|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod in baptizato fides
requiratur ad hoc quod sacramentum suscipiat. Baptismus enim
sacramentum fidei dicitur. Sed nonnisi propter fidem recipientis
ipsum. Ergo requiritur fides baptizandi.
2. Praeterea, Marc. ult. 16, dicitur: qui crediderit et
baptizatus fuerit. Ergo videtur quod requiritur in adulto quod credat
ad hoc quod baptizetur.
3. Praeterea, fides essentialior est sacramento quam voluntas. Sed
voluntas requiritur, ut dictum est. Ergo multo amplius fides.
4. Sed contra, adulti non sunt pejoris conditionis quam pueri. Sed
in pueris sufficit fides Ecclesiae ad Baptismum, et non requiritur
fides personae illius. Ergo nec in adultis.
5. Praeterea, caritas propinquior est ad gratiam quam fides: quia
caritas non potest esse sine gratia sicut fides. Sed non requiritur
caritas in recipiente Baptismum, quia sic nullus adultus de novo
acciperet ibi gratiam. Ergo non requiritur fides.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod requiratur fides in baptizante.
Requiritur enim in baptizante intentio conferendi sacramentum. Sed
infidelis quantum ad articulum Baptismi non credit sacramentum
Baptismi. Ergo non potest intendere conferre illud, et ita non
potest baptizare.
2. Praeterea, Baptismus est sacramentum Ecclesiae. Sed fides est
per quam membra Ecclesiae primo ad invicem uniuntur. Ergo qui non
habet fidem, nec potest baptizare, cum non sit de Ecclesia.
3. Praeterea, propinquius se habet ad Baptismum baptizans quam
offerens puerum ad baptizandum. Sed in offerente requiritur fides,
quia respondet, credo. Ergo multo fortius requiritur in baptizante.
1. Sed contra est quod in littera determinatur, quod haeretici verum
Baptismum conferunt. Haeretici autem infideles sunt. Ergo et
cetera.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod recipientes Baptismum ab haereticis non
consequantur rem sacramenti. Quia Augustinus dicit, quod qui foris
Ecclesiam baptizantur, non sumunt Baptismum ad salutem, sed ad
perniciem. Sed baptizati ab haereticis sumunt Baptismum extra
Ecclesiam. Ergo non sumunt ad salutem; et ita rem sacramenti non
consequuntur.
2. Praeterea, quicumque accipit aliquid ab aliquo qui non habet jus
dandi illud, injuste accipit. Sed haereticus non habet jus dandi
Baptismum, ut dicit Augustinus: si, inquit, haereticus jus
baptizandi non habuit, tamen Christi est quod dedit. Ergo accipiens
ab haeretico, injuste accipit, et ita peccat.
1. Sed contra, peccatum baptizantis non polluit Baptismum, ut
dictum est supra. Sed infidelitas est quoddam peccatum. Ergo non
impedit effectum Baptismi in baptizato.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod cum quaeritur utrum
fides requiratur, velut necessaria ad Baptismum, non intelligitur
quaestio de necessitate absoluta, sed de necessitate quae est ex
conditione finis. Est autem duplex finis in baptizatis. Primus est
perceptio sacramenti; secundus est perceptio rei sacramenti. Dico
ergo, quod in adultis requiritur fides etiam personalis necessitate
quae est ex suppositione finis secundi: quia nisi credat, reputatur
fictus, ut supra, dist. 4, quaest. 3, art. 2, quaestiunc.
1, 2, et 3, dictum est, et ita non consequitur rem sacramenti.
Non autem requiritur ad primum finem consequendum: quia sacramentum
percipit aliquis etiam si non credat. Unde Augustinus dicit quod
prorsus fieri potest ut aliqui verum Baptisma habeant, et non habeant
veram fidem. In parvulis autem sufficit fides Ecclesiae ad utrumque.
Ad primum ergo dicendum, quod Baptismus dicitur fidei sacramentum,
quia per eum homo coetibus fidelium aggregatur; et ideo qui accipit
Baptismum, ostendit se fidem habere; et si non habet, reputatur
fictus, et rem sacramenti cum sacramento percepto non percipit.
Ad secundum dicendum, quod dominus in verbis illis ostendit quid
requiritur in baptizando ad salutem consequendam, quae est res
sacramenti; unde subdit: qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus
erit.
