|
Quaestiuncula 1
1. Ad quintum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter
designentur tres aureolae, virginum, martyrum, et praedicatorum.
Aureola enim martyrum respondet virtuti fortitudinis, aureola virginum
virtuti temperantiae, aureola vero doctorum virtuti prudentiae. Ergo
videtur quod debeat esse quarta aureola, quae debeatur justitiae.
2. Praeterea, Exod. 25, dicit Glossa, quod corona aurea
additur, cum per Evangelium his qui mandata custodiunt, vita aeterna
promittitur. Matth. 19, 17: si vis ad vitam ingredi; serva
mandata. Huic aureola superponitur cum dicitur: si vis perfectus
esse, vade, et vende omnia quae habes, et da pauperibus. Ergo
paupertati debetur aureola.
3. Praeterea, per votum obedientiae aliquis se Deo subjicit
totaliter. Ergo in voto obedientiae maxima perfectio consistit; et
ita videtur quod ei aureola debeatur.
4. Praeterea, multa sunt etiam alia supererogationis opera, de
quibus homo in futuro speciale gaudium habebit. Ergo multae sunt aliae
aureolae praeter istas tres.
5. Praeterea, sicut aliquis divulgat fidem praedicando et docendo,
ita scripta compilando. Ergo et talibus quarta aureola debetur.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod aureola virginum sit inter alias
potissima. Quia Apocal. 14, dicitur de virginibus quod sequuntur
agnum quocumque ierit; et quod nemo alius poterat dicere canticum quod
virgines cantabant. Ergo virgines habent excellentiorem aureolam.
2. Praeterea, Cyprianus dicit de virginibus, quod sunt illustrior
portio gregis Christi. Ergo eis magis aureola debetur.
3. Praeterea, videtur quod potissima sit aureola martyrum. Quia
dicit Haymo, quod non omnes virgines conjugatos praecedunt; sed hi
specialiter qui in tormento passionis virginitate insuper custodita
coaequantur martyribus conjugatis. Ergo martyrium dat virginitati
praeeminentiam super alios status. Ergo martyrio potior aureola
debetur.
4. Praeterea, videtur quod potissima debeatur doctori. Quia
Ecclesia militans exemplata est ab Ecclesia triumphante. Sed in
Ecclesia militante maximus honor debetur doctoribus, 1 Timoth. 5,
17: qui bene praesunt presbyteri, duplici honore digni habentur;
maxime qui laborant in verbo et doctrina. Ergo in Ecclesia
triumphante eis potior aureola debetur.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod unus aureolam virginitatis vel martyrii
vel doctoris excellentius alio non habet. Quia ea quae sunt in termino
perfectionis non intenduntur et remittuntur. Sed aureola debetur
operibus quae sint in termino perfectionis. Ergo aureola non
intenditur nec remittitur.
2. Praeterea, virginitas non suscipit magis et minus, cum importet
privationem quamdam; et negationes non intendantur nec remittantur.
Ergo nec praemium virginitatis, scilicet aureola virginum, intenditur
et remittitur.
1. Sed contra, aureola superponitur aureae. Sed aurea est
intensior in uno quam in alio. Ergo et aureola.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod aureola est quoddam
privilegiatum praemium, privilegiatae victoriae respondens, ut patet
ex dictis, et ideo secundum privilegiatas victorias in tribus pugnis,
quae cuilibet homini imminent, tres aureolae sumuntur. In pugna enim
quae est contra carnem, ille potissimam victoriam obtinet qui a
delectabilibus venereis, quae sunt praecipua in hoc genere, omnino
abstinet; et ideo virginitati aureola debetur. In pugna vero qua
contra mundum pugnatur, illa est praecipua, cum a mundo persecutionem
usque ad mortem sustinemus; unde et martyribus, qui in ista pugna
victoriam obtinent, secunda aureola debetur. In pugna vero qua contra
Diabolum pugnamus, illa est praecipua victoria, cum aliquis hostem
non solum a se, sed a cordibus aliorum removet: quod fit per
praedicationem et doctrinam; et ideo doctoribus et praedicatoribus
tertia aureola debetur. Quidam vero distinguunt tres aureolas secundum
tres vires animae, ut dicantur tres aureolae respondere potissimis
trium virium animae actibus. Potissimus enim actus rationalis est
veritatem fidei etiam in aliis diffundere; et huic actui debetur
doctorum aureola. Irascibilis vero actus potissimus est etiam mortem
propter Christum superare; et huic actui debetur aureola martyrum.
Concupiscibilis autem actus potissimus est a delectabilibus maximis
penitus abstinere; et huic debetur aureola virginum. Alii vero
aureolas tres distinguunt secundum ea quibus Christo nobilissime
conformamur. Ipse enim mediator fuit inter mundum et patrem. Fuit
ergo doctor, secundum quod veritatem quam a patre acceperat, mundo
manifestavit; fuit autem martyr, secundum quod a mundo persecutionem
sustinuit; fuit vero virgo, inquantum puritatem in seipso
conservavit. Et ideo doctores, martyres, virgines ei perfectissime
conformantur; unde talibus debetur aureola.
