Lectio 3

Habita primo Iudaeorum punitione, secundo punitionis ratione, hic tertio concludit, quod exemplo eorum debent a malo cavere; ubi primo monet, ut caveant casum; secundo cavendi docet modum, ibi vos non apprehendat, etc.; tertio promittit firmum adiutorium, ibi fidelis autem Deus est, et cetera. In primo implicat quatuor sollicitantia sapientem, scilicet multitudinem cadentium, cum dicit itaque, incertitudinem stantium, cum subdit qui se existimat stare, etc., necessitatem cautelae, cum addit videat, facilitatem ruinae, cum dicit ne cadat. Dicit ergo itaque, etc., quasi dicat: illi et si beneficiis Dei usi sunt, nihilominus propter peccata perierunt. Itaque ex eorum consideratione, qui existimat, aliqua coniecturatione, se stare, id est quod sit in gratia et charitate, videat, diligenti attentione, ne cadat, peccando, vel alios faciendo peccare. Is. XIV, 12: quomodo cecidisti, Lucifer? Ps. XC, 7: cadent a latere tuo mille, et cetera. Ideo Eph. V, 15: videte quomodo caute ambuletis. Deinde cum dicit tentatio vos non apprehendat, etc., docet modum cavendi causam, scilicet cavendo tentationem. Ubi primo docet aliquam tentationem fugiendam; secundo aliquam sustinendam, ibi nisi humana. Primo notificat, quia pulsat ut introeat: unde dicitur tentatio; secundo quia impugnat, ut praevaleat; unde subditur non vos apprehendat. Dicit ergo tentatio, etc., quasi diceret: ne cadatis, tentatio, scilicet peccati, non vos apprehendat, trahendo in consensum peccati, nisi humana. Hoc dupliciter exponitur. Uno modo de tentatione interiori mala, et tunc est permissio; quasi dicat: nulla peccati dilectio vos apprehendat, nisi forte de malis, sine qua vita humana non ducitur. Non enim est homo, qui semper faciat bonum et non peccet, III Reg. VIII, 46 et II Paralip. VI, 36. Alio modo exponitur de tentatione exterioris boni. Et tunc est exhortatio, sic: tentatio vos non apprehendat, nisi humana, scilicet tribulationum praesentium propter Christum tolerantia. Augustinus: propter Christum pati humana tentatio est. Tob. XII, v. 13: quia acceptus eras Deo, necesse fuit, ut tentatio probaret te. Deinde cum dicit fidelis Deus, ostendit paratum adiutorium in tentatione. Ubi commendat Deum adiutorem, quia dat nobis resistendi potentiam, quod notatur ibi sed faciet cum tentatione, etc.; perseverantiam, quod notatur ibi ut possitis sustinere, vere fidelis Deus, qui dat potentiam, ne vincamur, gratiam ut mereamur, constantiam ut vincamus. Dicit ergo fidelis etc., quasi diceret: vos ad hoc hortor et moneo, quod potestis: fidelis dominus in omnibus verbis suis, qui non patietur vos tentari supra id, quod potestis: quod utique posset Diabolus, si permitteretur, quia non est potestas super terram, quae ei comparetur, Iob XLI, 24. Et Is. XL, 29: dat lasso virtutem. Ideo Iac. I, 2: omne gaudium existimate, fratres, cum in varias tentationes incideritis. Augustinus: qui dat Diabolo tentandi licentiam, ipse dat tentatis misericordiam. Proventum, inquam, ita ut possitis sustinere, ne deficiatis in lucta, sed vincatis: quod fit per humilitatem, ut dicit Augustinus. Illi enim non crepant in fornace, qui non habent ventum superbiae. Notandum est super illud qui se existimat stare, etc., quod ad casum impellunt nos primo debilitas virium, sicut cadunt pueri, decrepiti, infirmi, Is. XL, 30: in infirmitate cadent, quod contingit per tepiditatem bene operandi et instabilitatem. Secundo onus peccatorum sicut cadunt asini sub onere nimio, Ps. XXXV, 13: ceciderunt qui operantur iniquitatem, quod contingit per negligentiam poenitendi: quia peccatum, quod per poenitentiam, et cetera. Tertio multitudo trahentium, sicut arbor vel domus multis trahentibus deorsum cadit, supra: neque fornicemur, etc., quod contingit per impulsum hostium. Quarto lubricitas viarum, sicut incauti cadunt in lubrico, Eccli. XXVIII, 30: attende ne forte labaris in lingua, et cadas, et in conspectu, etc., quod contingit per incautam custodiam sensuum. Quinto varietas offendiculorum, sicut avis capta in medio laqueorum, Prov. XIX, 8: hi in curribus, et cetera. Prov. XXIV, 16: septies in die cadit iustus, quod contingit per corruptionem creaturarum. Sexto ignorantia agendorum, sicut caeci cadunt de facili, Matth. XV, 14: si caecus caeco ducatum praestet, etc., quod contingit per negligentiam addiscendi necessaria. Septimo exempla cadentium, sicut Angeli ad exemplum Luciferi, Ps. XC, 7: cadent a latere tuo mille, et cetera. Prov. XXV, 26: fons turbatus pede et vena corrupta iustus cadens coram impio, quod contingit per imitationem malorum. Octavo ponderositas corporum, corpus enim quod corrumpitur aggravat animam, sicut lapis in collo natantis, Iob XIV, 18: mons cadens defluit, quod contingit per carnis fomentum superfluum.