|
Quaestiuncula 1
1. Ad primum sic proceditur. Videtur quod nullus possit baptizare
nisi habeat ordinem. Actum enim hierarchicum nullus potest exercere
nisi sit hierarchiae particeps. Sed illi qui non habent ordinem, non
sunt participes hierarchiae, quia non habent aliquem sacrum
principatum. Ergo cum baptizare sit actus hierarchicus, quia
Baptismus est purgatio et illuminatio, ut dicit Dionysius in Eccl.
Hierarc., videtur quod nullus possit baptizare nisi habeat ordinem.
2. Praeterea, sicut Baptismus est sacramentum necessitatis, ita et
poenitentia. Sed nullus potest absolvere sacramentaliter in
poenitentia nisi habeat ordinem. Ergo et similiter nullus non
ordinatus potest baptizare.
1. Sed contra est quod Isidorus dicit, quod cum ultima necessitas
cogit, etiam laicis fidelibus permittitur baptizare. Sed laici non
habent ordinem. Ergo et cetera.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod baptizare sit proprium ordinis diaconi.
Quia, secundum Dionysium, diaconi habent vim purgativam. Sed
Baptismus principaliter ad purgandum est institutus. Ergo diaconis
competit baptizare ex proprio officio.
2. Praeterea, Marc. ult., simul injungitur officium baptizandi
cum praedicatione Evangelii. Sed praedicatio Evangelii pertinet ad
diaconos ex proprio officio. Ergo et baptizare.
1. Sed contra, est quod Isidorus dicit, quod Baptismi ministerium
nec ipsis diaconibus implere est licitum.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod non baptizati baptizare non possint.
Minus enim est sacramentum recipere quam sacramentum conferre. Sed
non baptizati non possunt sacramentum aliquod recipere: quia, secundum
Dionysium, non sunt ad spirituales et hierarchicas actiones idonei.
Ergo nec sacramentum Baptismi conferre possunt.
2. Praeterea, si non baptizatus posset baptizare, et ipse Baptismo
indigeret, posset seipsum baptizare. Sed hoc est impossibile: tum
quia nulla res, secundum Augustinum, seipsam gignit ut sit;
Baptismus autem regeneratio quaedam est: tum quia non posset servari
forma Ecclesiae. Ergo non baptizatus baptizare non potest.
1. Sed contra est quod in littera dicitur, quod Romanus pontifex
non hominem judicat qui baptizat, sed spiritum Dei, quamvis Paganus
sit qui baptizat. Sed Paganus non est baptizatus. Ergo non
baptizatus potest baptizare.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod Baptisma inter alia
sacramenta est maximae necessitatis: tum quia pueris non potest aliter
subveniri; tum quia etiam nec adultis quantum ad remissionem totius
poenae; et ideo ea quae ad necessitatem sacramenti requiruntur,
debuerunt esse communissima et ex parte materiae, scilicet aquae, quae
ubique haberi potest, et ex parte ministri, ut quilibet homo baptizare
possit; et sic sanctificatio materiae et benedictio praecedens
Baptismum non est de necessitate sacramenti, sed de solemnitate, quam
non licet praetermittere propter Ecclesiae institutionem. Ita etiam
ordinatio ministri non est de necessitate sacramenti, sed de
solemnitate; et peccat si aliquis non ordinatus baptizet, nisi
necessitate imminente, tamen sacramentum confert.
Ad primum ergo dicendum, quod homini non competit actus hierarchicus
ex natura sua, sed ex divina institutione et sanctificatione; et
quamvis simpliciter gradum hierarchicum non contulit omni homini, tamen
actum istum hierarchicum omnibus hominibus contulit propter
necessitatem, sicut omnibus aquis vim regenerativam dedit.
Ad secundum dicendum, quod non est simile de poenitentiae sacramento,
et Baptismo: quia aliquis sine absolutione sacramenti poenitentiae
potest salvari in necessitate nec iterum absolutio sacerdotalis a tota
poena absolvit; sed in pueris non est aliquid aliud per quod possint
salvari, nec quo adulti possint a tota poena liberari; et ideo est
majoris necessitatis quam poenitentia.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod in potentiis ordinatis ita est
quod quidquid potest potentia inferior, potest superior; sed non
convertitur. Unde cum potestas sacerdotalis ordinis sit supra
potestatem diaconi, sacerdos habet vim purgativam cum illuminativa;
sed diaconus habet purgativam tantum sine illuminativa. Et quia in
omnibus sacramentis novae legis est illuminatio gratiae cum purgatione,
ideo non est diaconus proprius minister Baptismi nec alicujus
sacramenti sed aliquorum sacramentalium, sicut exorcismi, et
expulsionis immundorum a divinis, ut cum dicit: si quis Judaeus est,
abscedat; et eruditionis eorum qui ignorant qualiter se habere debeant
ad divina, ut cum dicit: flectamus genua, et humiliate vos, ad
benedictionem, vel aliud hujusmodi.
Ad primum ergo dicendum, quod Baptismus non habet tantum purgare,
sed illuminare, ut dicit Dionysius; et ideo non competit diacono,
sed sacerdoti.
Ad secundum dicendum, quod ad diaconum pertinet praedicare
Evangelium, et in Ecclesia recitare, quod est quasi loqui linguis;
sed ad presbyterum pertinet interpretari et exhortari, quod est quasi
prophetare.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod sicut aqua absque omni
sanctificatione est materia Baptismi, ita etiam homo absque omni
sacramentali sanctificatione est Baptismi minister quantum ad
necessitatem sacramenti; unde non baptizatus potest baptizare, dummodo
servet formam Ecclesiae, et habeat intentionem baptizandi.
Ad primum ergo dicendum, quod receptio aliorum sacramentorum non est
tantae necessitatis quantae collatio istius; et ideo potest aliquis
conferre hoc sacramentum qui alia non posset percipere.
Ad secundum dicendum, quod quamvis posset aliquis non baptizatus
baptizare alium, non tamen potest seipsum baptizare rationibus
praedictis in objectione. Sed quod Innocentius tertius in decretali
quadam dicit: Judaeus qui se ipsum in aquam immersit, dicens: ego
baptizo me in nomine patris etc. si decessisset, ad patriam
evolasset, intelligendum est propter vim contritionis et devotionis,
ex cujus magnitudine hoc procedere videbatur, ut inter Judaeos
existens, quasi periculo mortis se offerret.
|
|
