|
Superius dedit primo virginibus consilium continendi, secundo
nubentibus documentum bene vivendi, hic tertio ostendit quod magis
expedit tempus continendi. Et hoc ostendit, primo ratione maioris
tranquillitatis; secundo ratione maioris sanctitatis, ibi et mulier
innupta, etc.; tertio ratione maioris utilitatis, ibi porro hoc ad
utilitatem vestram, et cetera. Prima ratio talis est: tranquillitas
in amore solius Dei praeferenda est sollicitudini mundanorum; sed
continentes habent tranquillitatem, coniugati sollicitudinem mundi:
ergo status continentium praeferendus est statui coniugatorum. Primo
ergo dehortatur sollicitudinem mundi; secundo subdit quod continentes
non sunt solliciti nisi in his quae sunt Dei, ibi quoniam qui sine
uxore, etc.; tertio ostendit quod coniugatos oportet esse sollicitos
in his quae sunt mundi, ibi qui autem cum uxore, et cetera. Dicit
ergo volo autem, quasi dicat: si nubitis, praedicta facere consulo;
sed magis volo vos esse sine sollicitudine rei uxoriae. Phil. IV,
6: nihil solliciti sitis. Nota quod dehortatur nos Scriptura a
sollicitudine triplici: scilicet circa mulierem, ut hic volo vos sine
sollicitudine esse, circa ventrem, Matth. VI, 25: ne solliciti
sitis animae vestrae, etc., circa bursam, Prov. XI, 7:
expectatio sollicitorum peribit. Et recte hoc volo, quia qui sine
uxore est, sollicitus est quae domini sunt, ut complaceat ei. Non
enim habet excusationem illorum qui dicunt Lc. XIV, 20: uxorem
duxi, et non possum venire. Sollicitus, inquam, scilicet quomodo
placeat Deo, interiori scilicet pulchritudine sua. Felix cuius votum
est uxorem fugere, cuius sollicitudo est domino servire, cuius
intentio est Deo placere. Deinde, cum dicit qui autem cum uxore
est, etc., hic ostendit quomodo coniugatos oportet esse sollicitos in
his quae sunt mundi, ubi implicantur quatuor gravia. Primo vinculum
coniugale, ibi qui cum uxore est, studium mundiale, ibi sollicitus
est, subiectio uxoris, ibi quomodo placeat, operis divisio, ibi et
divisus est. Dicit ergo qui autem cum uxore est, scilicet in
matrimonio, sollicitus est quae sunt mundi, id est, de regimine
familiae et huiusmodi. Unde Iacob, acceptis uxoribus, ait Gen.
XXX, 30: iustum est ut aliquando provideam domui meae, id est,
sollicitus sim quomodo placeam uxori. Et hoc fine potest se licite
ornare. Nam, secundum Glossam, magna amaritudo in domo est uxor
tristis. Et talis divisus est non natura, sed actu, scilicet
divisione officii, non intentionis principalis; unde Glossa partim
servit Deo, partim mundo. Deinde, cum dicit et mulier innupta,
etc., hic ponitur secunda ratio probans quod magis expedit servare
propositum continentiae quam nubere, ratione maioris sanctitatis. Et
est ratio sua talis: continens studet sanctitati et divinitati et amori
Dei, nupta vero mundo: ergo illa praeferenda est isti. Primo ergo
tangit studium innuptae, quia cogitat totaliter placere Deo; secundo
studium nuptae, quia cogitat partim placere mundo, ibi quae autem
nupta est. In prima implicat tria, scilicet continentium statum,
cogitatum et fructum; statum honestum, quia innupta et virgo;
cogitatum rectum, quia cogitat quae domini sunt; multiplicatum
fructum, quia ut sit sancta, et cetera. Dicit ergo: et similiter
mulier innupta, id est vidua, et virgo cogitat, id est, maiorem
habet facultatem cogitandi, quae domini sunt, id est, spiritualia et
aeterna. Cogitat, inquam, ut sit sancta, magis quam nupta. Multae
enim nuptae sunt sanctae. Augustinus, de bono coniugali: ampliorem
non nuptarum et in corpore et in spiritu sanctificationem intelligi
voluit, non tamen nuptas omnino sanctificatione privavit. Sancta,
inquam, corpore, id est, corporalibus actionibus, et spiritu, id
est, spiritualibus actionibus. Vel sancta corpore, contra vitia
carnalia, et spiritu, contra spiritualia. Deinde, cum dicit quae
autem nupta est, hic tangit sollicitudinem nuptarum, ubi implicat
tria. Primo coniugium; secundo sollicitudinem, ibi cogitat quae,
etc.; tertio coniugii studium, ibi quo modo placeat, et cetera.
