|
Quaestiuncula 1
1. Ad secundum sic proceditur. Videtur quod gratia gratum faciens,
in confirmatione non conferatur. Gratia enim gratum faciens ordinatur
contra culpam, et non contra poenam. Sed confirmatio ordinatur contra
poenam, et non contra culpam; quia ille qui confirmatur jam non est
impius, per Baptismum justificatus. Ergo non recipit gratiam gratum
facientem.
2. Praeterea, Baptismus non habet minus ordinem ad gratiam gratum
facientem quam confirmatio. Sed ille qui prius habuit gratiam, per
Baptismum non accipit gratiam gratum facientem. Ergo cum confirmatus
jam habeat gratiam quam in Baptismo suscepit, sicut patet in pueris,
videtur quod in confirmatione gratia gratum faciens non conferatur.
3. Praeterea, ad id quod potest fieri in mortali peccato non
requiritur gratia gratum faciens. Sed aliqui in peccato mortali
existentes possunt fortiter nomen Christi confiteri. Ergo cum
confirmatio sit sacramentum confessionis Christi, videtur quod non
detur ibi gratia gratum faciens.
1. Sed contra, sacramentum novae legis efficit quod figurat. Sed
per unctionem chrismatis significatur unctio gratiae. Ergo in
confirmatione gratia gratum faciens confertur.
2. Praeterea, in littera dicitur, quod ibi datur spiritus sanctus.
Sed in primo libro, dist. 16, qu. 1, art. 2, dictum est,
quod missio spiritus sancti non est sine gratia gratum faciente. Ergo
in confirmatione datur gratia gratum faciens.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur, quod sit eadem cum gratia baptismali. Duo
enim accidentia ejusdem speciei non possunt esse in eodem simplici et
indivisibili. Sed subjectum gratiae gratum facientis est essentia
animae, quae est una et simplex. Ergo in ea non possunt esse diversae
gratiae; et ideo cum gratia baptismalis sit ibi, gratia in
confirmatione data erit penitus idem.
2. Praeterea, eadem est gratia quae est in virtutibus et donis.
Sed per Baptismum confertur gratia cum omnibus virtutibus, ut supra
dictum est, dist. 1, qu. 1, art. 4, quaestiunc. 5; in
confirmatione autem datur gratia cum septiformi plenitudine spiritus
sancti, ut in littera dicitur, quod ad septem dona pertinet. Ergo
eadem est gratia quae datur in confirmatione et in Baptismo.
3. Praeterea, major est distinctio virtutum quam gratiae. Sed ad
eamdem virtutem pertinet credere et confiteri, scilicet ad fidem.
Ergo multo fortius pertinet ad eamdem gratiam; ergo gratia baptismalis
quae perficit ad credendum et gratia confirmationis quae perficit ad
confitendum, est eadem gratia.
1. Sed contra, causae diversae inducunt diversos effectus. Sed
aliud est sacramentum exterius in Baptismo quam in confirmatione, et
alius character interior, ut dictum est, quae sunt causa gratiae.
Ergo et alia est gratia utrobique.
2. Praeterea, contra diversos morbos datur diversa medicina. Sed
contra alium morbum ordinatur confirmatio et Baptismus, ut supra,
dist. 2, qu. 1, art. 1 in corp., dictum est. Ergo alia est
gratia quae in medicinam morbi in sacramento utroque datur.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod gratia confirmationis non perficiat
gratiam baptismalem. Omnis enim perfectio quae confirmationi
ascribitur, ad dona vel virtutes pertinet; sicut fortiter confiteri,
et persistere, quod est fortitudinis virtutis vel doni. Sed in
Baptismo, ubi confertur gratia, conferuntur et virtutes et dona,
quae in gratia connexionem habent, ut dictum est supra, dist. 1,
quaest. 1, art. 4, quaestiunc. 5. Ergo gratia confirmationis
non perficit gratiam baptismalem.
