|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod sacramentum
confirmationis non habeat formam. Sacramenta enim a Christo
descenderunt. Sed Christus non legitur aliqua forma usus, manus
imponens. Ergo cum illa manus impositio confirmationem designet,
videtur quod confirmationis sacramentum non habeat aliquam formam.
2. Praeterea, apostoli etiam leguntur per manus impositionem
spiritum sanctum dedisse. Sed illa manus impositio, ut sancti
dicunt, fuit confirmatio illorum quibus manus imponebant. Ergo cum
non legatur eos sub aliqua forma verborum manus imposuisse, sicut
leguntur in nomine Christi baptizasse, videtur quod hoc sacramentum
non habeat formam.
3. Praeterea, sacramenta quae habent formam, sub eisdem verbis apud
omnes perficiuntur. Sed sacramentum confirmationis non perficitur
eisdem verbis apud omnes. Dicunt enim quidam: consigno te signo
crucis, et confirmo te chrismate salutis in nomine patris et filii et
spiritus sancti. Quidam autem dicunt: chrismate sanctificationis.
Ergo hoc sacramentum non habet aliquam formam.
1. Sed contra est quod Magister dixit in 1 dist., quod duo sunt
in quibus sacramenta consistunt, verbum, et res. Verba autem ad
formam pertinent.
2. Praeterea, Augustinus dicit: accedit verbum ad elementum, et
fit sacramentum.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod illa forma verborum non sit competens.
In quolibet enim sacramento exigitur intentio. Sed ad designandum
intentionem in forma Baptismi exprimitur persona baptizans hoc
pronomine ego. Ergo et in forma confirmationis hoc pronomen ego apponi
debet.
2. Praeterea, consignatio videtur ad characteris impressionem
pertinere. Sed characterem non imprimit minister magis hic quam in
Baptismo. Cum ergo in Baptismo nulla fiat mentio de consignatione in
forma, nec hic fieri deberet de ipsa mentio.
3. Praeterea, per Baptismum homo maxime configuratur passioni
Christi. Sed in forma Baptismi non fit mentio aliqua de Christi
passione. Ergo nec in forma ista deberet fieri mentio de cruce.
4. Praeterea, sicut confirmatio habet formam determinatam, ita et
Baptismus. Sed in Baptismi forma non fit mentio de materia ipsius:
non enim dicitur: baptizo te aqua. Ergo nec hic deberet fieri mentio
de chrismate.
5. Praeterea, forma est de essentia sacramenti: quia multi
accipiunt sacramentum qui non accipiunt rem sacramenti. Ergo non debet
res sacramenti poni in forma, sicut hic ponitur, chrismate salutis.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod forma ista non habeat in hoc sacramento
aliquam efficaciam. Quia, secundum Hugonem de sancto Victore,
sacramentum ex sanctificatione invisibilem gratiam continet. Sed
materia hujus sacramenti est sanctificata etiam ante formae
prolationem. Ergo formae prolatio nullam efficaciam praebet
sacramento.
2. Praeterea, sicut in Eucharistia est sanctificatio hostiae et
usus ipsius, ita et hic. Sed ibi tota virtus sacramenti est in hostia
sanctificata, ut patet in forma verborum quae proferuntur, cum quis
hostiam sumit, cum dicitur: corpus domini nostri et cetera. Ergo et
similiter hic virtus sacramenti non consistit in verbis praemissis,
quae in usu materiae hujus sacramenti dicuntur.
1. Sed contra est, quod forma est principalior in re quam in
materia. Si ergo materia aliquid efficit, multo fortius forma.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod ministri sacramentorum
operantur in sacramentis benedicendo et sanctificando; et ideo secundum
quod ad aliquod sacramentum requiritur minister, ita requiritur forma
qua minister sacramentum dispensat.
Ad primum ergo dicendum, quod, sicut dictum est, illa manus
impositio quam dominus pueris exhibebat, non erat proprie sacramentum
confirmationis, quod non conveniebat exhiberi ante ipsius
glorificationem; sed vel erat signum quoddam futurae confirmationis,
vel erat talis manus impositio, qualis fit in catechismo et exorcismo.
Si tamen dominus confirmasset sine forma vel materia, non esset
inconveniens; quia ipse habebat excellentiae potestatem in
sacramentis, qui poterat effectum sacramenti sine sacramentalibus
praebere; quod non est de aliis.
Ad secundum dicendum, quod quidam dicunt quod apostoli propter
dignitatem et auctoritatem ipsorum confirmabant sine materia et forma
per solam manus impositionem. Sed hoc non videtur bene dictum: quia
quantumcumque ipsi essent magnae auctoritatis, tamen potestatem
excellentiae in sacramentis dispensandis non habebant. Et ideo
dicendum, quod apostoli aliqua forma utebantur, quamvis non sit
scripta. Multa enim apostoli servabant in sacramentorum dispensatione
quae nolebant divulgari propter irrisionem gentilium evitandam, sicut
patet per apostolum, qui dicit 1 Corinth. 11, 34: cetera, cum
venero, disponam; et loquitur de celebratione sacramenti
Eucharistiae; et hoc est etiam quod Dionysius dicit in fine Eccl.
Hier.: consummativas autem invocationes, idest verba quibus
perficiuntur sacramenta, non est justum Scripturas interpretantibus,
neque mysticum earum, aut in ipsis operatas ex Deo virtutes, ex
occulto ad commune adducere; sed, ut nostra sacra traditio habet,
sine pompa, idest occulte, eas edocere et cetera. Ex quibus verbis
tria possumus accipere. Primo, quia apostoli in sacramentis utebantur
forma verborum certa, quia ipse alibi in eodem Lib. dicit, quod
tradit ritum sacramentorum sicut apostoli docebant. Secundo, quod in
occulto tradebantur hujusmodi sacramentalia in primitiva Ecclesia.
