|
Superius multipliciter probavit, quod sibi licet accipere sumptus,
hic ostendit, quod nihilominus non vult accipere, sed abstinere tribus
rationibus. Primo propter intentionem praemii; secundo propter
dilectionem Evangelii, ibi nam cum liber essem ex omnibus, etc.;
tertio propter expeditionem cursus sui, ibi nescitis quod hi, qui in
stadio currunt. In prima, primo dicit quare non vult accipere,
scilicet ne gloria sua evacuetur; secundo ostendit, quod accipiendo
evacuaretur, ibi nam si evangelizavero, non est mihi gloria, etc.;
tertio quod non accipiendo conservabitur, ibi quae est ergo merces
mea, et cetera. In prima, primo ostendit quod potestate accipiendi
uti noluit; secundo quod uti non intendit, ibi non autem scripsi hoc,
ut, et cetera. Dicit ergo ego autem, etc., quasi dicat: tot modis
constat, quod licet mihi sumptus accipere, sed tamen ego nulla horum
auctoritate, ratione, exemplo, ad accipiendum usus sum. Ipse enim
vel ab aliis Ecclesiis accipiebat, ut II Cor. XI, 8: alias
Ecclesias spoliavi, etc., vel manibus operabatur, Act. XX, v.
34. Non autem, etc., quasi dicat: non sum usus, sed nec uti
volo. Non enim scripsi haec, scilicet quod licet mihi accipere, ut
ita fiat in me, sicut scripsi, id est, ut ego accipiam, quia non
quaero datum, sed fructum. Deinde cum dicit bonum est enim mihi,
etc., hic ostendit quare hoc fecit, scilicet ne gloria sua
evacuetur. Ubi primo multiplicat afflictionem corporalem; secundo
supponit ei gloriae diminutionem, ibi quam ut gloriam, et cetera.
Dicit ergo bonum est, etc., quasi diceret: non accipiam, nam si
acciperem, gloriam meam evacuarem, quod nullatenus facerem. Bonum
est enim mihi mori, non solum sumptuum egestate affligi, magis quam ut
gloriam meam, quam habeo de gratuita sinceritate praedicationis, de
praemio supererogationis, abstinendo a licitis, quis evacuet, ab
aliquo importune accipiendo, vel propter sumptus evangelicos. Multi
tamen moderni doctores gloriam istam evacuant, vel propter intentionem
sumptuum, vel propter favorem humanum, dicente Iob XII, 19:
ducit sacerdotes inglorios et optimates supplantat. Notandum est hic,
quod gloria amittitur septempliciter propter septem vitia. Nam gloria
gulosorum evacuatur. Unde hic dicitur: bonum est enim mihi magis, et
cetera. Gloria luxuriosorum maculatur. Eccli. c. XLVII, 21
s.: inclinasti faemora tua mulieribus, dedisti maculam in gloria
tua. Gloria superborum captivatur. I Mach. c. II, 9: vasa
gloriae eius captiva ducta sunt. Gloria iracundorum intermittitur.
Ps. XII, v. 5: si reddidi retribuentibus mihi mala, etc., et
post: persequatur inimicus animam meam, etc., et post: et gloriam
meam in pulverem deducat. Gloria invidorum excluditur. Rom.
III, 27: ubi est gloriatio tua? Gloria avarorum annihilatur.
Ps.: ne timueris dum dives factus erit homo, et cetera. Gloria
accidiosorum culpatur. I Mach. IX, v. 10: moriamur in virtute
propter fratres nostros, et non inferamus crimen gloriae nostrae.
Eccli. XXXIII, 44: praecellens esto in operibus tuis, et ne
dederis maculam in gloria tua. Ergo per gulam evacuatur gloria
sobrietatis: per luxuriam maculatur gloria castitatis: per superbiam
captivatur gloria humilitatis: per iracundiam intermittitur gloria
mansuetudinis: per invidiam excluditur gloria charitatis: per
avaritiam annihilatur gloria liberalitatis: per accidiam culpatur
gloria strenuitatis. De istis dicitur Osee IV, 7: gloriam eorum
in ignominiam commutabo. De primo exemplum in Esau, Gen. XXV,
v. 29, in Holoferne, Iudith XIII, 1; de secundo in
Salomone, III Reg. II, 13; de tertio in Lucifero, Is.
XIV, 12; de quarto in Achitophel, II Reg. XVI, 20;
de quinto in Cain, Gen. IV, v. 3; de sexto in Giezi, IV
Reg. V, 20; de septimo in exploratoribus, Num. XIII et
XIV. Nam et si evangelizavero, et cetera. Hic ostendit quod
accipiendo sumptus evacuaretur gloria eius, quia non supererogaret.
Et est sua ratio talis: gloria quae est praemium supererogationis,
non debetur operibus necessitatis, ad quae tenemur ex praecepto; sed
evangelizare tenebatur ex praecepto, ergo ex hoc non habebat gloriam
supererogationis, sed potius ex hoc, quod non accipiebat sumptus.
