|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod praeter Baptismum
fluminis non debeant alia Baptismata esse. In omnibus enim quae sunt
unius speciei, est unus modus generationis. Sed Baptismus est
regeneratio in vitam spiritualem, quae est unius rationis in omnibus
generatis. Ergo non debet esse regeneratio nisi unius modi, et ita
tantum Baptismus fluminis.
2. Praeterea, Baptismus condividitur contra alia sacramenta novae
legis. Sed alia sacramenta non multiplicantur: non enim sunt plures
confirmationes neque plura sacerdotia, et sic de aliis. Ergo praeter
Baptismum etiam fluminis non debet esse aliquod Baptisma.
3. Praeterea, sacramentum est genus Baptismi. Sed alia quae
dicuntur Baptismata non sunt sacramenta, quia non servatur debita
forma et debita materia. Ergo non sunt Baptismata.
1. Sed contra est quod Damascenus determinat plura genera
Baptismatum.
2. Praeterea, Heb. 6, super: Baptismatum doctrinae, dicit
Glossa: plura dicit quia est Baptisma aquae, poenitentiae, et
sanguinis. Ergo sunt plura genera Baptismatum.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod poenitentiae Baptismus non sufficiat ad
salutem. Character enim baptismalis videtur esse de pertinentibus ad
salutem, eo quod per ipsum distinguitur populus Dei a non populo
Dei. Sed per Baptismum poenitentiae non imprimitur character. Ergo
non sufficit ad salutem.
2. Praeterea, posita causa sufficiente superfluum videtur aliam
causam addere. Si ergo Baptismus poenitentiae ad salutem sufficeret
necessitate imminente, tunc aliquis necessitatis articulum evadens non
deberet Baptismo aquae baptizari: quod falsum est.
3. Praeterea, aetas puerilis magis est ad misericordiam inclinans
quam aetas perfecta, ut patet per Glossam Rom. 5 super illud: vix
pro justo quis moritur et cetera. Sed pueris non remittitur peccatum
originale pro sola fide et contritione aliorum, nisi Baptismus aquae
eis adhibeatur. Ergo videtur quod nec adultis remittatur originale et
actuale simul sine Baptismo aquae.
1. Sed contra, salus hominis cum sit de maximis bonis, non potest
homini invito auferri. Sed in potestate hominis est impedire alium ne
baptizetur Baptismo aquae. Ergo sine Baptismo aquae per solam fidem
et contritionem potest esse salus.
2. Praeterea, Rom. 6, 23, dicitur: gratia Dei vita
aeterna. Sed contritio non est sine gratia. Ergo qui habet, fidem
et contritionem, etiam sine Baptismo aquae salvatur.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod Baptismus sanguinis non suppleat vicem
Baptismi aquae. Baptismus enim aquae habet efficaciam ex opere
operato, Baptismus autem sanguinis solum ex opere operante; unde sine
caritate non prodest, ut dicitur 1 Corinth. 13. Sed in pueris
nihil habet efficaciam ex opere operante, quia usum liberi arbitrii non
habent. Ergo in eis Baptismus sanguinis non supplet vicem Baptismi
aquae.
2. Praeterea, in Baptismo sanguinis non est nisi poena et causa.
Sed poena quandoque non est proportionata ad tollendam totam poenam
debitam pro peccatis; nec etiam devotio ad causam passionis, cum quis
pro Deo patitur, ad hoc sufficeret. Ergo Baptismus sanguinis non
semper totam poenam debitam pro peccatis tollit, et ita non supplet in
omnibus vicem Baptismi aquae.
3. Praeterea, alia multa sunt genera supererogationum, sicut
virginitas, cui etiam debetur aureola; et doctrina, et hujusmodi.
Sed haec non supplent locum Baptismi. Ergo nec martyrium, ut
videtur.
1. Sed contra est quod Augustinus dicit de Cypriano, quod si quid
in eo purgandum erat, passionis falce ablatum est. Ergo Baptismus
sanguinis purgat universaliter, et etiam supplet locum Baptismi
aquae.
2. Praeterea, Baptismus aquae efficaciam habet ex passione
Christi, cui nos conformat. Sed similiter Baptismus sanguinis nos
passioni Christi conformat. Ergo supplet vicem Baptismi.
Quaestiuncula 4
1. Ulterius. Videtur quod Baptismus aquae sit potior quam
Baptismus sanguinis. Baptismus enim sanguinis efficaciam habet ex
opere operante illius qui patitur, Baptismus autem aquae ex passione
Christi. Cum ergo passio Christi sit efficacior quam opus operans
alicujus puri hominis, Baptismus aquae nobilior erit quam Baptismus
sanguinis.