2. Praeterea, ex eodem habitus operatur et perficitur, ut dicitur
in 2 Ethic. Sed gratia baptismalis per Baptismum acquiritur. Ergo
non perficitur per confirmationem.
3. Praeterea, in augmento fit idem ex eo quod auget et quod
augetur. Sed gratia baptismalis differt a gratia confirmationis.
Ergo gratia confirmationis non perficit gratiam baptismalem.
1. Sed contra, secundum Dionysium, Baptismus est illuminatio,
chrisma autem perfectio. Sed perfectio consummat illuminationem sicut
illuminatio purgationem. Ergo confirmatio chrismatis consummat gratiam
baptismalem.
2. Praeterea, in omnibus perfectionibus ordinatis ad invicem ita est
quod secunda perficit primam. Sed confirmationis gratia superadditur
ad gratiam baptismalem. Ergo gratia confirmationis perficit gratiam
baptismalem.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod in quolibet sacramento
est aliqua sanctificatio. Sed quaedam est sanctificatio in sacramento
quae est communis omnibus sacramentis, scilicet emundatio a peccato vel
a reliquiis peccati; et quaedam sanctificatio quae est specialis
quibusdam sacramentis imprimentibus characterem, scilicet deputatio ad
aliquid sacrum. Utraque autem sanctificatio gratiam gratum facientem
requirit: quia illud quod directe contrariatur peccato, est gratia;
contraria autem contrariis curantur. Unde idem remedium adhiberi non
potest contra peccatum et sequelas ejus, nisi per gratiam gratum
facientem. Et ideo in omni sacramento novae legis gratia gratum
faciens confertur, ut dictum est supra, dist. 2, qu. 1, art.
1, quaestiunc. 1 et 2. Similiter autem accessus ad sacra non est
licitus immundis, nec aliquis ab immunditia liberari potest nisi per
gratiam, nec effici idoneus ad sacra ministranda vel percipienda; et
ideo oportet quod in sacramentis quae characterem imprimunt, gratia
gratum faciens imprimatur. Cum ergo confirmatio sit sacramentum novae
legis characterem imprimens, ex duplici parte necessarium est quod
gratiam gratum facientem conferat.
Ad primum ergo dicendum, quod confirmatio ordinatur contra poenam quae
est ex culpa causata, et ad culpam inclinans; et ideo ex consequenti
habet repugnantiam ad gratiam; et propter hoc contra ipsam oportet quod
gratia gratum faciens detur; et ideo si invenit aliquam culpam quae
fictum non faciat, delet illam, sicut patet de culpa veniali; quamvis
non principaliter contra culpam ordinetur.
Ad secundum dicendum, quod Baptismus est sacramentum necessitatis;
et ideo gratia quae confertur in Baptismo, ordinatur in communem
statum salutis, et non in aliquem specialem effectum; et propter hoc
per Baptismum ei qui habuit gratiam gratum facientem, non additur alia
gratia nova, sed illa quae prius inerat, augetur. Secus autem est de
confirmatione, quae non est sacramentum necessitatis; unde ejus gratia
ad aliquem specialem effectum ordinatur; et propter hoc gratia
confirmationis potest addi ad gratiam quae perficit in communi statu
vitae.
Ad tertium dicendum, quod quamvis aliquis possit constanter, etiam si
sit in mortali peccato, fidem Christi confiteri, non tamen est idonea
illa confessio, quia non est speciosa laus in ore peccatoris, Eccli.