Tertio, quod in ipsis verbis est aliqua virtus, quod quidam negant.
Ad tertium dicendum, quod variatio formae in his quae non sunt de
essentia formae, potest tolerari secundum diversas Ecclesiarum
consuetudines, dummodo substantia formae apud omnes servetur. Hoc
autem quod a quibusdam dicitur, chrismate salutis, vel
sanctificationis, quasi in unum redit; et ideo per hoc non removetur
quin hoc sacramentum habeat determinatam formam.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod sicut definitio debet indicare
totum esse rei, si sit perfecta; ita per formam sacramenti debet
innotescere totum quod ad sacramentum pertinet. Sacramentum autem et
est ad aliquem finem ordinatum, et ab aliqua causa principali
efficaciam habet. Et ideo tria ponuntur in forma hujus sacramenti;
quorum primum pertinet ad finem ad quem institutum est hoc sacramentum,
qui est confessio fidei Christianae, cujus tota summa consistit in
passione Christi; unde apostolus 1 Corinth. 2, 2: non enim
judicavi me aliquid scire inter vos, nisi Jesum crucifixum; et ita
hujus articuli confessio majorem habet difficultatem: quia, sicut
dicitur in eadem epistola, 1 Corinth. 1, 23, nos autem
praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus
autem stultitiam; et ad hoc pertinet cum dicitur: consigno te signo
sanctae crucis, ut crucis verbum non erubescat, sed publice
confiteatur. Secundo ponitur ipse sacramentalis actus cum sua materia
et effectu, ut sic tangatur et id quod est sacramentum tantum, in hoc
quod dicitur, chrismate; et id quod est res et sacramentum, in hoc
quod dicit, confirmo, idest sacramentum confirmationis praebeo; et id
quod est res et non sacramentum, in hoc quod dicit, salutis. Sed
causa agens principalis, unde sacramentum effectum habet, tangitur in
hoc quod dicit: in nomine patris et filii et spiritus sancti.
Ad primum ergo dicendum, quod Baptismus est sacramentum
necessitatis; et ideo intentio baptizantis magis est arctanda ad actum
sacramenti. Vel dicendum quod baptizare potest quilibet, confirmare
autem solus ille qui est in summo gradu Ecclesiae, de quo praesumitur
quod minus possit in dispensatione sacramenti deficere; et ideo non
requiritur tanta arctatio intentionis per verba in forma apposita.
Ad secundum dicendum, quod consignatio quae ponitur in forma, non
pertinet ad consignationem characteris, sed ad consignationem crucis,
quae fit in fronte linitione chrismatis propter confessionem fidei
crucis; et talis signatio non fit in Baptismo, quia baptizatus non
consecratur ad aliquid speciale, sed universaliter ad spiritualem
vitam; consignatio autem importat quamdam ascriptionem, vel aliquid
speciale, quod est in sacramento confirmationis.
Ad tertium dicendum, quod ille qui baptizatur, configuratur passioni
Christi per fidem ejus, quam habere in corde debet; et ideo non
exigitur aliqua consignatio exterior, sed sufficit consignatio interior
quae est per characterem, et consignatio ad passionem Christi in
consepelitione aquae. Sed confirmatio est sacramentum confessionis
passionis Christi, sicut Baptismus sacramentum fidei; et ideo
exterius in manifesto imprimitur crucis signaculum, et in forma
exprimitur.
Ad quartum dicendum, quod in ipso actu baptizationis intelligitur
determinata materia Baptismi: non autem materia confirmationis
intelligitur in ipso actu confirmandi; et ideo oportet quod materia
addatur.
Ad quintum dicendum, quod in actu ablutionis magis expresse
significatur res sacramenti in Baptismo quam in linitione chrismatis;
et ideo non oportet quod addatur effectus salutis ad majorem
expressionem.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod formae sacramentorum sunt ad
perficiendum sacramenta; unde Dionysius vocat eas consummativas
invocationes, ut dictum est; et ideo in illo sacramento quod totum
consistit in illa re sensibili sanctificata, et non in usu illius rei,
forma sacramenti dicitur illud quo materia sanctificatur, non autem
illa verba quae in materiae usu proferuntur, sicut patet in
Eucharistia. In illis autem sacramentis quae perficiuntur in usu
materiae, sicut Baptismus in ipsa tinctione vel ablutione, forma
sacramenti est quae dicitur in usu materiae, non quae dicitur in
sanctificatione materiae, quia illa sacramentale quoddam est. Et ideo
cum sacramentum confirmationis, ut dictum est, perficiatur in usu
materiae, constat quod illa verba quae dicit episcopus confirmans,
sunt forma sacramenti, et habent efficaciam sicut et aliae formae
sacramentorum.
Ad primum ergo dicendum, quod duplex est sanctificatio sacramenti, ut
dictum est. Ex prima ergo sanctificatione quae fit in benedictione
materiae, non habet ut actu conferat gratiam, sed ex secunda.
Ad secundum dicendum, quod aliter est in sacramento Eucharistiae quam
in aliis sacramentis: quia ibi totum sacramentum consistit in ipsa
hostia consecrata, eo quod ibi Christus realiter continetur, et non
virtute tantum, sicut in aliis sacramentis; et ideo forma sacramenti
illius sunt verba prolata in sanctificatione hostiae.
|
|
