|
Quaestiuncula 1
1. Ad secundum sic proceditur. Videtur quod votum inconvenienter
dividatur in commune et singulare. Quia divisum debet secundum eamdem
rationem praedicari de dividentibus. Sed votum non eadem ratione
praedicatur de voto communi et singulari; quia singulare proprie est
votum, non autem commune, ut ex dictis patet. Ergo est incompetens
divisio.
2. Praeterea, singulare non dividitur contra commune, sed magis
proprie contra universale. Ergo et votum deberet hic dividi in
singulare et universale.
3. Praeterea, omne votum sui transgressione inducit speciale
peccatum. Sed votum commune sui transgressione non inducit speciale
peccatum; quia sic homo post Baptismum quolibet peccato peccaret
dupliciter. Ergo non est votum aliquod commune.
4. Praeterea, ille qui non habet usum liberi arbitrii, non potest
votum emittere. Sed Baptismum suscipit aliquis non habens usum liberi
arbitrii. Ergo in Baptismo non fit aliquod votum quod commune dici
debeat.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod votum non convenienter dividatur in
privatum et solemne. Est enim aliquod votum publicum quod non est
solemne nec privatum. Ergo non est sufficiens praedicta divisio.
2. Praeterea, divisio debet esse per ea quae sunt essentialia rei.
Sed privatum et solemne non dividunt votum per aliquod quod sit ei
essentiale; quia votum essentialiter est quaedam obligatio Deo facta;
quantum autem ad Deum non differt obligatio utrum fiat in secreto, vel
coram pluribus. Ergo praedicta divisio est incompetens.
3. Praeterea, quando aliquod communi divisione per se dividitur,
oportet quod divisa specie differant. Sed votum privatum et solemne
non differunt specie; quia sic non posset aliquod votum privatum
solemnizari, cum species non transeant in invicem. Ergo praedicta
divisio est incompetenter data de voto.
4. Praeterea, sicut votum habet quaedam quae pertinent ad
solemnitatem, ita matrimonium, et alia sacramenta. Sed in matrimonio
non distinguitur simplex matrimonium a solemni. Ergo nec in voto talis
distinctio esse debet.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod votum non solemnizetur per professionem
ad certam regulam, et per ordinis sacri susceptionem, ut quidam
dicunt. Solemnitas enim ponitur differentia voti communiter dicti.
Sed quaedam vota sunt quae non habentur sub aliqua certa regula, neque
sunt ordini sacro annexa, sicut votum peregrinationis. Ergo illa duo
non sufficiunt ad solemnitatem voti faciendam.
2. Praeterea, dicitur etiam a quibusdam, quod votum solemnizatur
per susceptionem habitus religionis. Sed quandoque suscipitur habitus
religionis sine professione vel ordinis susceptione. Ergo et cetera.
3. Praeterea, ante constitutionem certarum regularum potuit votum
solemnizari etiam sine ordinis susceptione. Sed nunc non minus possunt
se homines obligare Deo quam prius. Ergo et nunc solemnitas voti
potest esse sine professione certae regulae.
4. Praeterea, professio certae regulae potest fieri in privato.
Sed votum solemne hic contra privatum dividitur. Ergo professio
certae regulae non est sufficiens ad votum solemnizandum.
1. Sed contra, effectus voti solemnis proprius est dirimere
matrimonium contractum. Sed solum votum quod est annexum ordini, et
quod est ad certam regulam, dirimit matrimonium contractum. Ergo
solum his modis votum solemnizatur.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod divisio illa qua votum
dividitur in singulare et commune, est divisio analogi quod praedicatur
per prius et posterius de suis dividentibus, sicut ens de substantia et
accidente. Cum enim votum sit obligatio ex voluntate facta,
necessitas autem voluntarium excludat; illud votum quod nihil habet
necessitatis, dicitur per prius votum, quasi habens complete rationem
voti; et hoc est votum singulare, quod est de illis ad quae non
tenemur. Illud autem votum quod habet aliquid necessitatis, habet
incomplete rationem voti, et ideo dicitur per posterius, votum; et
hoc est votum commune, quod est de his ad quae omnes tenentur, quorum
est necessitas conditionata, non absoluta, ut ex dictis patet.
Ad primum ergo dicendum, quod ratio illa procedit de divisione
univoci; et talis non est hic.
Ad secundum dicendum, quod votum commune est quidam singularis actus,
et a singulari persona emissum; unde non posset convenienter dici
universale; sed dicitur commune ratione horum de quibus est, ad quae
omnes tenentur.
Ad tertium dicendum, quod transgressio voti communis non facit
speciale peccatum, sed addit peccato specialem deformitatem: magis
enim peccat baptizatus eodem genere peccati quam non baptizatus, ut
patet Hebr. 10, 29: quanto putatis deteriora mereri supplicia
qui filium Dei conculcaverit, et sanguinem testamenti pollutum
duxerit? Et ideo non frustra emittitur, cum aliquam obligationem
addat, sicut lex scripta addit aliquam obligationem supra legem
naturae; et ita non facit aliud peccatum, sed novam deformitatem
addit.
Ad quartum dicendum, quod ratio illa procedit de votis quae sunt de
his ad quae non omnes tenentur. Sed ex hoc quod vice pueri patrinus
votum commune emittit, nihil puero deperit, quia ad idem alias esset
obligatus: nec obstat quod sit major obligatio, quia huic praeponderat
magnitudo beneficii quae impenditur. Non enim injuriam facit puero qui
pro eo beneficium accipit ab aliquo, cui postea puer ad annos
discretionis veniens, ad servitium vel gratiarum actionem teneatur.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod divisio voti in privatum et
solemne, est divisio totius potestativi in partes suas, cujus perfecta
virtus est in una suarum partium; in aliis autem quaedam ipsius
participatio, sicut anima dividitur in rationalem, sensibilem, et
vegetabilem. Virtus autem voti est obligatio: quae quidem virtus
complete est in voto solemni, cujus obligatio nullo casu irritari
potest; sed est incomplete in voto privato, cujus obligatio aliquo
casu irritatur, ut dicetur.
