum maneat. Habac. 2: scribe visum, et explana eum super
tabulas, ut percurrat qui legerit eum. Tertio quid scribendum, nomen
scilicet vastaturi, significans futuram destructionem in brevi.
Detrahe spolia, praedare hoc est depraedare. Haec verba possunt esse
domini ad prophetam; et sic sumuntur materialiter: vel ad hostes; et
sic significative. Infra 10: et contra populum furoris mei mandabo
illi ut auferat spolia, et dividat praedam. Et adhibui mihi. Hic
confirmatur signum testimonio. Testes fideles. Deut. 19: in ore
duorum vel trium stet omne verbum. Et accessi ad prophetissam. Hic
confirmatur facto: quia aliquando prophetae pronuntiabant futurum
aliquid etiam ipso facto, sicut infra 20: vade, et solve saccum de
lumbis tuis, et calceamenta tua tolle de pedibus tuis; et fecit sic,
vadens nudus, et discalceatus. Unde intelligitur ad litteram quod
accessit ad uxorem suam. Unde duo ponuntur: primo pueri generatio,
et accessi; secundo generati vocatio, voca nomen accelera, quasi
festina ad faciendum, detrahe spolia, ut supra. Vel secundum aliam
litteram, Hieronymi: accelera, spolia detrahe. Et hoc melius est,
quia secundum hoc, non est plus in nomine quam fuerit in scripto.
Contra hoc quidam multipliciter objiciunt quod non possit ad litteram
intelligi. Primo, quia cum pauca sint quae scribi praecipiuntur, non
oportebat esse librum grandem. Secundo, quia non est probabile quod
propheta honestus homo testes adduxerit quando accessit ad uxorem suam.
Tertio quia Urias fecit altare idolorum ad similitudinem altaris
Damasci in templo domini; unde non fuit fidelis testis. Quarto,
quia Zacharias non erat tunc vivus, quia Zacharias filius Jojadae
fuerat longe ante interfectus a Joas rege Juda: 2 Paralip. 24.
Alius dicitur Zacharias qui fuit unus de duodecim prophetis, et fuit
longe post, in reditu populi de captivitate, sicut patet Zach. 1 et
per totum: ergo non potuit eum adhibere in testem. Et praeterea
remanet similis objectio sicut primo, quia iste puer fuit ante mortem
Phacee: ergo, ut supra probatum est, habebat in captione Samariae
ad minus 19 annos: ergo falsum est quod dicitur: antequam sciat
vocare patrem etc., et ideo volunt quod intelligatur tantum de
Christo, sicut et primum signum; ut per librum grandem significetur
sacra Scriptura, de qua habetur Baruch 4: hic est liber mandatorum
Dei, et lex quae est in aeternum. Per stilum hominis, modus
prophetiae, ut non omnibus usquequaque pateat, sed tantum
rationabilibus, qui ex figuris possunt significata concipere. Oseae
12: ego visionem multiplicavi et in manibus prophetarum assimilatus
sum. Velociter: nomen Christi, idest circumlocutio nominis, quod
est Jesus salvator, per hoc quod detraxit spolia, idest peccatores,
a potestate Diaboli, et praedatus est Infernum: de quo infra 53:
ideo dispertiam ei plurimos, et fortium dividet spolia. Per Uriam,
qui interpretatur lux domini, significatur lex, Prov. 6: quia
mandatum lucerna est, et lex lux. Per Zachariam, qui interpretatur
memoria domini, filium Barachiae, qui interpretatur benedictio
domini, significatur prophetia: quia prophetae per benedictionem
divini muneris, cognitionem divinam acceperunt. Et hi, scilicet lex
et prophetae, sunt testes incarnationis Christi. Luc. ult.:
necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et prophetis
et Psalmis de me. Prophetissa autem, beata virgo est, quae
prophetavit dicens: magnificat anima mea dominum: Luc. 1: ad quam
accessit per propheticam intelligentiam, et per fidem. Vel
prophetissa dicitur spiritus sanctus, qui est principium omnis
