|
Quaestiuncula 1
1. Ad secundum sic proceditur. Videtur quod etiam sancti homines
non sacerdotes usum clavium habeant. Absolutio enim et ligatio quae
fit per claves, efficaciam habet ex merito passionis Christi. Sed
illi maxime passioni Christi conformantur qui per patientiam et alias
virtutes Christum passum sequuntur. Ergo videtur quod etiam si non
habeant sacerdotalem ordinem, possint ligare et solvere.
2. Praeterea, Hebr. 7, 7, dicitur: sine ulla contradictione,
quod minus est, a majori benedicitur. Sed in spiritualibus, secundum
Augustinum, hoc est majus esse quod melius esse. Ergo meliores, qui
scilicet habent plus de caritate, possunt alios benedicere absolvendo;
et sic idem quod prius.
1. Sed contra, cujus est potentia, ejus est actio, secundum
philosophum. Sed clavis, quae est potestas spiritualis, est tantum
sacerdotum. Ergo et usus ejus non nisi sacerdotibus convenire potest.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod mali sacerdotes usum clavium non
habeant. Joan. 20, ubi usus clavium apostolis traditur, spiritus
sancti donum praemittitur. Sed mali non habent spiritum sanctum.
Ergo non habent usum clavium.
2. Praeterea, nullus sapiens rex dispensationem sui thesauri suo
inimico committit. Sed usus clavium in dispensatione consistit
thesauri caelestis regis, qui est ipsa sapientia. Ergo mali, qui per
peccatum sunt ejus hostes, non habent usum clavium.
3. Praeterea Augustinus dicit, quod sacramentum gratiae dat Deus
etiam per malos; ipsam vero gratiam non nisi per seipsum, vel per
sanctos suos; et ideo remissionem peccatorum per seipsum facit, vel
per ipsius columbae membra. Sed remissio peccatorum est usus clavium.
Ergo peccatores, qui non sunt columbae membra, usum clavium non
habent.
4. Praeterea, intercessio mali sacerdotis non habet aliquam
efficaciam ad reconciliandum; quia secundum Gregorium, cum is qui
displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora
provocatur. Sed usus clavium fit per quamdam intercessionem, ut patet
in forma absolutionis, sicut infra, dist. 22, quaest. 2, art.
2, quaestiunc. 3, dicetur. Ergo non habent efficacem usum
clavium.
1. Sed contra, nullus potest scire de alio an sit in statu salutis.
Si ergo nullus posset uti clavibus in absolvendo, nisi existens in
statu salutis; nullus sciret se esse absolutum; quod est valde
inconveniens.
2. Praeterea, iniquitas ministri non potest auferre liberalitatem
domini. Sed sacerdos est solum minister. Ergo non potest sua malitia
donum a Deo transmissum per eum nobis auferre.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod schismatici et haeretici, excommunicati
et suspensi et degradati, usum clavium habeant. Sicut enim potestas
clavium dependet ab ordine, ita et potestas conficiendi. Sed non
possunt amittere usum potestatis conficiendi; quia si conficiunt,
confectum est; quamvis peccent conficientes, ut supra, dist. 13,
quaest. 1, art. 1, quaestiunc. 3, et 4, dictum est. Ergo
etiam non possunt amittere usum clavium.
2. Praeterea, omnis potestas spiritualis activa in eo qui habet usum
liberi arbitrii, exit in actum quando vult. Sed potestas clavium
adhuc manet in praedictis; quia cum non detur nisi in ordine,
oporteret reordinari eos, quando ad Ecclesiam redeunt. Ergo cum sit
potentia activa, possunt in actum ejus exire cum voluerit.
3. Praeterea, spiritualis gratia magis impeditur per culpam quam per
poenam. Sed excommunicatio et suspensio et degradatio sunt poenae
quaedam. Cum ergo propter culpam non amittat aliquis usum clavium,
videtur quod nec propter ista.
1. Sed contra, Augustinus dicit, quod Ecclesiae caritas peccata
dimittit. Caritas autem est quae facit Ecclesiae unionem. Cum ergo
praedicti sint ab Ecclesiae unione divisi, videtur quod usum clavium
non habeant in remittendis peccatis.
2. Praeterea, nullus absolvitur a peccato secundum hoc quod peccat.
Sed aliquis a praedictis absolutionem peccatorum petens, peccat contra
praeceptum Ecclesiae faciens. Ergo per eos a peccato absolvi non
potest; et sic idem quod prius.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod agens per se et agens
instrumentale in hoc differunt, quod agens instrumentale non inducit in
effectu similitudinem suam, sed similitudinem principalis agentis.