Ad primum ergo dicendum, quod in actu justitiae non attenditur aliqua
pugna, sicut in actibus aliarum virtutum: nec tamen hoc verum est,
quod docere sit actus prudentiae; immo potius est actus caritatis vel
misericordiae, secundum quod ex tali habitu inclinamur ad hujusmodi
exercitium, vel etiam sapientiae ut dirigentis. Vel potest dici,
secundum alios, quod justitia circuit omnes virtutes; et ideo ei
specialis aureola non debetur. Quomodo autem hoc sit verum, dictum
est in Lib. 3, dist. 33, quaest. 3, art. 4.
Ad secundum dicendum, quod paupertas quamvis sit opus perfectionis,
non tamen tenet summum locum in aliqua spirituali pugna: quia amor
corporalium minus impugnat quam concupiscentia carnis, vel persecutio
inflicta in corpus proprium. Unde paupertati non debetur aureola; sed
debetur ei judiciaria potestas ratione humiliationis, quae consequitur
paupertatem, ut supra dictum est. Glossa autem inducta large accipit
aureolam pro quolibet praemio quod redditur merito excellenti.
Et similiter dicendum ad tertium et quartum.
Ad quintum dicendum, quod etiam scribentibus sacram doctrinam debetur
aureola; sed haec non distinguitur ab aureola doctorum, quia scripta
componere quidam modus docendi est.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod praeeminentia aureolae ad
aureolam potest dupliciter attendi. Primo ex parte pugnae, ut dicatur
aureola potior quae fortiori pugnae debetur; et per hunc modum aureola
martyrum aliis aureolis supereminet quodam modo, et aureola virginum
alio modo. Pugna enim martyrii est fortior secundum seipsam, et
vehementius affligens: pugna carnis est periculosior, inquantum est
diuturnior, et magis nobis imminet e vicino. Secundo ex parte eorum
de quibus est pugna; et sic aureola doctorum inter omnes est potior:
quia hujusmodi pugna versatur circa bona intelligibilia, aliae vero
pugnae circa sensibiles passiones. Sed illa eminentia quae attenditur
ex parte pugnae, est aureolae essentialior: quia aureola secundum
propriam rationem respicit victoriam et pugnam. Difficultas etiam
pugnae quae attenditur ex parte ipsius pugnae, est potior quam illa
quae attenditur ex parte nostri, inquantum est nobis vicinior. Et
ideo, simpliciter loquendo, aureola martyrum inter omnes est potior;
et ideo dicitur Matth. 5, in Glossa, quod in octava beatitudine,
quae ad martyres pertinet, scilicet: beati qui persecutionem patiuntur
etc., omnes aliae perficiuntur. Propter hoc etiam Ecclesia in
connumeratione sanctorum martyres doctoribus et virginibus praeordinat.
Sed quantum ad aliquid, nihil prohibet alias aureolas excellentiores
esse.
Et per hoc patet solutio ad objecta.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod cum meritum sit quodammodo
praemii causa; oportet diversificari praemia, secundum quod merita
diversificantur. Aliquid enim intenditur et remittitur per intensionem
et remissionem suae causae. Meritum autem aureolae potest esse majus
et minus; unde et aureola potest esse major et minor. Sciendum
tamen, quod meritum aureolae potest intendi dupliciter: uno modo ex
parte radicis, alio modo ex parte operis. Contingit enim esse aliquos
duos, quorum unus ex minori caritate majus tormentum martyrii
sustinet, vel magis praedicationi instat, aut etiam magis se a
delectabilibus carnis elongat. Intensioni ergo meriti quae attenditur
penes radicem, non respondet intensio aureolae, sed intensio aureae;
sed intensioni meriti quae est ex genere actus, respondet intensio
aureolae. Unde potest esse quod aliquis qui minus in martyrio meretur
quantum ad essentiale praemium, habebit pro martyrio majorem aureolam.
Ad primum ergo dicendum, quod merita quibus debentur aureolae, non
attingunt ad terminum perfectionis simpliciter, sed secundum speciem;
sicut ignis est specie subtilissimum corporum; unde nihil prohibet unam
aureolam alia esse excellentiorem, sicut unus ignis est alio
subtilior.
Ad secundum dicendum, quod una virginitas potest esse alia major
propter majorem recessum a virginitatis contrario; ut dicatur in illa
esse major virginitas quae magis occasiones corruptionis vitat; sicut
privationes intendi possunt, ut cum dicitur homo magis caecus, quia
magis elongatur a visu.
|
|
