|
Non est aliud Deum esse, aliud personam esse. Hoc non dicitur solum
quantum ad identitatem rei, quia sic in Deo non est nisi unum esse;
sed etiam secundum rationem, quia ex hoc ipso quod habet esse
subsistens in natura divina, persona in Deo dicitur. Istud tamen
esse rationis cujus causa per se convenit est relatio, prout est
subsistens distincta, cum nihil aliud tale possit poni in divinis. Et
ideo quantum ad modum significandi, persona est de substantialibus;
quantum vero ad id quod nomine personae in divinis supponitur pertinet
ad relativa. Non aliud dicimus quam substantiam patris; ut tamen
nomine substantiae non essentia sed hypostasis intelligatur. Hic sit
sensus, pater est essentia divina. Hoc Magister de suo addit, quia
ex verbis Augustini expresse non habetur: et tamen quodammodo verum
est non ratione significationis nominis, sed ratione identitatis rei;
quia in divinis est idem hypostasis quod essentia secundum rem. Non ut
illud diceretur, sed ne taceretur omnino. Videtur quod secundum hoc
non proprie dici possunt tres personae. Sed dicendum, quod de Deo
nihil proprie dici potest ex verbis nostris quod divinam veritatem
perfecte exprimat; tamen per modum quo alia de Deo dicimus, etiam
hoc, necessitate cogente, in usum relationis venit. Cum enim per
Scripturam canonicam traditum non inveniatur, non attentassent tali
modo relationis uti, nisi necessitas coegisset. Unde necessitas magis
est excusatio praesumptionis quam falsitatis. Verius enim cogitatur
Deus quam dicitur. Videtur falsum: quia multa de Deo dicimus ore
quae corde non intelligimus, ut etiam infra per Chrysostomum habetur.
Sed dicendum, quod quamvis ad talia quae intellectum excedunt, cor
non perveniat intelligendo veritatem, tamen per fidem tenet, quam
verbis perfecte exprimere non valet. Quomodo tamen aliquid verius
dicitur quam intelligitur, vel e contrario, infra dicetur, dist.
39, qu. 1, art. 1. Quia Scriptura non contradicit. Hoc
videtur nihil esse, quia similiter Scriptura non contradiceret si
diceremus unam esse personam. Sed dicendum, quod Augustinus non
assignat totam rationem, quia hoc non est causa, quare proprie et vere
dici possit; sed quare fidei pietati non repugnat, ut sic loquamur,
proprietate significationis observata. Timuit dicere tres essentias,
ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. In
essentia etiam non intelligitur aliquid per quod ad relationem trahi
possit, sicut invenitur distinctio per se: unde pluralitas rerum non
salvaretur in distinctione relationum, sed exigeret divisionem in
absolutis. Cum hoc dicitur, excluditur singularitas. Hilarius ex
auctoritate inducta vult probare et unitatem essentiae et pluralitatem
personarum. Ex hoc enim quod pater separatim a filio nominatur,
intelligitur distinctio personarum; et ideo dicit, quod ex hoc
excluditur intelligentia singularis, scilicet ne Deus singularis
putetur quasi deitas in uno tantum supposito inveniatur: atque unici,
idest solitarii intelligentia; quasi non sit consortium divinarum
personarum per unionem amoris. Unitatem autem essentiae probat
consequentia visionis, quia qui videt filium, videt et patrem.
|
|