prophetiae. 2 Pet. 1: non enim voluntate humana allata est
aliquando prophetia; sed spiritu sancto inspirati loquuntur sancti Dei
homines. Apud Hebraeos enim est feminini generis, scilicet rua
secundum hoc concepit, idest concipere fecit. Quod enim in ea natum
est, de spiritu sancto est: Matth. 1: voca nomen ejus, o Isaia,
idest praenuntia nomen ejus, sicut supra. Haec autem expositio non
est tantae auctoritatis, sicut superior, quae fuit supra 7, de alio
signo, quia magis extorta est, et ex Scripturis non habet
auctoritatem, sicut illa Matth. 1. Unde quidam dicunt non esse
inconveniens, si hoc intelligatur ad litteram; ita tamen quod puer
iste sit figura Christi: sicut etiam supra dictum est in quadam
Glossa, 7 cap. super illud: ecce virgo. Unde secundum hoc potest
responderi ad objectiones prius factas. Et dicendum ad primum, quod
liber fuit grandis, non ad necessitatem Scripturae, sed ad
significandam magnitudinem tribulationis. Ad secundum dicendum, quod
potest intelligi, quod testes fuerunt adhibiti ad Scripturam, sicut
fit in privilegiis, et non ad accessum ad uxorem. Et etiam si ad hoc
fuissent adducti, non esset magis contra honestatem, ut videtur, quam
factum de fornicatione. Oseae 1, quod tamen ad litteram plures
exponunt. Ad tertium dicendum, quod dicitur fidelis propter
auctoritatem sacerdotii et non propter bonitatem vitae; vel quia fide
dignus habebatur a rege. Ad quartum dicendum, quod iste Zacharias
neuter illorum fuit. Consuetum enim erat apud Hebraeos, sicut etiam
modo apud multos, quod pueris imponantur nomina de cognatione illa:
sicut dicitur Luc. 1 de Joanne: quia nemo est in cognatione tua qui
vocetur hoc nomine. Et sic iste potuit esse de progenie illius, qui
prius interfectus fuerat: vel etiam consuetudo est apud Hebraeos, ut
dicit Hieronymus, quod frequenter utantur propriis pro communibus;
sicut Bosra, quae est civitas munita, utuntur frequenter pro qualibet
civitate munita. Et sic, quia ille Zacharias fuit fidelis propheta,
et in magna fama populi, vocatur iste, qui forte similiter erat fide
dignus populo loci illius. Ad quintum dicendum, quod non est similis
objectio: quia quod supra dictum est, oportet intelligi de
destructione solum, propter hoc quod dixit (cap. 7).
Derelinquitur. Sed hoc potest intelligi de persecutione facta per
Teglathphalasar, qui destruxit Damascum, 4 Reg. 16, et
spoliavit regnum Samariae, 4 Reg. 15. Unde signanter dicit:
auferetur fortitudo Damasci, et spolia Samariae. Et hoc fuit satis
de propinquo. Notandum super illo verbo, librum grandem, quod sacra
pagina dicitur liber primo grandis quantum ad grande contentum. Prov.
8: audite me, quoniam de rebus magnis locutura sum, et aperientur
labia mea, ut recta praedicent. Secundo signatur quantum ad visum.
Infra 29: et erit vobis visio omnium, sicut verba libro signati.
Tertio involutus propter multiplicem sensum. Ezech. 2: et vidi,
et ecce manus missa ad me, in qua erat involutus liber. Quarto amarus
propter laboris studium. Apocalyp. 10: et accepi librum de manu
Angeli, et devoravi eum, et erat in ore meo tamquam mel dulce, et
cum devorassem eum, amaricatus est venter meus. Proverb. 8: qui
mane vigilaverit ad me, inveniet me. Quinto dulcis quantum ad
effectum. Ezech. 3: comede volumen istud: et comedi illud, et
factum est in ore meo quasi mel dulce. Sexto volans quantum ad
intellectum. Zach. 5: vidi, et ecce volumen volans. Job 39:
numquid ad praeceptum tuum elevabitur aquila, et in arduis ponet nidum
suum? Septimo vivificans quantum ad fructum. Eccli. 24: haec
omnia liber vitae, et testamentum altissimi, et agnitio veritatis.
