|
1. Ad quintum sic proceditur. Videtur quod sine poenitentia
peccatorum remissionem quis consequi possit, et praedictos effectus
omnes; et ita non erit necessaria ad salutem. Super illud Psalm.
125: qui seminant in lacrymis, dicit Glossa interlinealis: noli
esse tristis, si adsit tibi bona voluntas, unde metitur pax. Sed
aliquis potest habere bonam voluntatem sine dolore poenitentiae, vel
sine actuali consideratione peccatorum suorum praeteritorum. Ergo
poenitentia non est peccatori necessaria ad salutem.
2. Praeterea, Luc. 7, super illud: dimissa sunt ei peccata
multa, dicit Glossa Gregorii: ardor caritatis rubiginem peccatorum
in ea consumpsit. Sed aliquis potest converti in Deum ardenter per
caritatem sine hoc quod convertatur ad peccata praeterita per
poenitentiam. Ergo sine poenitentia potest salutem consequi post
peccatum.
3. Praeterea, sicut se habet aversio a Deo ad damnationem, ita
conversio ad Deum ad salutem. Sed aversio a Deo sine omni
delectatione potest esse causa damnationis. Ergo conversio ad Deum
sine omni dolore poenitentiae potest esse causa salutis; et sic idem
quod prius.
4. Praeterea, motus fidei, qui praecedit poenitentiam, posset
intantum intendi quod sufficienter disponeret ad gratiam habendam. Sed
gratia sufficit etiam ad salutem sine operibus. Ergo sine opere
poenitentiae peccator posset salutem consequi.
5. Praeterea, in ultimo instanti vitae posset infundi gratia. Sed
post ultimum instans non remaneret aliquod instans vitae praesentis, in
quo tantum poenitentia potest esse fructifera. Ergo sine omni actu
poenitentiae potest homo salutem per gratiam consequi.
1. Sed contra est quod Augustinus dicit: nemo suae voluntatis
arbiter constitutus potest inchoare novam vitam, nisi poeniteat eum
veteris vitae. Sed nullus potest consequi salutem nisi in novitate
vitae inveniatur. Ergo sine poenitentia nullus salutem consequi
potest.
2. Praeterea, sicut Baptismus ordinatur contra originale peccatum,
ita poenitentia contra actuale. Sed nemo potest ab originali mundari
nisi per Baptismum vel susceptum actu, vel proposito saltem. Ergo
nec ab actuali sine poenitentia.
3. Praeterea ab omnibus dicitur quod poenitentia est sacramentum
necessitatis. Sed hoc non esset, si sine ea posset esse salus. Ergo
et cetera.
Respondeo dicendum, quod manente causa, manet effectus. Causa autem
quare aliquis privatur gratia per peccatum, est inaequalitas
peccatoris, qua Deum offendit; unde quamdiu ista inaequalitas ad
aequalitatem non reducitur, non potest privatio gratiae cessare. Hoc
autem facit poenitentia per suum actum, ut dictum est supra; unde sine
actu poenitentiae peccatori salus esse non potest.
Ad primum ergo dicendum, quod bona voluntas, quae ad pacem merendam
sufficiat, sine poenitentia esse non potest, quia non est ad
aequalitatem reducta; et ideo ratio ex falsis procedit.
Ad secundum dicendum, quod sicut inter homines non restituitur
amicitia post offensam nisi per aliquem de offensa dolorem; ita nec
caritas post peccatum, nisi per poenitentiam.
Ad tertium dicendum, quod in aversione a Deo semper est conversio ad
bonum commutabile; et illa quamvis non habeat delectationem
sensibilem, semper tamen habet quamdam placentiam voluntatis; et
similiter oportet quod conversioni ad Deum adjungatur displicentia; et
hic dolor poenitentia dicitur.
Ad quartum dicendum, quod motus fidei nunquam potest tantum intendi
quod gratiae continuetur, nisi poenitentia mediante.
Ad quintum dicendum, quod forte non est accipere ultimum instans
vitae, sed est accipere primum instans mortis; alias inter primum
instans vitae et primum instans mortis, cum sit aliud et aliud
instans, esset medium tempus. Sed supposito quod sit ultimum instans
vitae, tunc in illo eodem instanti et gratia infundetur, et motum
poenitentiae homo habebit; et talis poenitentia sufficit ad salutem,
ut dicit Augustinus in Lib. de ecclesiasticis dogmatibus, cap.
80.
|
|