2. Praeterea, per Baptismum aquae datur homini gratia per quam
debetur ei aurea, sed per Baptismum sanguinis debetur homini aureola.
Ergo cum aurea sit nobilior quam aureola, et Baptismus aquae erit
nobilior quam Baptismus sanguinis.
1. Sed contra est quod dicitur in Glossa, Judic. 6: Baptismus
in sanguine puriores reddit quam Baptismus aquae.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod proprie loquendo, unum
est tantum Baptisma, quod in aqua celebratur sub determinata forma
verborum, de qua dominus dicit Matth. ult., 19: docete omnes
gentes, baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus sancti.
Alia autem dicuntur Baptismata per ordinem ad illud Baptisma; et hoc
tripliciter. Primo dicitur aliquid Baptisma quasi signum hujus
Baptismi; et sic diluvium dicitur Baptismus, inquantum significat
nostrum Baptismum quantum ad salvationem spiritualis vitae ex
salvatione humani generis tunc facta in arca, ut patet 1 Petr. 3,
et transitus maris rubri, qui significat Baptismum nostrum quantum ad
liberationem a servitute Daemonum, ut dicitur 1 Corinth. 10 et
ablutiones quae fiebant in lege, quae significant nostrum Baptisma
quantum ad purgationem peccatorum quae in ipso fit. Alio modo dicitur
Baptisma quasi causa aliqua nostri Baptismi; et sic Baptismus
Joannis dicitur Baptisma ut disponens ad nostrum Baptisma; et
Baptisma quo Christus baptizatus est, ut dans efficaciam nostro
Baptismo. Alio modo dicitur aliquid Baptismus secundum proportionem
ad eumdem effectum; et sic dicitur Baptismus poenitentiae et
Baptismus sanguinis de quibus Magister hic loquitur: vel quantum ad
effectum secundarium, qui est consummatio in bono; et sic dicitur
Baptismus spiritus, de quo dicitur Act. 1. Et haec novem genera
Baptismatum ponit Damascenus; sed Magister hic tangit illa tantum
quae habent convenientiam cum sacramento Baptismi in principali
effectu.
Ad primum ergo dicendum, quod Baptismus sanguinis et Baptismus
poenitentiae habent vim eamdem regenerandi cum Baptismo aquae; quia
Baptismus sanguinis et poenitentiae non valent ad regenerationem nisi
ei qui habet Baptismum aquae in proposito, scilicet quando articulus
necessitatis non contemptus religionis sacramentum excludit, ut in
littera dicitur, et sic quodammodo agunt in vi Baptismi aquae.
Ad secundum dicendum quod alia sacramenta non sunt tantae necessitatis
sicut Baptismus; et ideo non oportuit quod haberent aliqua supplentia
cum articulus necessitatis sacramentum excludit.
Ad tertium dicendum, quod duo Baptismata de quibus Magister facit
mentionem in littera, non conveniunt cum Baptismi sacramento in
significando, sed solum in causando; et ideo non proprie possunt dici
sacramenta: propter quod in littera dicitur quod tales suscipiunt rem
sacramenti sine sacramento.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod aliquid dicitur ad salutem
dupliciter. Uno modo simpliciter et absolute; et sic Baptismus
poenitentiae sine Baptismo aquae non sufficit ad salutem. Alio modo
secundum quid et in casu; et sic sufficit, quando articulus
necessitatis sacramentum excludit ne actu percipi possit. Tunc enim
quamvis sit poenitentia sine Baptismo in actu est tamen cum desiderio
et proposito Baptismi; et voluntas pro facto reputatur ei qui non
habet tempus operandi.
Ad primum ergo dicendum, quod eadem ratio est de charactere
baptismali, et de ablutione aquae exteriori: quia utrumque simpliciter
est necessarium ad salutem, sed in casu sufficit propositum, quando
articulus necessitatis sacramentum excludit.
Ad secundum dicendum, quod ratio illa procederet bene, si Baptismus
poenitentiae esset simpliciter et absolute ad salutem sufficiens.