Proverb. 8: qui me invenerit, inveniet vitam.
Quia antequam sciat puer. Hic ponitur signi expositio, et secundum
litteralem expositionem jam patet; secundum aliam: antequam sciat,
scientia creata, patrem, putativum Joseph, vel Deum, fortitudo
Damasci, et spolia Samariae. Secundum hoc etiam potest referri ad
captivitatem Samariae, et adjecit. Hic describitur ipsum
destructionis factum: et circa hoc tria facit. Primo ponit
puniendorum culpam; secundo punientium potentiam, ecce adducet
dominus. Tertio ponit ipsam poenam, et ascendet. Dicit ergo primo,
et adjecit. Post signum datum, aquas Siloe. Siloe est quidam fons
qui nascitur ad pedes montis Sion, cujus aquae per horas ebulliunt,
et plane vadunt: unde significant reges Juda, qui quandoque boni et
potentes, quandoque mali et imbecilles fuerunt, et tamen legitime et
quiete regnaverunt comparatione regum Israel, qui omnes cogebant
populum ad idola. Sed videtur quod hoc non sit eis imputandum pro
culpa, quia hoc domini voluntate factum est, sicut dicitur 3 regum
12: a me factum est verbum hoc. Et dicendum, quod dominus juste
voluit quod reges Juda paterentur hoc damnum, propter culpam
Salomonis, de quo 3 regum 11. Sed illi male et propter superbiam
cordis hoc fecerunt, quia nolebant dare consueta tributa, sicut
legitur 3 regum 12. Vel aliter, abjecit populus iste, idest
contempserunt, et persecuti sunt sequentes malitiam duorum regum. Et
haec videtur esse intentio, per id quod sequitur, et assumpsit magis
Rasin, etc.: propter hoc. Hic describitur hostium potentia. Et
primo ponitur metaphora quantum ad quatuor: scilicet quantum ad divinum
auxilium, ecce dominus adducet; quantum ad impetum, aquas fluminis;
quantum ad robur, fortes; quantum ad numerum, et multas, infra
17: sonabunt populi, et cetera. Regem Assyriorum, et omnem
gloriam ejus, idest exercitum ejus. Jerem. 6: ecce populus veniet
de terra Aquilonis, et gens magna consurget. Glossa dicit, quod
intelligit de Senacherib. Sed contra: quia ipse non vastavit
Samariam, sed Salmanasar, sicut dicitur 4 regum 18. Ad hoc
dicunt quidam, quod idem dicitur Salmanasar et Senacherib. Sed hoc
patet esse falsum per id quod dicitur Tob. 1, quod mortuo
Salmanasar, regnavit filius ejus pro eo. Et ideo dicendum, quod
regnante Salmanasar jam sene, filius ejus erat in exercitu et forte
praeerat exercitui; et ideo idem exercitus est utriusque. Unde
loquitur de tota illa vastatione quae facta est per illos reges
Assyriorum, quasi de uno persecutore, propter unitatem regni, et
ascendet. Hic ponit ipsam poenam, et servat metaphoram, quia aquae
abundantes altiores sunt. Unde dicit: ascendet super omnes rivos,
idest principes, et super ripas, terras. Ezech. 38: ascendet
indignatio mea in furore meo, et in zelo meo. Et ibit per Judam.
