|
Quaestiuncula 1
1. Ad quartum sic proceditur. Videtur quod circumcisio characterem
imprimebat in anima. In sacramentis enim effectus figurae respondet.
Sed circumcisio exterius erat signum distinctivum, non solum
purgativum. Ergo et interius characterem distinguentem imprimebat.
2. Praeterea, omne sacramentum quod non reiteratur in nova lege,
characterem imprimit. Sed circumcisio in veteri lege non
reiterabatur. Ergo characterem imprimebat.
3. Praeterea, aliquis adultus circumcisus poterat fictus accedere;
et sic tunc effectum circumcisionis non suscipiebat; postmodum autem
deposita fictione circumcisio ei valebat: alias enim non fuisset via
salutis, cum iterari non posset. Ergo habebat aliquem effectum
manentem in anima, ratione cujus postea effectum ultimum circumcisionis
consequebatur; et hoc est character. Ergo imprimebat characterem.
1. Sed contra, in sacramentis novae legis perfectissima tantum sunt
illa quae characterem imprimunt. Sed circumcisio erat longe inferior
sacramentis novae legis. Ergo characterem non imprimebat.
2. Praeterea, character nos Trinitati configurat. Sed hoc
indifferenter competit viris et mulieribus. Cum ergo circumcisio
mulieribus non competeret, videtur quod in ea character non
imprimeretur.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod circumcisio a peccato non purgaret.
Rom. 3, 20: ex operibus legis non justificatur omnis caro coram
illo. Sed alia opera legis, ut sacrificia, non videntur minus
honesta fuisse quam circumcisio. Ergo nec circumcisio a peccato
justificabat.
2. Praeterea, si ab aliquo peccato purgabat, praecipue videtur quod
ab originali. Sed ab originali non purgabat, quod patet per hoc quod
Joannes circumcisus octava die, ut dicitur Luc. 1, dixit ad Jesum
Matth. 3, 14: ergo a te debeo baptizari; Glossa: a peccato
originali mundari. Ergo nullo modo a peccato mundabat.
3. Praeterea, nihil impedit vitae aeternae introitum nisi peccatum.
Sed circumcisio januam vitae aeternae non aperiebat, ut in littera
dicitur. Ergo neque peccata purgabat.
4. Praeterea, quidquid tollit unum peccatum, tollit omnia: quia
impium est a Deo dimidiam sperare veniam. Sed nunquam invenitur a
sanctis dictum, quod circumcisio tolleret peccatum actuale. Ergo nec
originale tollebat.
1. Sed in contrarium sunt auctoritates in littera positae.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod circumcisio gratiam non conferret.
Sacramentum enim non efficit nisi quod figurat. Sed circumcisio non
significat gratiae collationem, sed solum culpae ablationem. Ergo
gratiam non confert.
2. Praeterea, Baptismus non amplius facit, nisi quod aufert
culpam, et confert gratiam. Si ergo hoc ipsum circumcisio faciebat,
Baptismus in nullo circumcisionem excedit.
3. Praeterea, propter hoc lex vetus dicebatur occidere, quia
gratiam contra concupiscentiam non conferebat. Hoc autem non esset,
si circumcisio, quae erat quodammodo legis sacramentum, gratiam
conferret. Ergo gratiam non conferebat.
1. Sed contra, in littera dicitur, quod idem remedium praebebat
circumcisio quod Baptismus, excepto quod januam regni caelestis non
aperiebat. Sed Baptismus gratiam confert, non solum culpam aufert.
Ergo et circumcisio idem facit.
2. Praeterea, tenebra non expellitur nisi per praesentiam lucis.
Sed gratia opponitur culpae, sicut lux tenebrae. Cum ergo
circumcisio expelleret culpam, videtur quod gratiam conferret.
Quaestiuncula 1
Respondeo, ad primam quaestionem dicendum, quod character spiritualis
est quoddam signum distinctivum per hoc quod hominem in aliquo statu
perfectionis constituit, sicut in Baptismo, confirmatione, et
ordine, ut magis infra patebit. Circumcisio autem principaliter erat
signum ad purgandum constitutum; et ideo in ipsa non ponebatur homo in
aliquo alio statu, et sic non competebat quod in ipsa character
spiritualis conferretur.
Ad primum ergo dicendum, quod circumcisio principaliter significat per
se ablationem, sed distinctionem ex consequenti et per accidens,
inquantum aliqui circumcidebantur, et aliqui non; et ideo oportebat
quod responderet ei effectus quantum ad principalem significationem,
non autem quantum ad secundariam.
Ad secundum dicendum, quod circumcisio non iterabatur: quia causa
ejus, scilicet originale peccatum, iterari non poterat; et non
propter hoc quod character spiritualis in ipsa imprimeretur.
