Lectio 4

Superius ostendit quod si infidelis coniux non discedat, fidelis debet patienter commanere. Primo ad hoc allegando spem conversionis infidelis; secundo permanentiam in statu propriae vocationis; tertio exemplum in ritu conversationis, hic; quarto allegat exemplum in statu conditionis. Ubi primo ipsum exemplum ponit; secundo rationem exempli subdit, ibi qui enim in domino, etc.; tertio ex hoc regulam generalem concludit, ibi unusquisque ergo, et cetera. In prima primo proponit in aliquo statum servilem; secundo supponit libertatis possibilitatem, ibi sed et si potes, etc.; tertio horum praeeminentiam ad salutem, ibi magis utere. Dicit ergo servus, etc., quasi dicat: unusquisque in qua vocatione vocatus est, in ea permaneat, verbi gratia, servus vocatus es? Ad fidem scilicet Christi, non sit tibi curae, ut scilicet velis servitutem effugere. Unde Onesimum servum Philemonis, qui ad eum confugerat, cum precibus remittit ad dominum, ut patet in epistola ad Philemonem; sed, potius, si potes fieri liber, maneas in servitute, quia causa est humilitatis. Et sicut ait Ambrosius: quanto quis despectior est in hoc saeculo propter dominum, tanto magis exaltabitur in futuro. Gregorius: quanto quis Deo pretiosior est, tanto propter eum utilior. Boetius: cum omnis fortuna timenda sit, magis tamen prospera quam adversa. Deinde cum dicit qui enim in domino vocatus est, etc., hic subdit rationem exempli. Et primo ponit rationem exempli ex parte servorum; secundo ex parte liberorum, ibi similiter qui liber est, et cetera. Et est ratio talis in generali: servitus et libertas sunt in domino ad salutem, sed solum debemus esse solliciti de pertinentibus ad salutem, ergo pro indifferenti debet esse nobis servitus et libertas. Dicit ergo qui enim in domino, quasi dicat: et vere non debes curare, enim, pro quia, qui in domino, id est in fide domini, vocatus est servus, servitute corporali, libertus est domini; quia scilicet a domino manumissus liber est libertate spirituali. Est autem libertus a servitute liberatus, et talis a servitute peccati a domino est liberatus; ideo domini libertus. Io. VIII, 36: si filius vos liberaverit, vere liberi eritis. Deinde cum dicit similiter qui liber vocatus est, etc., hic ponit rationem ex parte liberorum. Ubi primo tangit in liberis cum servis pro Christo debitam servitutem; secundo servitutis rationem, ibi pretio empti; tertio servitutis obligationem, ibi nolite, et cetera. Dicit ergo: similiter et qui liber vocatus est, libertate corporali, servus est Christi, servitute spirituali, Rom. I, 1: Paulus servus Christi Iesu, etc., quia sive servus, sive liber, omnes tamen servi. Et hoc iustum est, quia pretio empti estis. Hoc dicitur, quia pretio inaestimabili sanguine Christi. I Petr. I, 18: non corruptibilibus auro vel argento redempti estis de vestra vana conversatione, et cetera. Et quia tanto pretio empti estis, nolite fieri servi hominum, postponendo servitium Dei et vos humanis superstitionibus occupando, hoc enim faciebant isti. Supra I, 12: ego sum Pauli, ego autem Apollo. Unusquisque ergo, et circumcisus et praeputiatus, servus et liber, in quo, statu, vocatus est frater, id est fidelis, in hoc permaneat apud Deum, scilicet observando divina mandata. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, Matth. XXIV, v. 13. Ergo si coniugatus vocatus est ad fidem, maneat coniugatus, servando fidem.