Hic ponit tribulationem redundantem in duas tribus. Et primo ponit
tribulationis redundantiam: et ibit, scilicet aquarum impetus, per
Judam, idest per terram Judaeae, inundans: servat metaphoram:
quando enim abundant aquae, emittunt undas extra alveum suum in agros
vicinos. Et dicit, ibit, quia non habebunt perfectum dominum, infra
28: sicut impetus aquarum, etc., Jer. 47: ecce aquae
descendent ab Aquilone, et erunt quasi torrens inundans, et operient
terram et plenitudinem ejus, urbem, et habitatores ejus. Secundo
persecutionis abundantiam: et transiens usque. Loquitur metaphorice,
quasi diceret: in tanta abundantia redundabit quod si aliquis vellet
aquas transire, venirent sibi usque ad collum, et fere submergeretur
in eis; in quo significatur quod fuerunt prope captivitatem, sicut
ostenditur infra 36 Ezech. penultimo: et ecce aquae redundantes a
latere dextro. Intumuerunt aquae et cetera. Tertio exercitus
copiam: et erit extensio alarum ejus, idest principum ejus, implens,
prae multitudine, latitudinem terrae tuae, idest Judaeae, o
Emmanuel, Christe qui de ea nasci venisti. Misit enim principes
suos Senacherib ad capiendam Jerusalem; infra 36. De his alis
Ezech. 17: aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu,
plena plumis et varietate, venit ad Libanum, et tulit medullam
cedri, et summitatem frondium ejus; et transportavit eam in terram
Chanaan, in urbe negotiatorum posuit illam.
Congregamini populi. Quia dixerat, quod persecutio Assyriorum
aliquo modo redundaret in duas tribus: hic confortat eos, quia illa
persecutione non sint finaliter captivandi, non etiam a decem tribubus
et Syris subjugandi. Et dividitur in partes duas. In prima ponit
divinam confortationem; in secunda removet divinorum communicationem,
et cum dixerint ad vos. Circa primum duo ponit. Primo hostis
irrisionem; secundo populi instructionem, haec enim ait dominus.
Circa primum duo facit. Primo ponitur irrisio vel insultatio;
secundo irrisionis ratio, quia nobiscum Deus. Irridet autem
pugnantium exercitum, sapientum consilium, et dominorum praeceptum.
His enim tribus bella pugnantur. Exercitus autem tribus invalescit:
scilicet multitudine; et quantum ad hoc dicit: o populi Syriae et
Samariae congregamini, ut sitis multi, et vincemini, Deo contra vos
pugnante per quoscumque suos ministros. Et non solum vos, sed audite
hoc idem universae terrae. Et est sarcasmos, quaedam species tropi,
quae dicitur esse quaedam plena odio atque hostilis irrisio. Joel.
3: erumpite et venite omnes gentes de circuitu, et congregamini: ibi
occumbere faciet dominus robustos tuos. Secundo invalescit pugnantium
fortitudine corporis et animi: et quantum ad hoc dicit, confortamini.
Joel. 3: infirmus dicat, quia fortis ego sum. Tertio invalescit
armorum munitione. Accingite vos; quod pertinet proprie ad gladios,
sed inde transumitur ad omnia arma. 1 Mach. 3: accingimini, et
estote filii potentes, et estote parati mane ut pugnetis adversus
nationes has, quae convenerunt disperdere nos et sancta nostra.
Quantum ad consilium: inite consilium et dissipabitur. Job 5: qui
comprehendit sapientes in astutia eorum, et consilia pravorum
dissipat. Proverb. 21: non est sapientia, et non est prudentia,
non est consilium contra dominum. Quantum ad praeceptum dominorum de
his quae post consilium eliguntur: loquimini verbum, et non fiet.
