|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod hoc sacramento totum
corpus inungi debeat. Quia, secundum Augustinum, anima tota est in
toto corpore. Sed praecipue datur hoc sacramentum ad sanandum animam.
Ergo in toto corpore debet inunctio fieri.
2. Praeterea, ubi est morbus, ibi debet apponi medicina. Sed
morbus est universalis in toto corpore, sicut febris. Ergo totum
corpus inungi debet.
3. Praeterea, in Baptismo totum corpus immergitur. Ergo et hic
totum deberet inungi.
1. Sed contra est universalis Ecclesiae ritus, secundum quem non
inungitur infirmus nisi in determinatis partibus corporis.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod inconvenienter determinentur istae
partes, ut scilicet infirmans ungatur in oculis, in auribus, in
naribus, in labiis, in manibus, et pedibus. Quia sapiens medicus
curat morbum in radice. Sed de corde exeunt cogitationes, quae
coinquinant hominem, ut dicitur Matth. 15. Ergo in pectore debet
fieri unctio.
2. Praeterea, puritas mentis non minus est necessaria exeuntibus
quam intrantibus. Sed intrantes unguntur chrismate in vertice a
sacerdote ad significandum puritatem mentis. Ergo et exeuntes hoc
sacramento debent ungi in vertice.
3. Praeterea, ibi debet adhiberi remedium ubi est major vis morbi.
Sed spiritualis morbus praecipue viget in renibus viris, et mulieribus
in umbilico, ut patet Job 40, 2: potestas ejus in lumbis ejus,
secundum expositionem Gregorii. Ergo ibi debet fieri inunctio.
4. Praeterea, sicut per pedes peccatur, ita et per alia membra
corporis. Ergo sicut unguntur pedes, ita et alia corporis membra
inungi debent.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod mutilati non sunt ungendi illis
unctionibus quae partibus illis competunt. Quia sicut hoc sacramentum
exigit determinatam dispositionem in suscipiente, ut scilicet sit
infirmus, ita et determinatam partem. Sed ille qui non habet
infirmitatem, non potest inungi. Ergo nec ille qui non habet partem
illam in qua debet fieri inunctio.
2. Praeterea, ille qui est caecus a nativitate, non delinquit per
visum. Sed in unctione quae fit ad oculos, fit mentio de delicto per
visum. Ergo talis inunctio caeco nato non deberet fieri; et sic de
aliis.
1. Sed contra est quod defectus corporis non impedit aliquod aliud
sacramentum. Ergo nec istud impedire debet. Sed de necessitate
istius sacramenti est quaelibet unctionum. Ergo omnes debent fieri
mutilato.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod hoc sacramentum per
modum curationis exhibetur. Curatio autem corporalis non oportet quod
fiat per medicinam toti corpori appositam, sed illis partibus ubi est
radix morbi; et ideo unctio etiam sacramentalis debet fieri in illis
partibus tantum in quibus est radix spiritualis infirmitatis.
Ad primum ergo dicendum, quod anima quamvis sit tota in qualibet parte
corporis quantum ad essentiam, non tamen quantum ad potentias quae sunt
radices actuum peccati; et ideo oportet quod in determinatis partibus
unctio fiat, in quibus illae potentiae habent esse.
Ad secundum dicendum, quod non semper apponitur medicina ubi est
morbus; sed congruentius ubi est radix morbi.
Ad tertium dicendum, quod Baptismus fit per modum ablutionis;
ablutio autem corporalis non purgat maculam ab aliqua parte nisi cui
apponitur; et ideo Baptismus toti corpori exhibetur; secus autem est
de extrema unctione, ratione jam dicta.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod principia peccandi in nobis
sunt eadem quae et principia agendi: quia peccatum in actu consistit.
Principia autem agendi in nobis sunt tria. Primum est dirigens,
scilicet vis cognoscitiva: secundum est imperans, scilicet vis
appetitiva; tertium est exequens, scilicet motiva. Omnis autem
nostra cognitio a sensu ortum habet: et quia ubi est in nobis prima
origo peccati, ibi debet unctio adhiberi; ideo unguntur loca quinque
sensuum, scilicet oculi propter visum, aures propter auditum, nares
propter odoratum, os propter gustum, manus propter tactum, qui in
pulpis digitorum praecipue viget. Sed propter appetitivam unguntur a
quibusdam renes; propter motivam unguntur pedes, qui sunt principalius
ejus instrumentum. Et quia primum principium est cognoscitiva; ideo
illa unctio ab omnibus observatur quae fit ad quinque sensus, quasi de
necessitate sacramenti. Sed quidam non servant alias; quidam vero
illam servant quae ad pedes, et non quae ad renes; quia appetitiva et
motiva sunt secundaria principia.
Ad primum ergo dicendum, quod cogitatio a corde non exit nisi per
aliquam imaginationem, quae est motus a sensu factus, ut dicitur in 2
de anima; et ideo cor non est prima radix cogitationis, sed organa
sensuum, nisi quatenus cor est principium totius corporis; sed hoc
principium est radix remota.
Ad secundum dicendum, quod intrantes debent acquirere puritatem, sed
exeuntes eam purgare; et ideo exeuntes debent inungi in illis partibus
quibus contingit puritatem mentis inquinari.
Ad tertium dicendum, quod secundum quorumdam consuetudinem fit in
renibus propter hoc quod ibi maxime viget appetitus concupiscibilis;
sed appetitiva non est prima radix, ut dictum est.
Ad quartum dicendum, quod organa corporis quibus actus peccati
exercentur, sunt pedes, manus, et lingua, quibus etiam unctio
exhibetur; et membra genitalia, quibus propter immunditiam illarum
partium, et honestatem sacramenti, non debet unctio adhiberi.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod mutilati inungi debent quanto
propinquius esse potest ad partes illas in quibus unctio fieri
debuerat: quia quamvis non habeant membra, habent tamen potentias
animae quae illis membris debentur, saltem in radice; et interius
peccare possunt per ea quae ad partes illas pertinent, quamvis non
exterius.
Et per hoc patet solutio ad objecta.
|
|
