|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod consensus coactus non
tollat matrimonium. Quia sicut ad matrimonium requiritur consensus,
ita ad Baptismum requiritur intentio. Sed coactus timore ad
accipiendum Baptismum recipit sacramentum. Ergo et coactus ad
consentiendum aliquo timore matrimonio obligatur.
2. Praeterea, violentum mixtum, secundum philosophum, plus habet
de voluntario quam de involuntario. Sed non potest aliter consensus
coactus esse nisi per violentum mixtum. Ergo non omnino excluditur
voluntarium; et ita adhuc est matrimonium.
3. Praeterea, ei qui consentit in matrimonium coactus, consulendum
videtur quod in matrimonio illo stet: quia speciem mali habet
promittere et non solvere, a quo apostolus vult nos abstinere. Hoc
autem non esset, si consensus coactus omnino matrimonium tolleret.
Ergo et cetera.
1. Sed contra est quod decretalis dicit: cum consensus locum non
habeat ubi metus vel coactio intercedit, necesse est ut ubi communis
consensus requiritur, coactionis materia repellatur. Sed in
matrimonio requiritur communis consensus. Ergo et cetera.
2. Praeterea, matrimonium significat conjunctionem Christi ad
Ecclesiam, quae fit secundum libertatem amoris. Ergo non potest
fieri per coactum consensum.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod consensus coactus saltem ex parte
cogentis faciat matrimonium. Quia matrimonium est signum spiritualis
conjunctionis. Sed spiritualis conjunctio, quae est per caritatem,
potest esse ad eum qui non habet caritatem. Ergo et matrimonium ad eum
qui non vult.
2. Praeterea, si illa quae fuit coacta, postmodum consentiat, erit
verum matrimonium. Sed iste qui coegit primo, ex consensu illius non
ligatur. Ergo ex primo consensu ligabatur matrimonio.
1. Sed contra, matrimonium est relatio aequiparantiae. Sed talis
relatio est aequaliter in utroque. Ergo si sit impedimentum ex parte
unius, non erit matrimonium ex parte alterius.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod nec per consensum conditionatum fiat
matrimonium. Quia quod sub conditione ponitur, non simpliciter
enuntiatur. Sed in matrimonio oportet esse verba simpliciter
exprimentia consensum. Ergo conditio alicujus consensus non facit
matrimonium.
2. Praeterea, matrimonium debet esse certum. Sed ubi dicitur
aliquid sub conditione, ponitur illud sub dubio. Ergo talis consensus
non facit matrimonium.
1. Sed contra, in aliis contractibus fit obligatio sub conditione,
et stat stante conditione. Ergo cum matrimonium sit contractus
quidam, videtur quod possit fieri per conditionatum consensum.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod vinculum matrimonii
perpetuum est; unde illud quod perpetuitati repugnat, tollit
matrimonium. Metus autem qui cadit in constantem virum, perpetuitatem
contractus tollit, quia potest peti restitutio in integrum: quia talis
coactio metus qui cadit in constantem virum, tollit matrimonium, et
non alia. Constans autem vir judicatur virtuosus, qui est mensura in
omnibus operibus humanis, ut philosophus dicit in 3 Ethicor., cap.
9 vel 10. Quidam autem dicunt, quod si adsit consensus, quamvis
coactus, interius est matrimonium quantum ad Deum, sed non quantum ad
statum Ecclesiae, quae praesumit ibi non fuisse consensum interiorem
propter metum. Sed hoc nihil est: quia Ecclesia non debet praesumere
de aliquo peccatum quosque probetur. Peccavit autem, si dixit se
consentire, et non consensit. Unde Ecclesia praesumit eum
consensisse, sed judicat illum consensum extortum non esse sufficientem
ad faciendum matrimonium.
Ad primum ergo dicendum, quod intentio non est causa efficiens
sacramenti in Baptismo, sed solum eliciens actionem agentis; sed
consensus est causa efficiens in matrimonio; et ideo non est simile.
Ad secundum dicendum, quod ad matrimonium non sufficit quodcumque
voluntarium, sed voluntarium complete: quia debet esse perpetuum; et
ideo per violentum mixtum impeditur.
Ad tertium dicendum, quod non semper debet induci ad hoc quod in
matrimonio ille stet, sed solum quando timetur periculum de
dissolutione: alias autem non peccat: quia non solvere promissa quae
nolens facit, non est species mali.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod cum matrimonium sit quaedam
relatio, et non possit innasci relatio in uno extremorum sine hoc quod
fiat in alio; ideo quidquid impedit matrimonium in uno, impedit ipsum
in altero; quia non potest esse quod aliquis sit vir non uxoris, vel
quod aliqua sit uxor non habens virum, sicut mater non habens filium;
et ideo communiter dicitur, quod matrimonium non claudicat.
Ad primum ergo dicendum, quod quamvis actus amantis possit transire in
non amantem, tamen unio inter eos non potest esse nisi sit mutua
amatio; et ideo dicit philosophus in 8 Ethicor., quod ad
amicitiam, quae in quadam unione consistit, requiritur redamatio.
Ad secundum dicendum, quod ex consensu libero illius qui prius coactus
est, non fit matrimonium, nisi inquantum consensus praecedens in
altero adhuc manet in suo vigore; unde si dissentiret, non fieret
matrimonium.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod conditio apposita, aut est de
praesenti, aut de futuro. Si de praesenti, et non est contraria
matrimonio, sive sit honesta sive inhonesta, stat matrimonium stante
conditione, et ea non stante non stat; sed si sit contraria bonis
matrimonii, non efficit matrimonium, sicut etiam supra de sponsalibus
dictum est. Si autem sit conditio de futuro: aut est necessaria,
sicut solem oriri cras; et tunc est matrimonium, quia talia futura jam
sunt praesentia in suis causis: aut est contingens, sicut datio
pecuniae, vel acceptatio parentum; et tunc idem est judicium de tali
consensu sicut de consensu qui fit per verba de futuro; unde non facit
matrimonium.
Et per hoc patet solutio ad objecta.
|
|
