|
Quaestiuncula 1
1. Ad secundum sic proceditur. Videtur quod extrema unctio non
valeat ad remissionem peccatorum. Ad hoc enim quod per unum potest
effici, aliud non exigitur. Sed in eo qui extremam unctionem
accipit, requiritur ad peccatorum remissionem poenitentia. Ergo per
extremam unctionem non dimittuntur peccata.
2. Praeterea, in peccato non sunt nisi tria; macula, reatus
poenae, et reliquiae peccati. Sed per extremam unctionem non
remittitur peccatum quo ad maculam sine contritione, quae etiam sine
unctione remittit; nec iterum quo ad poenam: quia adhuc si
convalescat, tenetur perficere satisfactionem injunctam; nec quo ad
reliquias culpae, quia adhuc remanent dispositiones ex actibus
praecedentibus relictae, ut patet post convalescentiam. Ergo nullo
modo per extremam unctionem fit peccatorum remissio.
3. Praeterea, remissio peccatorum non fit successive, sed in
instanti. Sed extrema unctio non fit tota simul, quia plures
unctiones requiruntur. Ergo ejus effectus non est remissio
peccatorum.
1. Sed contra est quod dicitur Jac. 5, 15: si in peccatis
est, dimittentur ei.
2. Praeterea, omne sacramentum novae legis gratiam confert. Sed
per gratiam fit remissio peccatorum. Ergo extrema unctio, cum sit
sacramentum novae legis, operatur ad remissionem peccati.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod sanitas corporalis non sit effectus hujus
sacramenti. Omne enim sacramentum est medicina spiritualis. Sed
spiritualis medicina ad spiritualem sanitatem ordinatur, sicut
corporalis ad corporalem. Ergo sanitas corporalis non est effectus
hujus sacramenti.
2. Praeterea, sacramentum semper habet effectum suum in eo qui non
fictus accedit. Sed quandoque non sanatur corporaliter suscipiens hoc
sacramentum, quantumcumque devotus accipiat. Ergo sanitas corporalis
non est effectus ejus.
3. Praeterea, efficacia hujus sacramenti Jacob. 5 nobis
ostenditur. Sed ibi non attribuitur sanationis effectus unctioni, sed
orationi; dicit enim: oratio fidei sanabit infirmum. Ergo corporalis
sanatio non est effectus hujus sacramenti.
1. Sed contra, operatio Ecclesiae habet majorem efficaciam post
Christi passionem quam ante. Sed ante oleo inuncti per apostolos
sanabantur, ut patet Marc. 6. Ergo et nunc habet effectum in
corporali sanatione.
2. Praeterea, sacramenta significando efficiunt. Sed Baptismus
per ablutionem corporalem, quam exterius facit, significat et efficit
spiritualem. Ergo et extrema unctio per sanationem corporalem, quam
exterius efficit, significat et causat spiritualem.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod hoc sacramentum characterem imprimat.
Character enim est signum distinctivum. Sed sicut baptizatus
distinguitur a non baptizato, ita unctus a non uncto. Ergo sicut
Baptismus imprimit characterem, ita extrema unctio.
2. Praeterea, in ordinis et confirmationis sacramentis est unctio,
sicut et in hoc sacramento. Sed in illis imprimitur character. Ergo
et in isto.
3. Praeterea, in omni sacramento est aliquid quod est res tantum;
aliquid quod est sacramentum tantum; aliquid quod est res et
sacramentum. Sed non potest aliquid assignari in hoc sacramento quod
sit res et sacramentum nisi character. Ergo in hoc sacramento
imprimitur character.
1. Sed contra, nullum sacramentum imprimens characterem iteratur.
Hoc autem iteratur, ut dicetur. Ergo non imprimit characterem.
2. Praeterea, distinctio quae fit secundum characterem
sacramentalem, est distinctio eorum qui sunt in praesenti Ecclesia.
Sed extrema unctio confertur ei qui de praesenti Ecclesia exit. Ergo
non decet quod in eo character conferatur.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod quodlibet sacramentum
est institutum principaliter ad unum effectum; quamvis etiam alios ex
consequenti inducere possit, quia sacramentum efficit quod figurat;
ideo ex ipsa significatione sacramenti debet accipi ejus principalis
effectus. Adhibetur autem hoc sacramentum secundum modum cujusdam
medicationis, sicut Baptismus per modum ablutionis. Medicina autem
est ad pellendum infirmitatem; unde principaliter hoc sacramentum est
institutum ad sanandum infirmitatem peccati: ut sicut Baptismus est
quaedam spiritualis regeneratio, et poenitentia quaedam spiritualis
suscitatio; ita et extrema unctio sit quaedam spiritualis sanatio vel
medicatio. Sicut autem corporalis medicatio praesupponit corporalem
vitam in medicato, ita spiritualis spiritualem; et ita hoc sacramentum
non datur contra defectus quibus spiritualis vita tollitur, scilicet
peccatum originale et mortale; sed contra illos defectus quibus homo
spiritualiter infirmatur ut non habeat perfectum vigorem ad actus vitae
gratiae vel gloriae; et hic defectus nihil est aliud quam quaedam
debilitas et ineptitudo quae in nobis relinquitur ex peccato actuali vel
originali; et contra hanc debilitatem homo roboratur per hoc
sacramentum. Sed quia hoc robur gratia facit, quae secum non
compatitur peccatum, ideo ex consequenti si invenit peccatum aliquod
vel mortale vel veniale quo ad culpam, tollit ipsum, dummodo non
ponatur obex ex parte recipientis, sicut etiam de Eucharistia et
confirmatione supra dictum est; et ideo etiam Jacobus de remissione
peccati conditionaliter loquitur dicens: si in peccatis sit,
dimittentur ei quo ad culpam: non enim semper delet peccatum, quia non
semper invenit: sed semper remittit quo ad debilitatem praedictam,
quam quidam reliquias peccati dicunt. Quidam vero dicunt, quod
principaliter est institutum propter veniale; quod quidem non potest,
dum haec vita agitur, perfecte curari: et ideo sacramentum exeuntium
specialiter contra veniale ordinatur. Sed hoc non videtur verum: quia
poenitentia sufficienter etiam in hac vita delet venialia quo ad
culpam. Quod autem non possunt evitari post peractam poenitentiam non
aufert praecedenti poenitentiae suum effectum; et iterum hoc pertinet
ad debilitatem praedictam. Unde dicendum, quod principalis effectus
hujus sacramenti est remissio peccatorum quo ad reliquias peccati; ex
consequenti autem quantum ad culpam, si eam inveniat.
