|
Quaestiuncula 1
1. Ad quintum sic proceditur. Videtur quod circumcisio cessare non
debuerit. Gen. 17, dicitur, quod circumcisio datur in foedus
aeternum. Sed aeternum est quod nullo fine clauditur. Ergo
circumcisio cessare non debuit.
2. Praeterea, illud quod cum lege non incipit, cum lege cessare non
debet. Sed circumcisio ante legem incepit: non enim est ex lege, sed
ex patribus, ut dicitur Joan. 7. Ergo cum lege cessare non
debuit.
3. Praeterea, figuralia quae significant id quod semper faciendum
est, non debet cessare, sicut de thurificatione, quae significat
devotionem, patet. Sed circumcisio cordis, cujus laus ex Deo est,
ut dicitur Rom. 2, semper facienda est; et hanc significat exterior
circumcisio. Ergo cessare non debuit.
1. Sed contra, Gal. 5, 2: si circumcidimini, Christus vobis
nihil proderit.
2. Praeterea, veniente perfecto frustra imperfectum remaneret ad
idem ordinatum. Sed Baptismus perfectius facit hoc ad quod
circumcisio ordinata erat, quam circumcisio faceret. Ergo veniente
Baptismo circumcisio cessare debuit.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod nec alia legalia cessare debuerint.
Christus enim, ut dicitur Matth. 5, non venit legem solvere, sed
implere. Sed lex consistebat non tantum in moralibus, sed etiam in
sacramentis legalibus. Ergo non venit ea solvere.
2. Praeterea, apud Deum non est transmutatio. Sed signum
mutationis voluntatis est ut praeceptum quod prius datum est, postea
revocetur. Cum ergo Deus haec sacramenta praeceperit, videtur quod
cessare non debuerant.
3. Praeterea, praeceptum non potest revocari nisi per aequalem, vel
superiorem. Sed Deus nunquam revocasse legitur praeceptum de
sacramentis legalibus in nova lege. Ergo adhuc durant.
1. Sed contra est quod dicitur Heb. 10, 1: umbram habet lex
futurorum bonorum. Sed veniente veritate cessat figura. Ergo
veniente Christo legalia cessare debuerunt.
2. Praeterea, Hebr. 7, 12: translato sacerdotio necesse est
ut et legis translatio fiat. Sed in Christo translatum fuit
sacerdotium, ut ibidem apostolus probat. Ergo et legalia cessare
debuerunt.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod tempore gratiae poterant sine peccato
observari. Omnis enim Christi actio nostra est instructio. Sed
Christus tempore gratiae ea observavit, sicut in multis patet. Ergo
licitum est tempore gratiae ea servare.
2. Praeterea, tempore apostolorum etiam observabantur, sicut patet
Act. 16, de Paulo, qui circumcidit Timotheum, et de eodem
Act. 21, qui purificatus per legem, templum intravit, et hostias
obtulit: quod non fecisset ad vitandum scandalum, si peccatum
fuisset; quia veritas vitae non est dimittenda propter scandalum.
Ergo sine peccato tempore gratiae observari poterant.
3. Praeterea, omnis actus qui non est de se malus, potest sine
peccato fieri, et meritorie, si recta intentione fiat. Sed
sacrificare et circumcidi non sunt de se mala, alias nunquam licita
fuissent. Ergo si bona intentione fiant, erunt meritoria etiam modo,
nedum ut sint peccata.
1. Sed contra est quod dicitur Gal. 5, 2: si circumcidimini,
Christus nihil vobis proderit. Sed omne quod impedit profectum qui
provenit ex Christi redemptione, est peccatum. Ergo circumcisio
tempore gratiae non poterat fieri sine peccato, et pari ratione nec
alia sacramenta.
2. Praeterea, Gal. 4, super illud: quomodo convertimini rursus
ad egena et infirma elementa? Dicit Glossa: ideo dicit, denuo, ut
ostendat quod non distat modo lex post Christum ab antiqua idolatria.
Sed idolatria nunquam poterat observari sine peccato. Ergo nec
legalia post Christum.
Quaestiuncula 4
1. Ulterius. Videtur quod usque modo teneamur aliqua legalia
observare. Tenemur enim ad observanda praecepta novi testamenti, et
statuta Ecclesiae. Sed praeceptum apostolorum in novo testamento fuit
de quibusdam legalibus observandis. Act. 15, 28: visum est
spiritui sancto et nobis nihil ultra imponere vobis oneris quam ut
abstineatis vos ab immolatis simulacrorum, et sanguine, et suffocato,
et fornicatione. Ergo adhuc tenemur ad haec legalia servanda.
2. Sed si dicatur, quod fuit permissio apostolorum pro tempore
illo; contra. Glossa ibidem dicit, haec esse necessaria. Sed
necessaria sunt sine quibus non est salus, et de quibus non est
permissio, sed praeceptum. Ergo adhuc observare tenemur.
3. Si dicatur, quod per Paulum revocatum est, ut cum dicitur 1
Timoth. 4, 4: nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione
percipitur; contra. Inferior non potest praeceptum superioris
revocare. Sed Paulus fuit inferior quam totum apostolorum Concilium
in Hierusalem congregatum. Ergo non potuit revocare.