Supra 7: ponamus regem in medio ejus. Reges enim quae eligebant
annuntiabant plebi, ut dicit Hieronymus. Rationem ponit,
interpretando nomen Emmanuel, quia nobiscum Deus. Rom. 8: si
Deus pro nobis, quis contra nos? Jer. 15: et bellabunt adversum
te, et non praevalebunt: quia ego tecum sum, ut salvem te, et eruam
te: dicit dominus. Haec enim ait. Hic ponitur populi instructio:
et primo docet quid non timendum, secundo quid timendum, dominum
exercituum. Prima dividitur in duas partes: scilicet in doctrinae
probationem, et in ipsius traditionem, ibi, non dicatis. Probat
autem non esse timendos hostes, dupliciter. Primo per domini
praeceptum: unde dicit, ita vincemini, o hostes, enim, idest quia,
haec, quae dicta sunt, ait dominus ad me; et ideo ne timeatis.
Num. 23: non est Deus quasi homo ut mentiatur, neque ut filius
hominis ut mutetur. Secundo suo exemplo: ait: dico ad me, dicens ad
vos quae sequentur ad erudiendum vos, sicut erudivit me, idest ne
imitarer eos in malitia sua; et hoc in manu forti, idest in
tribulatione. Vel non solum docens quid faciendum, sed etiam dans
gratiam virtutis ad complendum. Thren. 1: de excelso misit ignem in
ossibus meis, et erudivit me. Ne dicatis. Hic ponitur ipsa
doctrina. Et primo prohibet timoris verbum: non dicatis,
conjuratio, duarum gentium, quasi, nobis timenda est: omnia enim
quae loquitur populus conjuratio est, contra me. Unde si me sociant
vobis in conjuratione, sentient me vobis socium in defensione. Exod.
16: non contra nos est murmur vestrum, sed contra Deum. Infra
50: stemus simul. Quis est adversarius meus? Accedat ad me.
Secundo prohibet passionis motum: et timorem ejus ne timueritis.
Timor et pavor differunt secundum magis et minus: timor enim facit
motum cordis secundum systolem, sed pavor quasi immobilitat cor.
Psalm. 26: si consistant adversum me castra. Dominum exercituum.
Hic instruit eos quomodo timendus sit: et primo ponit legem; secundo
legis absconsionem, signa legem. Circa primum tria facit. Primo
ponit legis praeceptum; secundo obedientium fructum, et erit vobis;
tertio poenam rebellium, in lapidem autem. Praeceptum autem est ut
Deus honoretur: sanctificate dominum exercituum, in vobis ipsis, et
in sanctitate serviatis ei: ipse pavor vester, inquantum dominus.
Ps. 111: beatus vir qui timet dominum: ipse terror, inquantum
ultor. Matth. 10: nolite timere eos qui occidunt corpus, animam
autem non possunt occidere; sed potius timete eum qui potest animam et
corpus perdere in Gehennam. Hoc exponit Petrus de Christo (1
Pet. 3): timorem autem eorum ne timueritis et non conturbemini.
Et videtur intentio prophetae propter ea quae sequuntur. Nota super
illo verbo, sicut in manu forti erudivit quod est manus divina
triplex. Primo est manus divinae potentiae; et haec est triplex.
Primo creantis. Job 10: manus tuae fecerunt me et plasmaverunt
me: secundo continentis: Psal. 94: in manu tua, domine, omnes
fines terrae; tertio protegentis: Is. 49: in umbra manus suae
protexit me. Secunda est manus justitiae; et ista est triplex.
Prima tangentis ad probandum. Job 19: manus domini tetigit me:
secunda flagellantis, ad purgandum. 2 Mach. 6: nam et si in
praesenti tempore a suppliciis hominum eripiar; sed manus omnipotentis
neque vivus, neque defunctus effugiam: tertia opprimentis ad
condemnandum. Hebr. 10: horrendum est incidere in manus Dei
viventis. Tertia manus est manus misericordiae: et ista est triplex.
Prima sanantis. Job 5: ipse vulnerat, et medetur: percutit, et
manus ejus sanabunt; secunda pascentis: Psal. 94: populus pascuae
ejus et oves manus ejus; tertia coronantis. Sap. 5: accipient
regnum decoris et diadema speciei de manu domini. Et erit vobis. Hic
ponit obedientium fructum. In sanctificationem: sanctos faciet vos.