Ad primum ergo dicendum, quod votum potest dici publicum dupliciter.
Uno modo per se, quia habet aliquid annexum, unde in publicum venire
debeat; sicut cum quis recipit ordinem sacrum, per quem minister
Ecclesiae constituitur ad publice Deo serviendum. Alio modo per
accidens; sicut quando in notitiam plurimorum venit. Et quia rei
judicium non variatur per id quod est per accidens, sed secundum id
quod est per se; ideo votum publicum secundo modo in idem computatur
quod privatum; sed publicum primo modo distinguitur a privato; et hoc
est solemne.
Ad secundum dicendum, quod dicta divisio datur per ea quae sunt
essentialia voto. Illud enim ex quo votum habet vim obligandi, est
sibi essentiale. Unde non est verum quod aequaliter obligent omnibus
modis, nec quo ad Deum, nec quo ad homines; sed aliquo modo
aequaliter obligant, ut dicetur.
Ad tertium dicendum, quod naturalis est ordo quo fit progressus de
imperfecto ad perfectum; unde et in totis potestativis fit progressus
ab una parte in aliam; sicut embryo prius habet animam vegetabilem
aliquo modo quam sensibilem, et sensibilem quam rationalem; et
similiter etiam non est inconveniens quod idem votum primo sit
privatum, et postea publicum.
Ad quartum dicendum, quod matrimonium et alia sacramenta habent plenum
effectum suum praetermissis his quae ad solemnitatem sacramenti
pertinent, propter hoc quod habent efficaciam ex virtute divina, et
non ex institutione humana; sed votum quod obligat per id quod ab
homine est, non habet perfectam vim obligandi nisi debita solemnitate
adhibita; et ideo votum distinguitur per solemne et non solemne; non
autem matrimonium vel aliquod aliud sacramentum.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod votum, ut dictum est, dicitur
solemne ex hoc quod habet completam vim obligandi. Ea enim ad
solemnitatem rei pertinere dicuntur quae ei completum esse tribuunt.
Votum autem, cum essentialiter sit promissio, complementum suae
virtutis accipit sicut et promissio; cujus quidem obligatio tunc
completur quando aliquis hoc quod promittit, in praesenti dat,
quodammodo ponens eum cui fit promissio, in corporali possessione
alicujus rei, unde habere possit quod promittit; sicut si aliquis
fructus agri promitteret, et promittendo agrum daret; et similiter si
servitium aliquod promitteret, et se in servum daret. Et ideo tunc
votum solemnizari dicitur quando aliquis praesentialiter se dat Deo
divinis se servitiis mancipando: quod quidem fit per ordinis sacri
susceptionem, et per professionem certae regulae debito modo factae;
scilicet in manum ejus qui debet recipere; et aliis circumstantiis
servatis quae secundum jura determinantur: alias non esset votum
solemne, quantumcumque quis profiteretur: quia ex tali professione non
fieret sub potestate eorum qui religioni praesunt.
Ad primum ergo dicendum, quod cum solemnitas voti sit ex hoc quod res
ipsa datur, unde promissio impleatur, quando aliquid temporaliter
solvendum promittitur, non potest solemne votum esse, sicut est votum
peregrinationis, vel aliud hujusmodi. Nec obstat quod solemnitas
differentia voti communiter sumpti ponitur: quia etiam anima
rationalis, in qua est perfecte ratio vitae, non est in omnibus
viventibus, quamvis rationale ponatur differentia animalis
simpliciter.
Ad secundum dicendum, quod habitus religionis est duplex: quidam qui
non professis dari solet; alius qui datur professis; et si in
quibusdam religionibus utrisque idem habitus detur, tamen in
professione consuevit habitus benedici; et habitus sic benedictus quasi
alius computatur. Primus ergo habitus non sufficit ad solemnizandum
votum, etiam prius emissum; sed secundi habitus susceptio solemnizat
votum, quia est quaedam praesumpta professio; contra quam
praesumptionem etiam non admittitur probatio, si serventur debitae
circumstantiae; sicut quod detur habitus ab eo qui dare possit, et
coram fratrum multitudine. Si enim aliquis in domo sua talem habitum
suscepisset, non propter hoc praesumeretur votum solemnizasse; et ideo
habitus susceptio non debet poni alia causa solemnitatis, quia non
solemnizat votum nisi inquantum est professio quaedam praesumpta.
Ad tertium dicendum, quod antequam essent istae regulae quae modo
sunt, erat aliquis modus vivendi ab Ecclesia approbatus, quo aliqui
ad ea quae supererogationis sunt, se obligabant; et tunc certi
temporis obligatio ad alium modum vivendi idem faciebat quod nunc
obligatio ad certam regulam.
Ad quartum dicendum, quod votum hoc non dicitur privatum quod ad
notitiam paucorum venit; sed quia non habet unde oporteat ad notitiam
deduci. Ille autem qui professionem in occulto facit, ut si in domo
sua faciat in manu ejus qui eam recipere possit, facit votum quod habet
unde in publicum deduci debeat; quia oportet eum saecularem vitam
dimittere, et in claustro cum aliis sui ordinis conversari.
|
|