1. Sed contra, Petrus ibidem dicit, Act. 15, quod per gratiam
Christi salvamur in lege nova sine onere legis, sicut et patres
nostri; unde hoc jugum non est fidelibus imponendum. Sed onus
praedictum est observatio caeremonialium. Ergo ad ea servanda non
tenemur.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod cum venit quod
perfectum est, evacuari debet quod ex parte est, si ad idem
ordinetur: quia gratia non facit per duo quod per unum potest facere,
sicut nec natura. Circumcisio autem imperfecta erat respectu Baptismi
tripliciter. Primo quantum ad significationem: quia non ita
significabat expresse emundationem totius hominis ab immunditia totius
culpae originalis, sicut ablutio baptismalis. Secundo quantum ad
efficaciam: quia non tam abundans gratia ad operandum et reprimendum
fomitem in circumcisione dabatur sicut in Baptismo. Tertio quantum ad
utilitatem: quia non erat ejus utilitas ita communis sicut Baptismi,
cum haberet determinatum populum, determinatum sexum, et determinatum
tempus, quod in Baptismo non accidit; et ideo adveniente tempore
plenitudinis debuit cessare, Baptismo substituto.
Ad primum ergo dicendum, quod aeternum hic accipitur pro saeculo;
quod habet quidem finem, sed non est determinatus nobis. Vel etiam
dicendum, quod circumcisio corporalis potuit esse in foedus aeternum
quantum ad suum significatum, et quantum ad id quod ei succedit; sicut
etiam fides potest dici semper manere ratione visionis, quae ei
succedit in patria.
Ad secundum dicendum, quod quamvis cum lege non inceperit
circumcisio, tamen propter legem incepit quasi legis praeparatorium;
et ideo cessante lege cessare debuit.
Ad tertium dicendum, quod principalis significatio ad quam circumcisio
instituta est, est ablatio originalis culpae, quia sacramentalis
significatio refertur ad effectum. Hoc autem non semper faciendum erat
per circumcisionem; et ideo non oportebat quod circumcisio semper
remaneret. Alia autem significatio est ex consequenti, et secundum
illam non oportet accipi judicium de duratione circumcisionis.
Thurificationis autem significatio nunquam fuit ad significandum
aliquid ut effectum ejus; et ideo non est similis ratio.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod triplex erat praecipua ratio
cessationis legalium. Una est, quia lex instituta fuit ad
significandum gratiam novi testamenti, quae per Christum facta est;
et ideo veniente Christo cessare debuerunt, sicut veniente corpore
cessat umbra; et hanc causam tangit apostolus Hebr. 10, 1:
umbram habens lex futurorum bonorum. Alia ratio est ex imperfectione:
quia in legalibus gratia non conferebatur quantam oportebat in novo
testamento dari. Sicut enim virtus naturalis rei naturali
proportionatur, ita virtus sacramentalis sacramento; unde oportuit
alia sacramenta institui, in quibus amplior gratia conferretur; et
hanc causam tangit apostolus Heb. 7, 18: reprobatio quidem fit
prioris mandati propter infirmitatem et inutilitatem. Tertia accipitur
ex parte eorum quibus lex data est, qui erant parvuli; et ideo erant
paulatim a pristina consuetudine idolatriae abstrahendi, ut sic eis
concederetur eadem Deo offerre quae prius idolis obtulerunt, vel
offerri viderant, sicut Rabbi Moyses dicit. Sed postmodum quando ad
perfectam aetatem humanum genus pervenit, debuit ab his observantiis
liber esse. Et hanc causam tangit apostolus Gal. 3 et 4, et
Petrus Act. 15, ostendens illa legalia in onus populo rudi
imposita esse.
Ad primum ergo dicendum, quod Christus in hoc legem implevit quod
moralibus praeceptis consilia apposuit, et praecepta magis elucidavit:
sed figuris caeremonialium veritatem apposuit, et ea in seipso
suscepit.
Ad secundum dicendum, quod non ex mutabilitate praecipientis, sed ex
prudenti dispensatione contingit quod diversa praecepta diversis
temporibus accommoda proponit, sicut est in proposito.
Ad tertium dicendum, quod dominus ipso facto revocavit, adimplens in
se quod in figura praeceperat observandum; et ideo in sua passione
dixit: consummatum est. Joan. 19, 30.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod haec quaestio videtur habere
difficultatem ex quibusdam contrarietatibus quae super hoc inveniuntur
tam in canone, quam in dictis sanctorum. Quandoque enim inveniuntur
observata legalia tempore gratiae, quandoque autem prohibita; et de
hoc etiam Petrus a Paulo redargutus videtur Gal. 2. Et ideo super
hoc Hieronymus et Augustinus diversa sensisse videntur. Volebat enim
Hieronymus quod legalia statim post passionem Christi quantum ad hos
ad quos gratia novi testamenti manifeste divulgata erat, fuerunt
mortifera; sed apostolos quadam pia dispensatione his usos fuisse ad
vitandum scandalum Judaeorum; et ideo Petrus judaizans non peccavit,
dispensatorie id faciens, secundum quod etiam dicitur 1 Corinth.