Lev. 22: ego dominus, qui sanctifico vos. In lapidem. Ponit
rebellium impedientium poenam, sub metaphora viatorum: et primo ponit
poenae occasionem; secundo poenae perceptionem, et offendent.
Occasionem autem ponit primo quantum ad populum; secundo quantum ad
principes, in laqueum. Primum ostendit sub metaphora lapidis
existentis in via, qui dupliciter impedit viatorem: scilicet per pedis
laesionem, et per casus occasionem: et similiter Christus fuit
incredulis ex Judaeis occasio laesionis et casus, non ex culpa sua,
sed illorum. Dicit ergo: erit duabus domibus Israel, idest
infidelibus de decem et duabus tribubus; vel Scribis et Pharisaeis,
in lapidem offensionis, quantum ad laesuram. Roman. 9: offenderunt
enim in lapidem offensionis. Et in petram scandali, in qua pes
impingit ad casum. Scandalon Graece, Latine pedis impactio 1
Cor. 1: nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem
scandalum, gentibus autem stultitiam. Et quia principes magis
Christo restiterunt, ideo quantum ad eos aggravat. Et erit
habitantibus Jerusalem, quae erat urbs principum, in laqueum, sicut
animalia capiuntur laqueo; et hoc est gravius quam offensio. Infra
24: qui se explicuerit de fovea, incidet in laqueum. Et in
ruinam, quod est magis quam casus simplex. Luc. 2: ecce hic
positus est in ruinam. Et quia occasiones quandoque aliquis devitat,
et non incurrit; ideo hoc removet, et ostendit poenae perceptionem,
et dicit, et offendent, contra id quod dixit, offensionis, per
infidelitatem; contra scandalum cadent, a dignitate regni. Matth.
8: filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores.
Conterentur, quantum ad ruinam poenae, famis et gladii. Matth.
21: qui ceciderit super lapidem istum, confringetur. Super quem
vero ceciderit, conteret eum. Quantum ad laqueum dicit,
irretientur, funibus peccatorum, et perplexitatum, quae quia non
rumpentur, capientur, a Romanis. Prov. 5: funibus peccatorum
suorum constringitur. Liga testimonium. Hic ponit legis clausionem,
et primo ponitur legis absconsio. Ibi liga testimonium, idest involve
prophetiam de Christo obscuritate, ne videant Judaei, quia indigni
sunt. Signa legem. Signa duo significat. Quandoque claudere sub
sigillo; et sic dicit: signa legem, veterem sub figuris, in
discipulis meis, idest quousque discipuli mei aperiant praedicando per
mundum. Dan. 12: claude sermones, et signa librum usque ad tempus
statutum. Vel in discipulis meis, absconde. Quandoque significat
expressionem figurae. Psalm. 4: signatum est super nos lumen vultus
tui, domine. Et sic signa in anima discipulis meis. Secundo
absconditi expectationem, expectabo. Michaeae 7: ego autem ad
dominum aspiciam: expectabo Deum salvatorem meum. Tertio expectati
praesentationem, ecce ego, Christus scilicet, et pueri mei,
apostoli, quos dedit mihi dominus: Joan. 17: tui erant, et mihi
eos dedisti; in signum, idest ut faciant signa, et in portentum,
mirum quod sua magnitudine portendit; et hoc fiet a domino qui
habitat, per cultum, vel per fidem, Sion, Ecclesia, Zach. 3:
audi, Jesu sacerdos magne, tu et amici tui, qui habitant coram te,
quia viri portendentes sunt. Quidam exponunt hoc de Isaia. Et
pueri, prophetae, secundum hoc. Infra 20: sicut ambulavit servus
meus Isaias nudus et discalceatus, trium annorum signum et portentum
erit super Aegyptum et super Aethiopiam. Quidam de filiis Isaiae,
et hoc falsum.
