|
Pater est principium totius deitatis. Videtur esse falsum: quia aut
divinitas sumitur pro essentia divina, aut pro personis. Si pro
personis, sic non est principium totius divinitatis, idest omnium
personarum, cum non sit principium sui ipsius. Si pro essentia,
videtur falsum, quia non est principium essentiae. Et praeterea
totalitas exigit aliquam distinctionem in partibus; in essentia autem
nulla est distinctio. Respondeo dicendum, quod utroque modo accipi
potest. Si enim accipiatur pro essentia, tunc totum non dicit
integritatem partium, sed perfectionem naturae; et dicitur esse
principium totius divinitatis, non quia deitatem generet vel spiret;
sed quia divinitatem, generando vel spirando, communicat; ut sit
sensus: est principium divinitatis, idest ut deitas habeatur. Sed
sic etiam filius posset dici principium divinitatis totius, quia ab
ipso perfecta divinitas est in spiritu sancto, nisi pro tanto quod non
secundum omnem modum quo communicabilis est, et quia non per
generationem. Si autem sumatur pro universitate personarum, tunc
planius est; quia sic dicitur principium totius divinitatis, inquantum
in omnibus personis divinis ipse est quasi principium a quo aliae
personae fluunt, sicut punctum dicitur principium totius lineae,
quamvis sui ipsius principium non sit. Vel, si melius dicitur,
divinitatis. Pro tanto melius, quia deitas dicitur a Deo, quod
significat per se et essentialiter divinitatem habentem; sed divinitas
dicitur a divino, quod est denominativum; unde potest etiam
participationem divinitatis significare, secundum etiam quod dicitur
perpetuitas specierum a philosopho divinum esse. Unde ad
singularitatem excellentiae designandam, magis competit nomen
divinitatis quam deitatis. Omnes naturas, idest omnes substantias;
et quae naturaliter sunt, idest proprietates et operationes naturales.
Confitetur filii originem ab initio. Vult dicere, quod origo filii
est a principio vel initio, quia a patre. Sed quia initium potest
intelligi etiam de principio durationis, ideo ad excludendum falsum
intellectum subjungit: non ipsum ab initio, scilicet durationis, sed
ab initiabili, idest principio initiativo, scilicet patre; unde
subjungit: quomodo filius non est per seipsum, idest a seipso; quia,
sicut infra habebitur, ita est filius per se, quod non a se, sed a
patre; et subjungit etiam de aeternitate ipsius et cetera.
|
|
