|
Quaestiuncula 1
1. Ad secundum sic proceditur. Videtur quod poenitentia non sit
unum sacramentum. Sacramentum enim est in genere signi. Sed sunt
plura signa in poenitentia, scilicet confessio et satisfactio. Ergo
plura sacramenta.
2. Praeterea, diversorum agentium diversi sunt actus. Sed ad
confessionem concurrit actus poenitentis, qui conteritur et confitetur
et satisfacit, et actus sacerdotis qui absolvit. Cum ergo poenitentia
in actu consistat, videtur quod non sit unum, sed multa.
3. Praeterea, genus non praedicatur in singulari de suis pluribus
speciebus, sed in plurali. Sed supra, dist. 15, sunt assignatae
tres species poenitentiae, scilicet poenitentia ante Baptismum, et
poenitentia post Baptismum de venialibus, et poenitentia de
mortalibus. Ergo praedictae species poenitentiae sunt plura, et non
unum sacramentum.
1. Sed contra, sacramenta sunt tantum septem. Sed si poenitentia
esset plura sacramenta, essent plura sacramenta quam septem. Ergo est
unum tantum sacramentum.
2. Praeterea, ex unitate effectus colligitur unitas causae. Sed
poenitentia ordinatur ad unum effectum, scilicet remissionem peccati
actualis. Ergo est unum tantum sacramentum.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod hoc sacramentum magis consistat in his
quae geruntur a sacerdote quam in his quae geruntur a poenitente. Quia
sacramentum dicitur a sacrando, ut supra dictum est. Sed consecrare
sacerdotis est, qui ex hoc sacerdos dicitur quod sacra dat. Ergo hoc
sacramentum magis consistit in absolutione sacerdotis quam in actu
poenitentis.
2. Praeterea, quicumque accedit ad sacramentum, dicitur sacramentum
suscipere. Sed poenitens non dicitur suscipere confessionem, sed
absolutionem. Ergo magis consistit sacramentum in absolutione quam in
confessione.
3. Sed contra, totum est congregatio partium. Sed partes
poenitentiae sunt acceptae ex parte poenitentis, scilicet contritio,
confessio et satisfactio. Ergo sacramentum poenitentiae magis
consistit in actu poenitentis quam in sacerdotis absolutione.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod verba sacerdotis absolventis debeant esse
per modum deprecationis. Quia Leo Papa dicit quod indulgentia Dei
nisi supplicationibus sacerdotum nequit obtineri; et loquitur de
absolutione per sacerdotes facta. Ergo absolutio debet fieri per modum
deprecationis.
2. Praeterea, solus Deus remittit peccata. Sed poenitentia est ad
remissionem peccatorum ordinata. Ergo absolutio, ex qua poenitentia
efficaciam habet, debet fieri per modum orationis ad Deum.
1. Sed contra est quod poenitentia habet certum effectum, sicut et
alia sacramenta. Sed propter certitudinem effectus in aliis
sacramentis utimur verbis indicativis. Ergo similiter debet esse in
poenitentia.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod quando aliquis effectus
procedit ex multis causis simul aggregatis, tunc nulla earum est causa
per se, sed omnes sunt una causa, sicut patet de trahentibus navem.
Unde cum effectus poenitentiae non sequatur nisi aliquo modo
existentibus omnibus quae ad poenitentiam requiruntur, omnia illa
habent rationem unius causae respectu illius effectus. Et quia
sacramenta efficiunt significando, ideo omnia etiam habent rationem
unius signi, dum unumquodque incomplete significat illum effectum; et
propter hoc omnia sunt unum sacramentum.
Ad primum ergo dicendum, quod non repraesentatur sufficienter effectus
poenitentiae per quodlibet illorum plurium, sed per omnia simul; et
ideo omnia sunt unum signum.
Ad secundum dicendum, quod actus poenitentis, ut dictum est, sunt
materia hujus sacramenti, sicut materiale elementum in aliis; unde
sicut ex materia et forma in aliis sacramentis efficitur unum
sacramentum; ita hic ex actu poenitentis, et absolutione sacerdotis.
Ad tertium dicendum, quod poenitentia ante Baptismum non est
sacramentum. De mortalibus autem et venialibus poenitentia post
Baptismum est sacramentum, non duo, sed unum: quia principaliter
ordinatur hoc sacramentum ad mortale, et per consequens ad veniale.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod in sacramentis in quibus est
materia et forma, significatio est ex parte materiae principaliter,
sed efficacia ex parte formae; et ideo cum actus poenitentis in hoc
sacramento sint sicut materia, et absolutio sacerdotis sicut forma;
principaliter hoc sacramentum quantum ad rationem significandi consistit
in actu poenitentis; sed quantum ad efficaciam, in absolutione
sacerdotis.
Et per hoc patet solutio ad primum.
Ad secundum dicendum, quod illud quod est materia in aliis
sacramentis, est elementum exterius exhibitum; hic autem quod est loco
materiae et signi, est actus ex interiori procedens; et ideo non est
simile quantum ad susceptionem in hoc sacramento et in aliis.
Ad tertium dicendum, quod in Baptismo multiplicatio non fit ex parte
formae, sed ex parte materialis in Baptismo, scilicet immersionis;
et ita etiam partes poenitentiae assignantur ex parte poenitentis magis
quam ex parte absolventis; et sicut prolatio formae non dividitur
contra tres immersiones, ita absolutio sacerdotis non ponitur pars
contra tres alias partes poenitentiae.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod quaedam sacramenta sunt, in
quibus ex administratione sacramenti semper consequitur aliquis effectus
in suscipiente, nec impeditur propter indispositionem voluntatis
suscipientis, sicut est in omnibus sacramentis quae imprimunt
characterem; et ideo in illis verba propter certitudinem exprimunt
praesentialiter effectum sacramenti, vel per modum indicativum, sicut
in Baptismo et confirmatione, vel per modum imperativum, sicut in
ordine. In poenitentia autem impeditur omnis effectus absolutionis per
indispositionem voluntatis: et tamen ipsa absolutio, quantum est de
se, sufficienter et certitudinaliter inducit effectum suum, nisi sit
aliquod impedimentum; et ideo absolutio per modum indicativum fit, sed
praemittitur deprecatio, scilicet misereatur, ut effectus absolutionis
non impediatur. Tamen non est de esse sacramenti, sed de bene esse
ipsius.
Et per hoc patet solutio ad objecta.
|
|