Ad primum ergo dicendum, quod quamvis effectus principalis alicujus
sacramenti possit haberi sine actuali perceptione illius sacramenti,
vel sine sacramento, vel per aliud sacramentum ex consequenti; nunquam
tamen potest haberi sine proposito illius sacramenti: et ideo, quia
poenitentia est principaliter instituta contra actualem culpam,
quodcumque aliud sacramentum actualem culpam deleat ex consequenti, non
excludit necessitatem poenitentiae.
Ad secundum dicendum, quod extrema unctio aliquo modo quantum ad illa
tria remittit peccatum. Quamvis enim culpa quo ad maculam sine
contritione non dimittatur, tamen hoc sacramentum per gratiam quam
infundit, facit quod ille motus liberi arbitrii in peccatum sit
contritio, sicut etiam in Eucharistia et confirmatione potest
accidere. Similiter etiam et reatum poenae temporalis dimittit, sed
ex consequenti, inquantum debilitatem tollit, quia eamdem poenam
levius portat fortis quam debilis; unde non oportet quod propter hoc
minuatur satisfactionis mensura. Reliquiae autem peccati non dicuntur
hic dispositiones ex actibus relictae, quae sunt quidam habitus
inchoati, sed quaedam spiritualis debilitas in ipsa mente existens:
qua sublata, etiam eisdem habitibus vel dispositionibus manentibus,
non ita potest inclinari mens ad peccata.
Ad tertium dicendum, quod quando sunt multae actiones ordinatae ad
unum effectum, ultima est formalis respectu omnium praecedentium, et
agit in virtute earum; et ideo in ultima unctione gratia infunditur,
quae effectum sacramento praebet.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod sicut Baptismus per ablutionem
corporalem facit spiritualem emundationem a maculis spiritualibus; ita
hoc sacramentum per medicationem sacramentalem exteriorem facit
sanationem interiorem. Et sicut ablutio Baptismi habet effectum
corporalis ablutionis, quia etiam corporalem mundationem facit; ita
etiam extrema unctio habet effectum corporalis medicationis, scilicet
corporalem sanationem. Sed haec est differentia: quia corporalis
ablutio ex ipsa naturali proprietate elementi facit corporalem
mundationem; et ideo semper eam facit; sed extrema unctio non facit
corporalem sanationem ex proprietate naturali materiae, sed ex virtute
divina, quae operatur rationabiliter. Et quia ratio operans nunquam
inducit secundarium effectum nisi secundum quod expedit ad principalem;
ideo ex hoc sacramento non sequitur corporalis sanatio semper, sed
quando expedit ad spiritualem sanationem; et tunc semper eam inducit,
dummodo non sit impedimentum ex parte recipientis.
Ad primum ergo dicendum, quod objectio illa probat quod corporalis
sanitas non sit effectus principalis hujus sacramenti; et hoc verum
est.
Ad secundum patet solutio ex dictis.
Ad tertium dicendum, quod oratio illa est forma istius sacramenti, ut
dicetur, et ideo hoc sacramentum ex sua forma habet efficaciam,
quantum est de se, ad sanitatem corporalem.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod, sicut supra, dist. 4, qu.
1, art. 4, quaestiunc. 1 et 2, dictum est, character non
imprimitur nisi in illis sacramentis quibus homo ad aliquod sacrum
deputatur. Hoc autem sacramentum est solum remedium, et non deputatur
per ipsum homo ad aliquod sacrum agendum vel suscipiendum; et ideo non
imprimitur in eo character.
Ad primum ergo dicendum, quod character facit distinctionem statuum
quantum ad ea quae in Ecclesia agenda sunt; et talem distinctionem
homo non habet ab aliis per hoc quod ipse est inunctus.
Ad secundum dicendum, quod unctio quae fit in ordine et
confirmatione, est unctio consecrationis, qua homo deputatur ad
aliquod sacramentum: sed haec unctio est unctio medicationis; et ideo
non est simile.
Ad tertium dicendum, quod in hoc sacramento res et sacramentum non est
character, sed quaedam interior devotio quae est spiritualis unctio.
|
|