Ad tertium dicendum, quod sacramentum Baptismi in anima recipitur
quantum ad characterem. Anima autem non potest alicui subjici invita;
et ideo voluntas seu intentio facit ad hoc quod homo se sacramento
subjiciat; sed fides facit ad hoc quod debito modo se subjiciat. Unde
fides requiritur tantum ad perceptionem rei sacramenti, sed intentio ad
perceptionem rei simpliciter.
Et quia aliae rationes probant, quod nec quantum ad ultimum effectum
fides requiratur, ideo ad quartum dicendum, quod in pueris non potest
esse contrarium gratiae baptismalis ex personali voluntate; et ideo non
requiritur personalis fides, sicut requiritur in adultis ad
consequendam rem sacramenti, in quibus potest esse personalis
infidelitas.
Ad quintum dicendum, quod recta intentio requiritur ad consequendam
rem sacramenti. Fides autem intentionem dirigit, et sine ea non
potest esse, praecipue in talibus, intentio recta; sed caritas
ulterius facit intentionem meritoriam; et ideo ad hoc quod homo
praeparet se ad gratiam in Baptismo percipiendam, praeexigitur fides,
sed non caritas: quia sufficit attritio praecedens, etsi non sit
contritio.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod dum haereticus vel quicumque
infidelis debitam formam servet, et intentionem baptizandi habeat,
verum sacramentum confert: quia Baptismus non habet efficaciam ex
merito baptizantis, sed ex merito Christi, quod operatur in baptizato
per fidem propriam in adultis, vel per fidem Ecclesiae in pueris.
Ad primum ergo dicendum, quod quamvis ille qui non credit Baptismum
esse sacramentum, aut habere aliquam spiritualem virtutem, non
intendat dum baptizat conferre sacramentum; tamen intendit facere
quandoque quod facit Ecclesia, etsi illud reputet nihil esse; et quia
Ecclesia, aliquid facit, ideo ex consequenti et implicite intendit
aliquid facere, quamvis non explicite.
Ad secundum dicendum, quod quamvis haereticus per fidem rectam non sit
membrum Ecclesiae, tamen inquantum servat morem Ecclesiae in
baptizando, Baptismum Ecclesiae tradit; unde regenerat filios
Christo et Ecclesiae, non sibi vel haeresi suae. Sicut enim Jacob
genuit filios per liberas et ancillas, ita Christus per Catholicos et
haereticos, bonos et malos, ut Augustinus dicit contra donatum ubi
supra.
Ad tertium dicendum, quod non requiritur fides personalis offerentium
puerum ad Baptismum, nec alicujus personae determinatae, sed solum
fides Ecclesiae militantis; quam non est possibile deficere
totaliter, Deo sic ordinante, qui dixit, Matth. ult., 20:
ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi. Si tamen
deficeret, illud suppleret quod de fide remansit in Ecclesia
triumphante, scilicet visio: nec offerens puerum ad Baptismum in
persona sua dicit, credo, sed in persona pueri, ut sit sensus:
credo, idest, sacramentum fidei praesto sum recipere.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod ille qui ab haeretico
baptizatur, propter peccatum haeretici non privatur gratia
Baptismatis, sed quandoque propter peccatum proprium. Unde si sit
puer, in quem culpa actualis non cadit, si baptizatur in forma
Ecclesiae, recipit sacramentum et rem sacramenti: similiter si sit
adultus, et baptizans non sit haereticus manifestus et ab Ecclesia
praecisus, vel si baptizatus sit in articulo necessitatis. Si autem
sciat ipsum esse haereticum, et Baptismum ab ipso suscipiat, hoc
contingit vel quia favet haeresi suae, vel in contemptum Ecclesiae,
vel propter aliquod temporale commodum; et sic ipsemet peccat; unde
proprio peccato obicem ponit spiritui sancto, ne consequatur rem
sacramenti.
Ad primum ergo dicendum, quod Augustinus loquitur in casu illo quando
aliquis in favorem haeresis vel aliquo alio malo fine ab haeretico
Baptismum suscipit.
Ad secundum dicendum, quod jus dandi Baptisma est ex duobus;
scilicet ex ordine sacerdotali, et ex jurisdictione. In haeretico
ergo ab Ecclesia praeciso manet jus dandi Baptisma quantum ad ordinem
sacerdotalem, si primo in Ecclesia sacerdos fuerit; non tamen manet
quantum ad jurisdictionem, quam amittit. Nec tamen sequitur quod
Baptismum ab haeretico suscipiens, semper injuste accipiat, cum
credit eum habere jus dandi, et non esse haereticum, vel in casu
necessitatis, in quo quilibet habet potestatem baptizandi.
|
|