Dicit ergo: quae autem nupta est cogitat quae mundi sunt, scilicet de
cura filiorum, de regimine domus, et huiusmodi. Unde parentes
monuerunt Saram honorare socrum, diligere maritum, gubernare domum,
etc., Tob. X, 30. Cogitat, inquam, quomodo placeat viro,
unde hoc fine ornantes se non peccant: verumtamen magis debent studere
ei placere ornatu morum quam vestimentorum. I Tim. II, 9:
mulieres in habitu ornato ornantes se, non in tortis crinibus, auro,
et cetera. Deinde, cum dicit porro hoc ad utilitatem, etc., hic
allegat tertiam rationem, scilicet maiorem utilitatem. Et est ratio
talis: illud quod est utilius, magis expedit; sed continere est
utilius quam nubere, ergo magis expedit eligere continentiam quam
nuptias. Primo ergo ostendit quod utile est continere; secundo quod
honestum est, ibi sed id quod est honestum, etc.; tertio quod
facile, ibi et quod facultatem, et cetera. Dicit ergo porro,
etc., quasi dicat: consulo non nubere, porro hoc ad utilitatem
vestram, maiorem scilicet, dico, ut expeditius Deo serviatis, quia
sic mortificatur caro quae est inimica spiritus. Augustinus de verbis
domini: sicut inimicus occisus non facit tibi iniuriam, sic caro
mortificata non turbat animam. Dico, inquam, non ut laqueum,
fornicationis scilicet, incontinentibus vobis iniiciam, aliquid
difficile super hoc faciendo; imo potius laqueus poneretur, si
consuleret nubere, quia de muliere dicitur Eccle. VII, 27,
quod laqueus venatorum est, sed potius intendens inducere omnes ad id
quod honestum est, scilicet ad sanctitatem corporis et animae: non
quia coniugalis status non sit honestus, sed quia minus honestus.
Augustinus, de bono viduali: non matrimonium turpe esse monstravit,
sed quod honestius erat generalis honesti nomine commendavit, et monens
ad illud quod facultatem praebeat alicui observandi se in domino, id
est, ad servitium domini, et hoc sine impedimento quod est in
coniugio. II Cor. XI, 2: despondi vos uni viro virginem castam
exhibere Christo. Vere eligendus est status continentiae, ubi maius
commodum, quia hoc ad utilitatem, ubi minus periculum, quia non ut
laqueum, maior honestas, quia id quod honestum, liberior facultas
serviendi Deo, quia facultatem praebet, et cetera. Notandum est hic
quod multiplex sollicitudo est bona. Prima praelationis, sicut nauta
sollicitus est de regimine navis, pater de filiis. Rom. XII, v.
8: qui praeest in sollicitudine. Secunda praedicationis, sicut
paedagogus sollicitus est de puero, doctor de discipulis. I Thess.
II, 2: fiduciam habuimus loqui ad vos verbum Dei in multa
sollicitudine. Tertia dilectionis, sicut amicus verus sollicitus est
de conservatione amoris. Eph. IV, 3: solliciti servare unitatem
spiritus in vinculo pacis, et cetera. Quarta compassionis, sicut vir
misericors sollicitus est de egenis et afflictis. II Tim. I, v.
17: cum venisset Romam, sollicite me quaesivit et invenit. Quinta
devotionis, sicut servus sollicitus est de placendo domino, religiosus
Deo. Mich. VI, 8: indicabo tibi, o homo, quid sit bonum, et
post: sollicite ambulare cum Deo tuo. Sexta circumspectionis, sicut
speculator est de castro custodiendo. Deut. IV, 15: custodite
animas vestras sollicite. Corpus enim cum organis, anima cum
potentiis quoddam castrum est. Septima actionis, sicut agricola
sollicitus est de opere perficiendo. Lc. X, 41: Martha,
Martha, sollicita es. II Tim. II, 15: sollicite cura
teipsum probabilem exhibere Deo. Octava provisionis, sicut
dispensator de domo, mercator de computo, pauper de pane quaerendo.
Rom. XII, 11: sollicitudine non pigri.
|
|
