|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod in divinis personis non
sit ordo. Ut enim dicit Augustinus: ordo est parium dispariumque sua
cuique tribuens loca dispositio. Sed in divinis personis non competit
aliqua localis dispositio. Ergo videtur quod nec ordo.
2. Praeterea, Boetius dicit: eos sequitur differentia deitatis qui
in Trinitate gradus constituunt. Sed ubicumque est ordo, est aliquis
gradus. Ergo si in divinis personis est ordo, videtur quod sequatur
diversitas deitatis. Hoc autem est impossibile. Ergo personae
divinae non habent ordinem.
3. Praeterea, ubi est eadem aeternitas, simplicitas et dignitas,
non videtur esse aliquis ordo: aeternitas enim aequalis excludit
ordinem temporis, simplicitas aequalis ordinem causae ad causatum et
partis ad totum, et aequalis dignitas ordinem dignitatis. Sed in
patre et filio est eadem numero aeternitas, simplicitas et dignitas.
Ergo non est aliquis ordo.
4. Item, quidquid est in divinis, aut significat essentiam aut
notionem. Sed ordo non pertinet ad essentiam divinam, in qua nulla
est distinctio, nec ad notionem, quia nulla notio communis est tribus
personis, sicut ordo. Ergo videtur quod in divinis personis non sit
ordo.
5. Contra, ubicumque est pluralitas sine ordine, ibi est confusio.
Sed in divinis personis est pluralitas et non confusio. Ergo ibi est
ordo.
6. Hic etiam videtur, quod spiritus sanctus dicitur tertia in
Trinitate persona; et hoc dicit aliquem ordinem.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius quaeritur, an sit ibi ordo naturae: et videtur quod
non. Quia omnis ordo importat aliquam distinctionem. Sed in natura
divina nulla est distinctio. Ergo nec naturae divinae est aliquis
ordo; et ita in divinis personis non est ordo naturae.
2. Praeterea, natura divina est idem quod essentia. Sed nihil est
dictu quod in divinis personis sit ordo essentiae. Ergo nec naturae.
1. In contrarium est quod in littera dicitur.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum, quod ordo in ratione sua includit tria, scilicet
rationem prioris et posterioris; unde secundum omnes illos modos potest
dici esse ordo aliquorum, secundum quos aliquis altero prius dicitur et
secundum locum et secundum tempus et secundum omnia hujusmodi.
Includit etiam distinctionem, quia non est ordo aliquorum nisi
distinctorum. Sed hoc magis praesupponit nomen ordinis quam
significet. Includit etiam tertio rationem ordinis, ex qua etiam ordo
in speciem trahitur. Unde unus est ordo secundum locum, alius
secundum dignitatem, alius secundum originem, et sic de aliis: et
ista species ordinis, scilicet ordo originis, competit divinis
personis. Unde dico quod ordo originis signatur cum dicitur ordo
naturae, secundum quod dicitur natura a philosopho, 5 Metaphys.,
ex qua pullulat pullulans primo. Unde nomen naturae importat rationem
originis: et sic ista duo nomina ordo naturae sumuntur in vi unius
nominis, ad significandum speciem ordinis: quae quidem species
salvatur in divinis personis quantum ad rationem differentiae, scilicet
originem, et non quantum ad rationem generis, scilicet prioritatem et
posterioritatem, ut in pluribus aliis dictum est. Et hoc patet ex
definitione Augustini quam ponit, quod ordo naturae est quo aliquis
est ex alio, in quo ponitur differentia originis, et non prior alio,
in quo removetur ratio generis. Unde non est concedendum quod sit ibi
ordo simpliciter, sed ordo naturae.
Ad primum igitur dicendum, quod illa definitio Augustini datur de
ordine secundum locum, qui divinis personis non competit.
Ad secundum dicendum, quod gradus dicit quamdam speciem ordinis,
scilicet secundum dignitatem vel perfectionem, vel locum: et nullus
horum competit divinis personis; et ideo nec gradus.
Ad tertium dicendum, quod illa ratio procedit de ordine quantum ad
rationem generis, prout ponit prius et posterius, quod nullo modo
divinis competit.
Ad quartum dicendum, quod hoc nomen ordo significat notionem, non
tamen in speciali, sed in communi, quae determinatur secundum diversa
adjuncta; ut cum dicitur ordo patris ad filium, significatur notio
quae est paternitas; et cum dicitur ordo filii ad patrem, significatur
notio quae est filiatio; et similiter patet in aliis; et similiter
etiam est de hoc nomine principium, quod aliam notionem significat cum
dicitur pater principium filii, et cum dicitur principium spiritus
sancti.
Ad quintum dicendum, quod ordo originis sufficit ut confusio non
ponatur, et ad hoc quod spiritus sanctus dicatur tertia persona.
Unde patet solutio ad sextum.
Quaestiuncula 2
Ad id quod ulterius quaeritur, dicendum, quod est ibi ordo naturae,
non tamen ita quod natura ordinetur, vel quod pater naturaliter prior
sit filio; sed ita quod dicat rationem ordinis, secundum quod in
natura importatur origo. Et quamvis secundum rem sit idem divina
natura quod essentia, tamen ratio originis non importatur in nomine
essentiae sicut in nomine naturae, ratione enim differunt; et ideo non
potest dici ordo essentiae, sicut ordo naturae.
Et per hoc patet responsio ad ea quae objiciuntur.
|
|
