|
Quibusdam videtur quod nomine personae significetur essentia. Ista
opinio erronea est; quia si essentia et persona omnino idem significant
et quantum ad modum significandi et quantum ad rem significatam,
oportet, sicut dicimus tres personas, ita dicere tres essentias; aut
si hoc est falsum, et illud. Sicut enim exponunt: tres personae,
idest tres id habentes commune, quod est persona; ita possunt
exponere: tres essentiae, idest tres id habentes commune quod est
essentia. Nec potest dici quod hoc dictum est propter instantiam
haereticorum: quia ad id quod falsum est, concedendum nulla necessitas
cogere debet. Et praeterea cessante necessitate, debuit ille modus
loquendi cessasse. Quadam tamen necessitate, ut supra dixit
Augustinus, translatum est hoc nomen, ut pluraliter diceretur, tres
personae. Videtur hoc nihil esse quod dicit: quia cum plurale non sit
nisi singulare geminatum, non potest aliud esse significatum in
singulari quam in plurali. Sed dicendum, quod in ratione nominis tam
in singulari quam in plurali hypostasim significat: sed propter
identitatem secundum rem hypostasis et essentiae in divinis persona
potest poni pro essentia in singulari, non autem in plurali, quia
repugnat unitati essentiae: unde ista distinctio quam Magister ponit,
magis attenditur secundum usum nominis quam secundum diversam
significationem ejus. Ideoque Augustinus, causam dictorum
discernens, dicit tres personas esse unam essentiam, vel ejusdem
essentiae. Hujus ratio est, quia essentia et persona possunt
considerari secundum quod sunt idem re in divinis et sic dicimus tres
personas unam essentiam; et secundum quod ratione differunt, et sic
dicimus eas esse ejusdem essentiae, non tamen ex eadem essentia: quia
haec praepositio ex denotat habitudinem causae efficientis, vel
materialis; sed in genitivo potest intelligi habitudo cujuslibet
causae. Et quia essentia se habet ad personam per modum causae
formalis, ideo dicuntur personae unius essentiae, non ex essentia
una. Ut hic personae nomine proprietas personae intelligatur. Hoc
non dicitur quantum ad proprietatem significationis, sed quantum ad
identitatem rei: quia in Deo idem est proprietas distinguens et
persona distincta, secundum rem; et ideo nomen personae pro
proprietate poni potest, et communiter variatur acceptio hujus nominis
persona in illis locutionibus: quia cum dicimus. Alia est persona,
vel: plures personae, significatur persona ut numerata et distincta;
et ideo convenienter accipitur pro hypostasi. Sed cum dicitur, alius
est in persona vel pluraliter, significatur ratio distinctionis, et
hoc convenientius aptatur ad proprietatem. Non est prorsus aliquis in
Trinitate gradus. Contra. Augustinus: pater et filius non
differunt in substantia, sed tantum in gradu. Praeterea, sub denotat
gradum. Sed in filio dicitur esse subauctoritas. Ergo et cetera.
Est dicendum, quod cum gradus importet ordinem dignitatis secundum sub
et supra, in divinis proprie gradus non potest concedi; unde dicitur
in Glossa Exod. 20, 26, super illud: non ascendes ad altare
meum per gradus; per gradus ad altare ascendit, qui filium minorem,
patrem majorem facit. Augustinus autem large gradum pro ordine
accipit, sicut causam pro principio. Subauctoritas autem non
invenitur a sanctis in filio posita: unde non videtur proprie esse
dictum.
|
|