Principale autem agens inducit similitudinem suam; et ideo ex hoc
aliquid constituitur principale agens, quod habet aliquam formam, quam
in alterum transfundere potest; non autem ex hoc constituitur agens
instrumentale, sed ex hoc quod est applicatum a principali agente ad
effectum aliquem inducendum. Cum ergo in actu clavium principale agens
sit Christus ut Deus per auctoritatem, et ut homo per meritum; ex
ipsa plenitudine divinae bonitatis in eo, et ex perfectione gratiae
consequitur quod possit in actum clavium. Sed homo alius non potest in
actum clavium sicut per se agens; quia nec ipse alteri gratiam, qua
remittuntur peccata, dare potest; nec sufficienter mereri: et ideo
non est nisi sicut agens instrumentale. Unde et ille qui effectum
clavium consequitur, non assimilatur utenti clavibus, sed Christo;
et propter hoc quantumcumque aliquis habeat de gratia, non potest
pertingere ad effectum clavium, nisi applicetur ad hoc ut minister per
ordinis susceptionem.
Ad primum ergo dicendum, quod sicut inter instrumentum et effectum non
exigitur similitudo secundum convenientiam in forma, sed secundum
proportionem instrumenti ad effectum; ita etiam nec inter instrumentum
et principale agens. Talis autem similitudo est in sanctis hominibus
ad Christum passum, et talis similitudo eis usum clavium non confert.
Ad secundum dicendum, quod quamvis purus homo non possit alteri ex
condigno gratiam mereri; tamen unius meritum potest cooperari ad
salutem alterius; et ideo duplex est benedictio. Una quae est ab ipso
homine puro, sicut merente per proprium actum; et talis potest fieri a
quolibet sancto, in quo Christus habitat per gratiam; et haec
requirit majoritatem bonitatis, ad minus inquantum meretur hujusmodi.
Alia est benedictio qua homo benedicit, ut benedictionem quae est ex
merito Christi, instrumentaliter alicui applicans; et quantum ad hanc
requiritur majoritas ordinis, et non virtutis.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod sicut participatio formae quae
est inducenda in effectu, non facit instrumentum; ita nec subtractio
talis formae tollit usum instrumenti; et ideo, cum homo sit tantum
instrumentaliter agens in usu clavium; quantumcumque per peccatum sit
gratia privatus, per quam fit remissio peccatorum, nullo tamen modo
privatur usu clavium.
Ad primum ergo dicendum, quod donum spiritus sancti exigitur ad usum
clavium, non ut sine quo fieri non possit, sed quia sine eo incongrue
fit ex parte utentis; quamvis subjiciens se clavibus effectum clavium
consequatur.
Ad secundum dicendum, quod rex terrenus in thesauro suo defraudari et
decipi potest; et ideo hosti dispensationem ejus non committit. Sed
rex caelestis defraudari non potest, quia totum ad ipsius honorem
cedit, etiam quod aliqui clavibus male utantur: quia novit ex malis
bona elicere, et per malos etiam multa bona facere; et ideo non est
simile.
Ad tertium dicendum, quod Augustinus loquitur de remissione
peccatorum, secundum quod sancti homines cooperantur ad ipsam non ex vi
clavium, sed ex merito congrui; et ideo dicit, quod etiam per malos
sacramenta ministrat: et inter alia sacramenta etiam absolutio, quae
est usus clavium, computari debet: sed per membra columbae, idest per
sanctos homines, facit remissionem peccatorum, inquantum eorum
intercessionibus peccata remittit. Vel potest dici, quod membra
columbae nominat omnes ab Ecclesia non praecisos. Qui enim ab eis
sacramenta recipiunt, gratiam consequuntur; non autem qui recipiunt ab
illis qui sunt ab Ecclesia praecisi, quia hoc ipso peccant, excepto
Baptismo, quem in casu necessitatis licet etiam ab excommunicato
recipere.
Ad quartum dicendum, quod intercessio quam sacerdos malus ex propria
persona facit, non habet efficaciam; sed illa quam facit ut minister
Ecclesiae, habet efficaciam ex merito Christi. Utroque tamen modo
debet intercessio sacerdotis populo subjecto prodesse.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod in omnibus praedictis manet
clavium potestas quantum ad essentiam; sed usus impeditur ex defectu
materiae. Cum enim usus clavium praelationem in utente requirat
respectu ejus in quem utitur, ut supra dictum est, propria materia in
quam exercetur usus clavium, est homo subditus: et quia per
ordinationem Ecclesiae unus subditur alteri, ideo etiam per Ecclesiae
praelatos potest subtrahi alicui ille qui erat ei subditus. Unde cum
Ecclesia haereticos et schismaticos et alios hujusmodi privet,
subtrahendo subditos vel simpliciter vel quantum ad aliquid; quantum ad
hoc quo privati sunt, non possunt usum clavium habere.
Ad primum ergo dicendum, quod materia sacramenti Eucharistiae, in
quam suam potestatem exercet sacerdos, non est homo, sed panis
triticeus, et in Baptismo homo simpliciter: unde sicut si
subtraheretur haeretico panis triticeus, conficere non posset; ita nec
si subtrahatur praelatio, absolvere poterit: potest tamen baptizare et
conficere, quamvis ad sui damnationem.
Ad secundum dicendum, quod propositio habet veritatem, quando non
deest materia, sicut est in proposito.
Ad tertium dicendum, quod ex ipsa culpa non subtrahitur materia,
sicut per aliquam poenam; unde poena non impedit per contrarietatem ad
effectum inducendum, sed ratione dicta.
|
|