Ad tertium dicendum, quod quamvis puerorum aetas sit magis
miserabilis, tamen oportet si salvari debeant, quod in eis aliqua
causa salutis sit. Et quia per proprium motum liberi arbitrii salvari
non possunt, oportet quod per sacramentum Baptismi salventur. Plus
enim valet adulto fides propria, quam parvulo fides aliena. Quod enim
aliquando fides aliena puero ad salutem sufficiebat cum aliqua
protestatione hoc erat inquantum illa protestatio habebat vim sacramenti
quam nunc habet Baptismus aquae.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod Baptismus aquae efficaciam
habet a passione Christi, inquantum eam sacramentaliter repraesentat;
Baptismus autem sanguinis passioni Christi conformat realiter, non
sacramentali repraesentatione; et ideo in his quae sacramentalia sunt
Baptismus sanguinis non supplet vicem Baptismi aquae, sicut est
impressio characteris et hujusmodi, sed in eo quod est res tantum,
supplet totaliter vicem Baptismi aquae quando articulus necessitatis
sacramentum excludit. Sicut enim in Baptismo aquae liberatur homo ab
omni culpa praecedente et poena, ita in Baptismo sanguinis.
Ad primum ergo dicendum, quod Baptismus sanguinis non habet hoc
tantum ex opere operante, neque quantum ad poenam qua aliquis martyrium
excipit: quam contingit non esse sufficientem ad satisfaciendum pro
peccato; neque quantum ad devotionem justae voluntatis: quia contingit
quod voluntate majori caritate informata aliquis sine martyrio non
potest ab omni poena liberari, sed hoc habet ex imitatione passionis
Christi; unde de martyribus dicitur Apocal. 7, 14: laverunt
stolas suas in sanguine agni; et ideo pueri quamvis liberum arbitrium
non habeant, si occidantur pro Christo, in suo sanguine baptizati
salvantur.
Ad secundum dicendum, quod quamvis illa poena in se considerata, non
esset sufficiens ad liberandum ab omni poena peccati, tamen relata ad
causam passionis, accipit efficaciam a passione Christi, cui aliquis
per talem poenam conformatur, et ex hoc ab omni poena absolvere
potest.
Ad tertium dicendum, quod in aliis supererogationis vel perfectionis
operibus vel statibus, non est ita expressa conformitas ad passionem
Christi sicut in Baptismo sanguinis, neque etiam in Baptismo
poenitentiae; et ideo non oportet quod in eis omnis poena dimittatur.
Tamen in vitis patrum dicitur, quod quidam patrum vidit eamdem gratiam
descendentem super eum qui habitum religionis assumit, et super eum qui
baptizatur. Sed hoc non est, quia talis a satisfactione absolvatur,
sed quia eo ipso quod suam voluntatem etiam in servitutem redigit
propter Deum, plenarie jam pro omni peccato satisfecit, quia eum
cariorem habet omnibus rebus mundi, de quibus tantum posset dare quod
eleemosynis omnia peccata redimeret, etiam quantum ad poenam.
Quaestiuncula 4
Ad quartam quaestionem dicendum, quod uterque Baptismus habet
efficaciam a passione Christi, secundum quod ei conformat. Et quia
Baptismus aquae conformat ei sacramentali significatione, Baptismus
autem sanguinis realiter; ideo quantum ad sacramentalia excedit
Baptismus aquae, sicut est impressio characteris, et hujusmodi; sed
quantum ad ea quae sunt res sacramenti, excedit Baptismus sanguinis,
quia et gratia in Baptismo sanguinis magis augetur habenti, et amplior
datur non habenti, si impedimentum non adsit; et remissio peccatorum
quamvis non sit plenior, quia uterque omnem poenam et culpam tollit,
tamen est in Baptismo sanguinis efficacior et fructuosior, quia
secundis maculis non inquinatur, ut Damascenus dicit. Quod enim
quidam dicunt, quod in Baptismo sanguinis gratia non confertur,
apparet falsum esse in pueris qui pro Christo occiduntur, et etiam in
adultis, quibus potest in ipso actu passionis gratia dari, sicut et in
Baptismo aquae, si se ad eam disposuerint, et obicem aliquem non
ponant spiritui sancto. Et hoc patet per Augustinum, qui loquens de
comparatione horum Baptismatum, ait: baptizatus confitetur fidem suam
coram sacerdote, martyr coram persecutore; ille post professionem
aspergitur aqua, hic sanguine; ille per impositionem manus pontificis
recipit spiritum sanctum, hic templum efficitur spiritus sancti.
Nullus autem efficitur templum spiritus sancti nisi gratiam
accipiendo.
Ad primum ergo dicendum, quod etiam Baptismus sanguinis efficaciam
habet a passione Christi, cui expressius conformat quam Baptismus
aquae.
Ad secundum dicendum, quod in Baptismo sanguinis aliquis non solum
aureolam meretur, sed etiam auream per gratiam tunc collatam, vel
augmentatam.
|
|