9, 22: omnibus omnia factus sum; et similiter Paulus
dispensatorie eum redarguit, ne gentiles exemplo Petri, quorum ipse
apostolus erat, veteris legis sacramenta quasi necessaria quaererent:
quia et ipse invenitur eadem pia simulatione servasse; et sic uterque
excusatur, et Petrus a culpa, et Paulus a procaci reprehensione.
Sed quia non videtur conveniens quod apostoli aliquid contra veritatem
doctrinae fecissent ad vitandum scandalum Judaeorum, nec iterum
videtur conveniens quod Paulus in epistola ad Galatas aliquid simulate
diceret, ubi dicit Petrum reprehensibilem fuisse; ideo Augustinus
aliter dicit, et melius, quod ante Christi passionem legalia fuerunt
observanda ex necessitate divinae jussionis, et habuerunt adhuc
effectum; sed post Christi passionem ante divulgationem Evangelii
observari poterant a Judaeis ad fidem conversis, non spem in ipsis
ponentibus, quasi alicujus virtutis essent, aut quasi sine eis gratia
Christi non sufficeret ad salutem, sed ne omnino videretur lex vetus
reprobanda, si statim quasi idolatria fugeretur; et ideo hoc modo erat
mater synagoga deducenda ad tumulum cum honore. Sed post divulgationem
Evangelii non solum non sunt salutifera, sed mortifera. Medio ergo
tempore Petrus et Paulus et alii apostoli legalia observabant non
simulatorie, sed vere. Petrus tamen incaute se habuit in observatione
legalium, nimis condescendens Judaeis illis qui legalia observanda
esse dicebant, ita ut aliqui ejus exemplo inducerentur ad ea observanda
quasi necessaria; et ideo vere reprehensibilis erat, et aliquam levem
incurrit culpam; et Paulus vere et non dispensative ipsum
reprehendit.
Et per hoc patet solutio ad primum et secundum: quia ante Christi
passionem, quando Christus ea servavit, non erant mortua nec
mortifera, sed salutifera; tempore vero apostolorum ante divulgationem
Evangelii erant quidem mortua, quasi nullius existentia utilitatis,
sed non mortifera.
Ad tertium dicendum, quod una circumstantia mutata facit actum bonum
in genere, vel malum; et ideo legalia, quae absque consideratione
alicujus temporis sunt indifferentia, suo tempore facta fuerunt bona,
tempore autem non suo observata, sunt facta mala; et ideo bona
intentione fieri non possunt bene.
Quaestiuncula 4
Ad quartam quaestionem dicendum, quod circa hoc tres sunt opiniones.
Una opinio dixit, quod ad litteram intelligendum est illud praeceptum
quod legitur in actibus, et ejus obligatio usque nunc manet. Sed hoc
manifeste contrariatur dictis Pauli, qui dixit nihil esse commune,
idest immundum, per Christum, nisi ei qui aestimat aliquid esse
commune, Rom. 14; et iterum est contra rationem: quia cum hoc
praeceptum non sit morale, quia naturalis ratio illud non dictat,
oportet quod sit caeremoniale; et ideo ejus obligatio non manet magis
quam aliorum. Et ideo alii dixerunt, quod non est intelligendum ad
litteram de sanguine animalis, et suffocato animali, sed de effusione
sanguinis quae fit per homicidium, et de suffocatione pauperum. Sed
hoc non potest stare: quia Hieronymus Ezech. 18, post illam
expositionem mysticam, expositionem ponit litteralem, quam dicit
apostolos etiam intendisse. Et ideo alii dicunt, quod epistola
apostolorum non erat praeceptoria quantum ad hoc quod abstinerent se ab
immolatitiis, et sanguine, et suffocato; sed erat quaedam provisio ad
conservandam pacem, et communem vitam gentilium et Judaeorum
fidelium; et ideo fornicationem prohibuerunt quasi per se malum, quod
apud gentiles non reputabatur pro peccato. Immolatitium autem
prohibuerunt quasi illud quod posset suspicionem idolatriae adhuc
retentae generare de gentilibus in cordibus Judaeorum; sanguinem autem
suffocatum sicut quod Judaei abominabantur propter dissuetudinem:
sicut etiam usque hodie si aliquis socialiter vult alii convivere,
oportet quod abstineat ab his quae alter abominatur.
Et per hoc patet responsio ad primum.
Ad secundum dicendum, quod dicuntur esse necessaria quantum ad sensum
mysticum praetactum, vel quantum ad observandum communitatem vitae
inter Judaeos et gentiles.
Ad tertium dicendum, quod Paulus non revocavit, sed exposuit
apostolorum intentionem, sicut qui praesens fuerat quando sententia
data erat. Unde dicitur 1 Corinth. 8, 1: de his autem quae
idolis immolantur, non omnes habemus scientiam: quia non omnes
intelligebant qualiter essent prohibita.
|
|
