|
Quaestiuncula 1
1. Ad quartum sic proceditur. Videtur quod non debuerint in nova
lege aliqua sacramenta de novo institui. Natura enim operatur breviori
via qua potest; et hoc ad ordinationem naturae pertinet. Sed gratia
est magis ordinata quam natura. Cum ergo brevior via esset quod
sacramenta jam in veteri lege existentia perficerentur quam aliqua de
novo instituerentur, videtur quod aliqua de novo institui non
debuerint.
2. Praeterea, sicut sacramenta sunt necessaria ad salutem, ita et
praecepta. Sed Christus non alia praecepta moralia instituit, sed
praeexistentia consiliis perfecit. Ergo nec nova sacramenta instituere
debuit.
1. Sed contra, sacramenta sunt medicinae spirituales, ut prius
dictum est. Sed non competit eadem medicina parvulo et adulto. Cum
ergo status legis comparetur puerili aetati, status autem temporis
gratiae aetati perfectae, ut patet Gal. 4, videtur quod alia
sacramenta fuerunt etiam tempore gratiae instituenda.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod haec eadem debuerit a principio mundi
post peccatum instituere. Quia ad crudelem medicum pertinet ut
efficacem medicinam non statim infirmo proponat, sed eum diu
periclitari sinat. Sed a Deo omnis crudelitas relegata est. Ergo
sacramenta novae legis, quae sunt efficacissimae medicinae, debuerunt
statim post peccatum humano generi exhiberi.
2. Praeterea, sacramenta novae legis totam efficaciam habent ex
passione Christi. Sed passio Christi operabatur etiam a principio
mundi post peccatum ad reparationem, secundum quod erat credita, ut in
3 Lib., dist. 19, quaest. 1, art. 1, quaestiunc. 2 ad
2, dictum est. Ergo et tunc sacramenta institui debuerunt.
1. Sed contra, gratia perficit naturam. Sed natura procedit ex
imperfectioribus ad perfectiora, sicut patet in omni motu et
generatione; et similiter etiam ars. Ergo et similiter gratia debuit
prius imperfecte et postea copiose per efficaciam sacramenti dari.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod statim Christo nato sacramenta institui
debuerunt. Sunt enim sacramenta novae legis gratiam continentia. Sed
tempus gratiae ex tunc incepit. Ergo tunc institui debuerunt.
2. Praeterea, sacramenta adjuvant ad implendum praecepta. Sed
praecepta moralia omnia simul data fuerunt in ipso initio legis. Ergo
et sacramenta gratiae in ipso initio gratiae omnia simul dari
debuerunt.
1. Sed contra est, quia quae a Deo sunt, ordinata sunt, Rom.
13, 1. Sed iste est debitus ordo, ut causa effectum praecedat,
et ut illud quod prius est, primo tradatur. Ergo cum passio Christi
sit causa efficaciam sacramentis praebens, et unum sacramentum sit alio
prius, ut dictum est, videtur quod non debuerunt institui statim
Christo nato.
Quaestiuncula 4
1. Ulterius. Videtur quod sacramenta novae legis non sunt omnia a
Christo instituta. Quia de confirmatione et extrema unctione non
legitur aliquid dixisse. Sed extrema unctio et confirmatio sunt
sacramenta novae legis. Ergo non omnia sacramenta novae legis sunt
instituta a Christo.
2. Praeterea, non minoris auctoritatis est mysterium sacerdotii
novae legis quam legis naturae. Sed qui sacramenta dispensabant in
lege naturae, scilicet sacerdotes, pro suo libito sacramentis
visibilibus suam fidem profitebantur. Ergo multo fortius hoc debet
esse in lege nova, quae etiam est majoris libertatis.
1. Sed contra, sacramenta novae legis efficiunt quod significant.
Sed ex institutione significant secundum Hugonem. Ergo ex
institutione efficaciam habent. Sed efficacia sacramentorum non est
nisi a Deo, qui solus peccata remittit. Ergo non potuit esse a puro
homine sacramentorum institutio.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod sacramenta sunt signa
remedii ad quod ordinantur. Sunt autem signa repraesentantia effectus
spirituales ex similitudine sensibilium rerum, quarum in sacramento est
usus. Et ideo cum in nova lege oportuerit esse sacramenta majoris
efficaciae propter perfectionem testamenti, debuerunt etiam esse alia
signa quae expressius figurarent gratiam; et ideo oportuit alia
sacramenta institui.
Ad primum ergo dicendum, quod quamvis natura brevissime operetur,
tamen nihil omittit de contingentibus quibus aliquid optime fieri possit
et similiter gratia; et ideo in sacramentis instituendis non solum
attenditur qualiter aliquid breviter fiat, sed qualiter congruenter.