Ad tertium dicendum, quod sicut in Baptismo manet character
spiritualis, ratione cujus fictus deposita fictione effectum Baptismi
recipit; ita manebat character exterior in circumcisione, quae hoc
idem faciebat.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod peccatum quod ex alio
contrahitur, conveniens est ut per alium tollatur; et ideo in quolibet
statu post peccatum fuit aliquod remedium per quod originale peccatum ex
virtute passionis Christi tolleretur. Et iterum quia non poterat puer
natus, antequam haberet usum liberi arbitrii, se ad gratiam
praeparare, ne omnino sine remedio relinqueretur, oportuit aliquod
remedium dari quod ex ipso opere operato peccatum aboleret; et tale
remedium fuit circumcisio; et ideo ab omnibus conceditur, quod
peccatum auferebat, sicut significabat ablationem; et in hoc cum
sacramentis novae legis quodammodo conveniebat, quia efficiebat hoc
quod figurabat. Operabatur autem circumcisio peccati dimissionem a
posteriori. In peccato enim originali tria sunt, scilicet culpa,
reatus carentiae visionis divinae, et fomes. Prima duo totaliter
tolluntur; sed tertium per sacramentum diminuitur; et ideo
circumcisio, quae erat particularis abscissio, directe significabat et
causabat diminutionem fomitis, et per consequens auferebat reatum
visionis aeternae, et per consequens culpam. In Baptismo autem e
contrario est: quia prius destruit culpam, cujus ablationem significat
ablutio exterior et etiam causat, et per consequens destruit alia.
Ad primum ergo dicendum, quod sacrificia erant instituta ad
satisfaciendum pro peccatis actualibus, quae homo ex se perpetravit;
et ideo non oportebat quod peccata tollerentur per sacrificia, sicut
peccatum originale per circumcisionem.
Ad secundum dicendum, quod circumcisio quamvis a peccato originali
liberaret, non tamen per eam aliquis perfecte fructum liberationis
consequi poterat, quia januam non aperiebat; et secundum hoc Joannes
circumcisus, a peccato originali mundari indigebat, scilicet per
Baptismum.
Ad tertium dicendum, quod per circumcisionem auferebatur impedimentum
quod erat ex parte personae, ablato peccato originali, prout erat
infectio hujus personae; adhuc tamen manebat impedimentum ex parte
naturae, nondum soluto pretio; et ideo per accidens erat quod januam
regni caelestis non aperiebat: quia si etiam Baptismus, eamdem
quantum in se est gratiam conferens quam modo confert, eo tempore
fuisset, januam non aperuisset; et si modo circumcisio locum haberet,
januam aperiret.
Ad quartum dicendum, quod circumcisio directe contra originale
ordinata fuit, sed ex consequenti etiam actuale tollebat ubi
inveniebat. Sed tamen sancti de hoc non loquuntur, quia ad hoc non
erat circumcisio principaliter instituta.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod circa hoc est multiplex opinio.
Quidam enim dixerunt, quod circumcisio, quantum est de se, culpam
tollebat, sed gratiam non conferebat, innitentes cuidam Glossae quae
habetur Rom. 4, quae dicit: in circumcisione peccata
remittebantur, sed non gratia per eam praestabatur. Dicebant enim,
quod cum originale nihil aliud sit quam concupiscentia intensa cum
carentia debitae justitiae, circumcisio sine hoc quod gratia
conferretur, poterat auferre debitum, non auferendo reatum, ut patet
per hoc quod si homo illam justitiam non habebat, non ei imputaretur ad
poenam. Sed hoc non potest esse: quia manente inordinatione culpae,
nullo modo potest non imputari a Deo ad poenam, cum culpae inordinatio
per poenam ordinetur. Et ideo oportet, si imputatio ad poenam
tollitur, quod inordinatio tollatur; quod sine gratia fieri non
potest. Et ideo alii dicunt, quod circumcisio ex sua virtute culpam
tollebat, et gratia circumciso conferebatur, non ex vi
circumcisionis, sed ex divina liberalitate ablato gratiae impedimento.
Sed hoc non potest esse: quia quamvis ex parte recipientis prius sit
expulsio contrarii quam introductio formae, tamen ex parte causae
agentis est prius introductio formae: quia non expellitur contrarium
nisi introducendo formam; et ideo nisi circumcisio aliquo modo gratiam
conferret, nullo modo culpam tolleret. Et ideo alii dicunt, quod
circumcisio conferebat gratiam quantum ad effectus privativos, qui
scilicet sunt auferre culpam, sed non quantum ad effectus positivos.
Sed hoc nihil est: quia effectus ultimus gratiae positivus, est
facere dignum vita aeterna; quod fiebat per circumcisionem, sicut et
modo fit per Baptismum. Et ideo alii dicunt probabilius ut videtur,
quod dabat gratiam quantum ad effectus privativos culpae et reatus, et
quantum ad quosdam effectus positivos, sicut ordinare animam et facere
dignum vita aeterna; non tamen quantum ad omnes quos habet gratia
baptismalis; quia illa sufficit ad totaliter concupiscentiam
reprimendam, et meritorie agendum, ad quod gratia in circumcisione
data sufficere non valebat; et secundum hoc intelligitur Glossa
inducta.
Ad primum ergo dicendum, quod sicut in sacramento altaris est aliquid
ex vi sacramenti, aliquid autem ex naturali concomitantia, ut infra
dicetur, dist. 10, quaest. 1, art. 2, quaestiunc. 1, ita
circumcisio principaliter ordinata erat ad ablationem culpae, sed ex
consequenti ad collationem gratiae.
Ad secundum dicendum, quod in Baptismo amplior gratia datur, ut
dictum est.
Ad tertium dicendum, quod gratia circumcisionis non sufficienter
reprimebat concupiscentiam, sicut facit gratia novi testamenti; et
ideo ratio non sequitur.
|
|