Et cum dixerint ad vos. Hic removet divinorum communicationem: et
circa hoc tria facit. Primo ponitur hostium communicatio: et cum
dixerint, hostes vestri: quaerite a Pythonibus, qui vobis praedicunt
mala, et nobis bona. Python Hebraice os abyssi. Et dicit
Hieronymus, quod dicuntur ab Apolline Pythio, quia hoc genus artis
magicae invenit, per quod videntur mortui suscitari, et de futuris
aliqua praedicere: sicut legitur 1 Reg. 28. Rabanus dicit, quod
est nomen maligni spiritus. Item Hieronymus dicit, quod dicitur
Python qui habet Diabolum in ventre. Et a divinis, quia sibi actum
Dei vindicant in praedictione futurorum, et praecipue quantum ad
cultum falsorum deorum. Qui strident, quasi insani. 3 Reg. 18:
clamabant voce magna, et incidebant se juxta ritum suum cultris et
lanceolis, donec perfunderentur sanguine. Deut. 18: ne sit
maleficus, neque incantator, neque Pythones consulat, neque
divinos, et quaerat a mortuis veritatem. Omnia enim haec abominatur
dominus. Secundo docetur responsio. Numquid non populus erat fidelis
a Deo suo, vero; pro vivis ac mortuis, idest pro salute vivorum ac
mortuorum, IV Reg. 1: numquid non erat. Vel vivis et mortuis,
idest loco deorum vestrorum, qui sunt simulatus hominum mortuorum et
vivorum. Vel quaerimus visionem pro vivis mortuis, sicut vos,
scilicet a diis vestris, qui sunt similes mortuis. Ad legem magis,
quae prohibet talia, vel quae docet quidem expectandum testimonium,
Scripturae. Tertio ponit inobedientium comminationem: quod si non
dixerint. Et facit tria. Primo comminatur poenam; secundo in poena
impatientiam; et cum esurierit; tertio desperationis tristitiam, et
suspiciet. Dicit ergo primo: quod si non dixerint juxta hoc verbum,
respondentes scilicet, vel faciemus quod non erit eis matutina lux,
idest Christus tenebras pellens. Joan. 1: erat lux vera, quae
illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Et pertransibit per
eam, congregationem, ad alios, non manens in eis: infra 58: ecce
adsum: quia misericors sum dominus Deus tuus: et corruet in
damnationem, et verbum Dei esuriet, Amos 8: ecce ego mittam famem
in terram, non famem panis, neque sitim aquae; sed audiendi verbum
Dei. Vel lux consolationis: et corruet, in damnationem: supra 3:
ruit Jerusalem, et Juda concidit: et esuriet, pane; et cum
esurierit. Hic comminatur in poena impatientiam quantum ad iram cordis
irascetur. Psalm. 58: si non fuerint saturati, murmurabunt.
Quantum ad blasphemiam oris, et maledicet. Apoc. 16: et
blasphemaverunt Deum caeli prae doloribus et vulneribus; et non
egerunt poenitentiam ex operibus suis. Et suspiciet sursum. Hic
ponit desperationis tristitiam: et primo expectationem auxilii:
suspiciet sursum, de caelo quaerens auxilium, et ad terram
intuebitur, ad auxilium de terra. Supra 5: aspiciet in terra, et
ecce tenebrae tribulationis. Secundo imminentiam periculi: et ecce
tribulatio, praevisa, et tenebrae, quantum ad consilium resistenti;
dissolutio, contra confortationem; et angustia, quantum ad
perplexitatem; et caligo persequens, quantum ad persecutionem.
Apoc. 16: factum est regnum eius. Tertio liberationis
impossibilitatem ad similitudinem avis captae. Et non poterit avolare
de angustia sua. E contrario est de justis. Psalm. 123: laqueus
contritus est, et nos liberati sumus.
|
|
