|
Non consurget duplex tribulatio. Contra. Hierem. 17, 18:
duplici contritione contere eos. Et dicendum, quod tribulatio, si
accipiatur commensurata peccato, duplex non consurgit, quia Deus non
punit ultra condignum; sed si accipiatur pro poena absolute, tunc
duplex poena debetur, vel secundum duas partes peccantis, poena
corporis et animae; vel secundum duo quae sunt in peccato, scilicet
aversio et conversio, poena sensus et damni; vel secundum duas radices
peccati, quae sunt amor et timor, ignis et frigus; vel secundum duos
status, praesens poena et futura; utraque enim est citra condignum;
et praecipue si accipiantur divisim. Tamen praesens poena et futura in
eo qui non corrigitur, unam poenam constituunt; unde Gregorius in
Moralib. dicit: eorum percussio hic coepta, illic perficitur, ut
incorrectis unum flagellum sit quod hic temporaliter incipit, sed in
aeternis suppliciis consummatur. Quinque enim modis flagella
contingunt. Sed contra Hieronymus dicit: quidquid patimur, peccata
nostra meruerunt. Ergo omnia sunt ad punitionem. Praeterea,
Augustinus dicit: quidquid permiserit Deus pati, scias esse
flagellum correctionis. Ergo omnes alii modi superfluunt.
Praeterea, impium videtur alteri nocere, ut cessans a nocumento
aliquis gloriam habeat, et Daemonum operibus simile, ut patet ex vita
b. Bartholomaei. Praeterea, ad multa alia, flagella ordinari in
Scriptura leguntur, sicut ad probationem, ad exemplum justi judicii
Dei, et hujusmodi. Et dicendum, quod isti quinque modi
distinguuntur penes bona quae ex poenis a Deo inflictis in praesenti
consequuntur, quae sunt a Deo intenta. Hoc autem bonum aut est in
altero, et sic est quartus modus: aut in eo qui punitur, et sic est
ordo justitiae, qui semper divino flagello adjunctus est, quia omnis
poena justa; et hoc cum praecisione aliorum est in quinto modo: aut
est utilitas quam ipse flagellatus consequitur; quae quidem potest esse
vel quantum ad recessum a malo, et sic est modus tertius; vel in
ordine ad bonum conservandum, et sic est secundus modus; aut
augendum, et sic est primus. Ad primum ergo dicendum, quod poenam
semper praecedit peccatum in natura, sed non semper in persona puniti.
Ad secundum dicendum, quod flagellum quantum est de se, semper est
corrigens; sed ex defectu recipientis quandoque ad hunc effectum non
pervenit. Ad tertium dicendum, quod impium esset, si poena justa non
esset. Nec tamen Deus tunc vult gloriam suam divulgari propter suam
utilitatem, sed nostram. Ad quartum dicendum, quod omnia alia
possunt ad ista reduci: quia probatio est ad augmentum meriti, et
exemplum justi judicii Dei ad gloriam Dei, et sic de aliis. Non
praevenit sententiam judicis: quia etsi sententia hominis praecedit non
concordans sententiae Dei, adhuc sententia Dei restat; si autem
concordat, est sententia Dei. Levis enim culpa levi supplicio
compensatur. Supplicium enim mortis praesentis leve dicitur in
comparatione ad futurum supplicium: culpae etiam praenominatae leves
dicuntur in comparatione ad culpas majores, quae quandoque minoribus
poenis temporalibus puniuntur. Ex fonte gratiae Dei id cordi
instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, vel eo minus
a Deo puniatur. Non loquitur hic de gratia gratum faciente: quia
haec non datur ante perfectam poenitentiam; sed de gratuitis bonis,
sicut fides informis, et timor servilis, et hujusmodi. Si enim
propter misericordiam qua quis proximo suo non miseretur, et quae
dimissa sunt replicantur ad poenam; multo magis quae nondum sunt
dimissa, propter odium fraternum ad poenam reservari probantur. Hic
dicit secundum quamdam opinionem, de qua infra habetur, dist. 21,
quaest. 1, art. 3, quaestiunc. 1. Qui diligit iniquitatem,
odit animam suam, non affectu, sed effectu. Immundis nihil est
mundum: quia ipsi ex his quae in se munda sunt, sicut sacramenta,
munditiam non consequuntur. Nihil prodest jejunare et orare, et alia
bona agere, nisi mens revocetur a peccato; scilicet ad vitam aeternam
consequendam. Nunquam aliquem sanavit. Contra, Joan. 9, dicit
Glossa: quaeritur quomodo sine fide aliquem illuminaverit Christus.
Ergo ille fidem non habuit, et sic non totum curavit. Et dicendum,
quod Christus quemcumque curavit, totaliter curavit, et mente et
corpore quantum ad omnes infirmitates corporales; et ille totus fidem
recepit primo, sed indistinctam. Glossa tamen aliter solvit, quod
scilicet hoc intelligitur de illis qui pro peccato morbum incurrunt.
Quaedam impietas infidelitatis est ab illo qui justus et justitia est,
dimidiam sperare veniam: quia sequeretur quod vel Deus non sciret
omnia peccata, vel non omnia horreret, vel non omnia remittere
posset. Ad Baptismi puritatem: quantum ad remotionem omnium
culparum. Abluat lacrymis mentis, idest interiori dolore, quem
lacrymae exteriores significant; et est locutio metaphorica. Sciat,
se culpabiliter durum; si scilicet contingat exteriorum lacrymarum
defectus ex defectu doloris, ut homo minus doleat de peccato quam de
damno temporali. Sed quandoque abundantia doloris lacrymas exsiccat
propter dolorem concitatum; quandoque autem homo se continet, ut coram
solo Deo doleat; quandoque etiam ex duritia complexionis est quod homo
non potest flere corporaliter pro peccatis, etsi fleat pro morte
amici, quia dolor ille est magis sensibilis, et ideo magis vicinus ad
resolvendum corpus in lacrymas. Emundare nequiverit, scilicet in
statu tali manens; alias non esset ei imputandum.
|
|