15, 9, nec iterum est meritoria ad salutem. Sacramentum autem
ordinatur non solum ad hoc quod aliquid fiat qualitercumque, sed ad hoc
quod aliquid idonee fiat, nisi sit defectus ex parte recipientis
sacramentum.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod, sicut supra dictum est,
sacramentales gratiae ad invicem distinctae sunt secundum distinctionem
eorum ad quae ordinantur, sicut et virtutes; quamvis earum distinctio
non ita appareat sicut distinctio virtutum, quia earum effectus non
sunt ita manifesti sicut effectus virtutum. Ita etiam videmus in
virtutibus moralibus; quia ubi est specialis difficultas, requiritur
specialis virtus; unde alia est virtus quae dirigit in magnis sumptibus
secundum magnificentiam, ab ea quae in communibus donis et sumptibus
perficit, scilicet liberalitate. Et quia gratia baptismalis datur ad
perficiendum in his quae pertinent ad communem statum vitae
Christianae, gratia autem confirmationis ad perficiendum in his quae
sunt difficillima in isto statu, scilicet confiteri nomen Christi
contra persecutores; ideo speciali gratia ad hoc indigetur; et propter
hoc alia est gratia confirmationis a gratia Baptismi, et contra alium
defectum datur. Gratia enim Baptismi datur contra defectum qui
impedit omnem statum justitiae in vita Christiana, scilicet contra
peccatum originale et actuale; gratia autem confirmationis contra
defectum oppositum robori quod exigitur in confessoribus nominis
Christi, scilicet contra infirmitatem.
Ad primum ergo dicendum, quod gratia confirmationis et Baptismi non
sunt ejusdem speciei, ut dictum est, et ideo nihil prohibet quod in
eodem indivisibili sint. Vel dicendum, quod gratia baptismalis ex
essentia animae derivatur in intellectum, quod est ad recte et perfecte
credendum; sed gratia confirmationis respicit magis irascibilem, ad
quam pertinet fortitudo et robur.
Ad secundum dicendum, quod gratia sacramentalis, quae est principalis
effectus sacramenti, quamvis habeat connexionem cum gratia quae est in
virtutibus et donis, tamen est alia ab ea: quia gratia sacramentalis
perficit removendo primo et principaliter defectum ex peccato
consequentem; sed gratia virtutum et donorum perficit inclinando ad
bonum virtutis et doni; sicut gratia confirmationis removendo
infirmitatis morbum; fortitudinis autem donum vel virtus inclinando ad
bonum quod est proprium virtuti vel dono. Et ideo quamvis in Baptismo
dentur virtutes et dona, et similiter in confirmatione, non oportet
quod sit eadem gratia sacramentalis utrobique.
Ad tertium dicendum, quod confiteri ubi ex confessione imminet mortis
periculum, non est tantum fidei, sed indiget auxilio alterius
virtutis, scilicet fortitudinis; et similiter etiam indiget alia
gratia sacramentali, quae removeat effectum oppositum fortitudini.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod, ut supra dictum est, dist.
1, quaest. 5, art. 4, quaestiunc. 5, sicut gratia gratum
faciens, quae essentiam animae perficit, differt a virtutibus et donis
quae ab ipsa fluunt, ita etiam differt a gratia quae est proprius
effectus sacramentorum; tamen est ei connexa, sicut et connexionem
habet ad virtutes et dona; unde in sacramentis principaliter datur
gratia sacramentalis, quae differt in diversis sacramentis; et per
consequens gratia virtutum et donorum, quae est communis in omnibus
sacramentis. Secundum hoc ergo gratia baptismalis potest dici
dupliciter. Uno modo illa quae est principalis et proprius effectus
Baptismi, operans contra morbum: alio modo gratia quae est effectus
Baptismi ex consequenti, et per quamdam connexionem: et similiter
distinguendum est de gratia confirmationis. Accipiendo ergo gratiam
baptismalem et confirmationis primo modo, sic sunt diversae gratiae;
et ideo non perficit eam directe, quasi cedens in eamdem essentiam cum
ipsa, sed directe perficit ipsum baptizatum ad aliquid altius; et per
consequens etiam ipsa baptismalis gratia perfectius et nobilius esse
habet, sicut et anima sensibilis est perfectior adjuncta rationali, et
virtus adjuncta dono, et liberalitas adjuncta magnificentiae.
Accipiendo autem gratiam baptismalem et confirmationis secundo modo,
sic directe auget eam, cedens in eamdem essentiam cum ipsa, sicut
Baptismus directe auget gratiam quam prius invenit.
Et per hoc patet responsio ad utramque partem.
|
|