Ad secundum dicendum, quod praecepta moralia consequuntur naturam
humanam, cum sint de dictamine rationis naturalis; et ideo permanent
eadem in qualibet lege, et in quolibet statu hominis; et propter hoc
non est simile de praeceptis et sacramentis, quae ex sola institutione
efficaciam habent.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod sacramenta novae legis, quia
gratiam continent, non sunt vacua, sed plena; et ideo non competebat
ea institui nisi tempore plenitudinis, quod est tempus incarnationis.
Quare autem Christus suum adventum distulerit, et non statim post
peccatum carnem assumpserit, in 3 Lib., dist. 1, quaest. 1,
art. 4, dictum est.
Ad primum ergo dicendum, quod aliter est in morbo spirituali et
corporali. Non enim potest aliquis a morbo spirituali congrue curari,
nisi prius morbum cognoscat, et medicinam desideret, si sit
cognitionis capax; et ideo oportuit ut homo sibi relinqueretur, et sic
primo tempore legis naturae infirmum se cognosceret per ignorantiam, ad
idolatriam declinando; et deinde tempore legis scriptae quae auxilium
contra ignorantiam praebebat, recognosceret se infirmum per
concupiscentiam, ad peccata declinando, et sic salutem ab alio
expectaret; qui et viam salutis docuit contra ignorantiam et sacramenta
gratiae dedit contra infirmitatem concupiscentiae, ut dicitur Joan.
1, 17: gratia et veritas per Jesum Christum facta est. In morbo
autem corporali hoc non requiritur, quia corpus non est cognitionis
capax.
Ad secundum dicendum, quod quamvis etiam ex tunc passio Christi
efficaciam haberet, non tamen tantam efficaciam in humana natura, pro
qua nondum satisfactum erat, habebat, sicut post satisfactionem
habuit, et post Christi incarnationem, quae totam naturam humanam
dignificavit, ut fieret magis ad gratiam recipiendam idonea.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod sacramenta novae legis
dupliciter instituta sunt. Primo ad documentum et exercitium quoddam;
et sic potuerant ante passionem Christi institui. Secundo quantum ad
necessitatem et obligationem, et sic eorum institutio non fuit ante
passionem, quia adhuc legalia non fuerant mortua; unde a tempore
praedicationis Christi usque ad passionem, sacramenta novae legis
simul currebant cum legalibus, et utraque ad salutem operabantur. Sic
ergo quantum ad secundum modum institutionis omnia simul in passione
Christi instituta sunt; sed quantum ad primum, oportuit ut primo
instituerentur illa quae sunt majoris necessitatis; unde statim in
principio praedicationis suae poenitentiam praedicavit, ut legitur
Matth. 4, et Baptismum docuit ut legitur Joan. 3. Alia autem
sacramenta processu temporis instituit et docuit.
Ad primum ergo dicendum, quod tempus gratiae dicitur quantum ad
initium, et quantum ad complementum. Complementum autem ejus non fuit
ante passionem, et resurrectionem Christi; unde Joan. 7, 39,
dicitur: nondum erat spiritus datus, quia nondum erat Jesus
glorificatus. Principium autem potest attendi dupliciter. Primo
quantum ad praesentiam gratiae in mundo; et sic fuit in ipsa
incarnatione. Secundo quantum ad ejus diffusionem in mundo, et sic
fuit in praedicatione sive Baptismo Christi; et ante non oportebat
institui sacramenta.
Ad secundum dicendum, quod praecepta moralia homini natura dictat; et
ideo statim potuerunt homini simul proponi: non autem est ita de
sacramentis.
Quaestiuncula 4
Ad quartam quaestionem dicendum quod circa hoc est duplex opinio.
Quidam enim dicunt, non omnia sacramenta a Christo immediate
instituta fuisse; sed quaedam ipse per se instituit, quaedam vero
apostolis instituenda commisit; scilicet confirmationem, in qua
spiritus sanctus datur ad robur, cujus institutio esse non debuit ante
plenam spiritus sancti missionem; et extremam unctionem, quae cum ad
gloriam resurrectionis sit immediatum et proximum praeparatorium, ante
resurrectionem institui non debuit. Sed quia institutio sacramentorum
videtur ad potestatem plenitudinis in sacramentis pertinere quam sibi
Christus reservavit in sacramentis, cum ex institutione sacramenta
habeant quod significent; ideo aliis probabilius videtur, quod sicut
hominis puri non est sacramenta mutare, vel a sacramentis absolvere,
ita nec nova sacramenta instituere; et ideo omnia sacramenta novae
legis ab ipso Christo institutionem habent.
Secundum hoc ergo dicendum ad primum, quod ipse sacramentum
confirmationis instituit, quando pueris sibi praesentatis manus
imposuit; similiter extremam unctionem, quando apostolos ad
praedicandum mittens, oleo inungere infirmos disposuit, ut sic
curarentur.
Ad secundum dicendum, quod sacramenta illa legis naturae non habebant
aliquam efficaciam ex opere operato, sed solum ex fide; et ideo
determinatio eorum ab homine puro habente fidem fieri poterat. Non
autem ita est de sacramentis novae legis, quae ex opere operato gratiam
conferunt.
|
|
