|
Praeterea considerari oportet. Tria quaerit de aequalitate. Primo
utrum dicatur relative, vel absolute. Ad hoc respondet, quod
relative, ibi: ad quod dicimus. Secundo quaerit, secundum quid
attendatur aequalitas, utrum secundum unitatem essentiae, vel secundum
unitatem relationis; et ostendit quod secundum unitatem essentiae; et
ideo aequalitas secundum essentiam dicitur; et hoc ibi: est tamen
aequalis patri filius. Tertio quaerit quid sit aequalitas, et ad hoc
respondet, quod est relatio in Deo secundum nomen tantum, ibi: et
appellatio tantum relativa est. Imago enim si perfecte implet illud
cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. Ex hoc
videtur quod in divinis non sit mutua aequalitas, si pater suae imagini
non coaequatur. Sed dicendum, quod sicut filius est aequalis patri,
ita et pater filio, cum quantitas virtualis perfecte sit in utroque.
Sed coaequare dicit motum ad coaequalitatem; et quamvis in divinis non
sit motus, est tamen ibi acceptio aequalitatis; et quia filius accipit
aequalitatem a patre et non e converso, ideo filius coaequatur patri et
non e converso. Identitatem id est omnia idem in natura. Hilarius
Lib. de Synod.: imago est ejus ad quem coimaginatur species
indifferens. Haec notula inducitur ad ostendendum quod imago
coaequatur ei cujus est imago: in qua notula duo facit Hilarius:
primo ponit definitiones imaginis quae patent ex his quae dicta sunt,
28 dist.; secundo ex illis definitionibus concludit duas
conclusiones; per quarum unam ostenditur distinctio filii a patre ex
hoc quod imago ad aliquid refertur; et hoc ibi: est ergo pater et
filius, quia imago patris est filius: per secundam vero ostenditur
unitas naturae propter speciei indifferentiam, quae est de ratione
imaginis, et hoc ibi: qui imago est, ut vere imago sit, speciem
necesse est et naturam et essentiam in se habeat auctoris. Alia
notula: si quis innascibilem et sine initio dicat filium tamquam duo
sine principio sive duo innata dicens, anathema sit. Haec notula
inducitur ad ostendendum quomodo omnia sunt unum propter patrem, et est
intentio Hilarii dicere, quod cum in qualibet natura sit unum
principium non de principio, si aliquis poneret in divinis duos
innascibiles, poneret duas naturas, et ita duos deos. Sed oportet ut
secundum ordinem unius naturae sit relatio in unum principium non de
principio qui est pater: initiabile, idest initiativum: ex
innascibili essentia, idest ex patre innascibili qui est essentia.
Omnia haec gradu referuntur ad Deum. Contrarium est quod supra dixit
Hieronymus, 25 dist., quod in divinis personis non est gradus.
Et dicendum, quod hic ponit duplicem relationem: unam creaturae ad
filium, et in hac relatione est gradus; et aliam filii ad patrem, in
qua non est gradus. Potest tamen dici quod gradus large sumitur pro
ordine. Alia notula. Omnibus creaturis substantiam voluntas Dei
contulit, sed naturam filio dedit ex impassibili ac non nata
substantia, perfecta nativitas. Haec notula inducitur ad ostendendum
quomodo pater et filius unum sunt in natura; quod probat sic. Quia
principium creationis rerum est voluntas; et ideo tales fecit Deus res
quales voluit, et non qualis ipse est in natura sua. Sed principium
generationis filii est natura patris. Ergo oportet quod filius non
solum sit talis qualem pater voluit, sed qualis pater est in natura;
unde dicit: sed genitus in substantia Dei, idest filius, qui est
natus de natura patris, attulit, idest accepit, secundum originem,
idest per generationem, essentiam naturae, idest talem essentiam
qualis est natura patris, non essentiam voluntatis, idest qualem
voluntas habuit, secundum creaturas, idest sicut creaturae
acceperunt. Alia notula. Minus forte expresse videtur de
indifferenti similitudine patris et filii locuta esse synodi fides;
maxime cum de patre et filio et spiritu sancto ita senserit significatam
in nominibus propriam uniuscujusque nominatorum substantiam et ordinem
et gloriam, ut sint quidem per substantiam tria, per consonantiam vero
unum. Hoc inducitur ad ostendendum quomodo omnia connexa sunt per
spiritum sanctum. Et intentio Hilarii est recitare quod quaedam
synodus fuit congregata contra Sabellianos, qui dicebant eamdem esse
personam patrem et filium et spiritum sanctum; contra quos synodus, ad
hoc ut distingueretur ordo personarum et gloria, vel dignitas
personalis, et substantia, idest hypostasis, confessa est esse patrem
et filium et spiritum sanctum per substantiam tria, et per consonantiam
unum. Et acceperunt substantiam, non pro essentia, ne divisionem
essentiae, secundum Arianos, inducerent; sed pro hypostasi, ut
Sabellianam confusionem excluderent. Et dixerunt quod sunt per
consonantiam unum, inquantum uniuntur amore, qui est spiritus
sanctus. Quae veritatem patris et filii et spiritus sancti, nominum
numero eluderet. Sabelliana haeresis dixit, istis nominibus
distinctis pater et filius et spiritus sanctus, quae in Scriptura
inveniuntur, non subjacere aliquam in re distinctionem; et quod eadem
res habuit nomen pater et filius et spiritus sanctus; ex quo sequebatur
quod non esset veritas nominum: quia nulla res vere sui ipsius pater
est. Alia notula. Cum Deum patrem necessario confitemur, et
absolute Christum Dei filium Deum praedicamus; non possunt secundum
naturae indifferentiam non esse unum. Haec notula inducitur etiam
contra Sabellianos et Arianos. Dicit enim simul, quod cum nos
nominemus filium Deum sicut et patrem, et non dicamus plures deos,
sed unum; constat quod essentia patris et filii est una, cujus nomen
est unum, idest singulariter praedicatur; quia uterque dicitur Deus.
Sed ex hoc non sequitur quod non sit aliqua persona genita, quae
accipit essentiam eamdem numero a persona generante. Religiosa
unitas, idest fidelis confessio qua nomen Dei singulariter, non
communiter praedicatur. Non ademit, idest non abstulit, personae
genitae essentiam, idest personam filii geniti, quae est essentia,
constitutam, idest natam ex essentia patris indeficientis naturae.
|
|