Primo ergo tangit gloriae evacuationem; secundo evacuationis
rationem, ibi necessitas enim mihi est, etc.; tertio rationis
declarationem, ibi vae enim mihi est, etc.; quarto recte
evangelizantium mercedem, ibi si volens hoc ago, et cetera. Dicit
ergo nam si evangelizavero, etc., quasi diceret: vere evacuaretur
gloria mea, nam si evangelizavero, ita quod sumptus accipiam, non est
mihi gloria, id est, supererogationis praemium; necessitas enim mihi
incumbit, Act. XXII, 21: vade, quoniam ad nationes longe
mittam te. Et vere necessitas vae enim mihi est, id est poena
transgressionis in me manet, si non evangelizavero, Is. VI, 5:
vae mihi, quia tacui. Aliter legitur secundum Glossam. Et hoc
dupliciter. Primo modo sic nam si, etc., quasi dicat: utique
evacuaretur gloria mea caelestis, scilicet si ideo praedicarem, ut
sumptus acciperem. Nam si evangelizavero tantum, ita quod non ex
dilectione Dei et proximi hoc faciam, nec libera voluntate, non est
mihi gloria apud Deum; necessitas enim praecepti, quod non audeo
omittere, mihi incumbit; unde si solo timore servili praedico, vae
enim, id est, aeterna damnatio, mihi est si non evangelizavero,
sicut mihi iniunctum est. Si autem volens, et cetera. Quasi dicat:
si necessitate hoc facio, non est mihi gloria, si autem volens hoc
ago, id est, si voluntatem adiungo necessitati, mercedem aeternam
habeo; ideo Ps. LIII, 8 dicit: voluntarie sacrificabo tibi,
et confitebor, et cetera. Si autem invitus, id est, solo praecepto
coactus evangelizo, dispensatio mihi credita est, sicut servo, ut
scilicet dispensem ad aliorum utilitatem, non meam; quasi dicat,
aliis proficio, non mihi. Intelligit enim hoc de dispensatione
servili, non filiali; secundum Glossam Augustini, nemo invitus bene
facit, etsi bonum est, quod facit. Infra XIII, 3: si
charitatem non habuero, factus sum velut aes sonans, et cetera.
Secundo modo legitur sic: nam si evangelizavero pro sumptibus
accipiendis, non est mihi gloria de supererogatione in praedicando.
Peto enim contra me (Matth. X, 8: gratis accepistis, gratis
date); necessitas enim vitae sustentandae mihi incumbit; quia pro
necessitate vitae praedico. Vae enim mihi est, id est, famis
cruciatio, si non evangelizavero. Si autem volens, id est, si non
pro victus necessitate, sed pro charitate, hoc ago, mercedem aeternam
habeo: si autem invitus, id est, pro necessitate coactus,
dispensatio mihi credita est sicut servo, et cetera. Deinde cum dicit
quae est ergo merces mea, etc., hic ostendit, quod non capiendo
sumptus, gloria eius conservatur. Ubi primo quaerit, secundo
solvit, ibi ut Evangelium praedicans, et cetera. Dicit ergo quae
est merces mea, id est, quid faciendo mercedem accipiam? Quia hoc
est meritum mercedis, ut scilicet ego praedicans Evangelium sine
sumptu, ponam, id est stabiliam, Evangelium, Is. XXVIII,
25: ponet triticum per ordinem, et cetera. Hoc autem faciebat,
secundum Glossam, ne Evangelium venale putaretur. Sine sumptu,
inquam, et hoc ut non abutar potestate mea, id est, mihi commissa in
Evangelio praedicando, quod esset si acciperem indistincte, quia
perderem auctoritatem libere arguendi: quia, Eccli. XX, 31,
xenia et dona excaecant oculos iudicum, et quasi mutus in ore avertet
correptionem. Ecclesiastica ergo utilitas implicatur in hac
solutione, scilicet confirmatio boni, quia ut Evangelium praedicans,
et declinatio mali, quia ne abutar potestate. Et notandum, quod
quatuor tetigit differentias eorum, qui tenentur praedicare. Quidam
enim tenentur, sed non evangelizant, hi merentur poenam. Quidam
tenentur et evangelizant, sed coacti, hi non merentur mercedem, sed
vitant poenam. Quidam tenentur et evangelizant voluntarie, sed
accipiunt sumptus, et hi merentur mercedem, et vitant poenam, sed non
habent supererogationis gloriam. Quidam tenentur et evangelizant
voluntarie, nec accipiunt sumptus, et hi mercedem merentur, et vitant
poenam, et habent supererogationis gloriam. Primum statum tangit,
ibi vae mihi est, etc.; secundum ibi nam si invitus, etc.;
tertium, ibi si autem volens, etc.; quartum, ibi quae est ergo
merces, et cetera.
|
|
