|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod filii qui nascuntur
extra verum matrimonium, non sint illegitimi. Quia secundum legem
naturae natus legitimus filius dicitur. Sed quilibet filius nascitur
secundum legem ad minus naturae, quae est fortissima. Ergo quilibet
filius est legitimus.
2. Praeterea, communiter dicitur quod legitimus filius est qui est
de legitimo matrimonio natus, vel de eo quod in facie Ecclesiae
legitimum reputatur. Sed contingit quandoque quod aliquod matrimonium
reputatur legitimum in facie Ecclesiae, quod habet impedimentum ne sit
verum matrimonium; et tamen a contrahentibus in facie Ecclesiae
scitur; et si occulte nubant, et impedimentum nesciant, legitimum
videtur in facie Ecclesiae, ex quo per Ecclesiam non prohibentur.
Ergo filii extra verum matrimonium nati, non sunt illegitimi.
1. Sed contra, illegitimum dicitur quod est contra legem. Sed illi
qui nascuntur extra matrimonium, nascuntur contra legem. Ergo sunt
illegitimi.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod illegitimi filii non debeant ex hoc
aliquod damnum reportare. Quia filius non debet puniri pro peccato
patris, ut patet per sententiam domini Ezech. 18. Sed quod iste
nascatur ex illicito coitu, non est peccatum proprium, sed peccatum
patris. Ergo ex hoc non debet aliquod damnum incurrere.
2. Praeterea, justitia humana est exemplata a divina. Sed Deus
aequaliter largitur bona naturalia legitimis et illegitimis filiis.
Ergo et secundum jura humana filii illegitimi debent legitimis
aequiparari.
1. Sed contra est quod dicitur Genes. 25, quod Abraham dedit
omnia bona sua Isaac, et filiis concubinarum largitus est munera; et
tamen illi non erant ex illicito coitu nati. Ergo multo magis debent
illi qui ex illicito coitu nascuntur, hoc damnum reportare, quod non
succedant in bonis paternis.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod filius illegitimus non possit
legitimari. Quantum enim distat legitimus ab illegitimo, tantum e
converso illegitimus a legitimo. Sed legitimus nunquam fit
illegitimus. Ergo nec illegitimus legitimus.
2. Praeterea, coitus illegitimus causat illegitimum filium. Sed
coitus illegitimus nunquam fit legitimus. Ergo nec filius illegitimus
legitimari potest.
1. Sed contra, quod per legem indicitur, per legem revocari
potest. Sed illegitimitas filiorum est per legem positivam inducta.
Ergo potest filius illegitimus legitimari ab eo qui habet auctoritatem
legis.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod quadruplex est status
filiorum. Quidam enim sunt naturales et legitimi, sicut qui nascuntur
ex legitimo matrimonio. Quidam naturales et non legitimi, ut filii
qui nascuntur ex simplici fornicatione. Quidam legitimi et non
naturales, sicut filii adoptivi. Quidam nec legitimi nec naturales,
sicut spurii nati de adulterio vel de stupro: tales enim nascuntur et
contra legem positivam, et expresse contra legem naturae. Et sic
concedendum est quosdam filios esse illegitimos.
Ad primum ergo dicendum, quod quamvis illi qui nascuntur ex illicito
coitu, nascantur secundum naturam quae communis est homini et aliis
animalibus; tamen nascuntur contra legem naturae quae est propria
hominibus: quia fornicatio et adulterium et hujusmodi, sunt contra
legem naturae; et ideo tales secundum nullam legem sunt legitimi.
Ad secundum dicendum, quod ignorantia excusat illicitum coitum a
peccato, nisi sit affectata; unde illi qui conveniunt bona fide in
facie Ecclesiae, quamvis sit impedimentum, dum tamen ignorent, non
peccant, nec filii sunt illegitimi. Si autem sciant, quamvis
Ecclesia sustineat, quae ignorat impedimentum, non excusantur a
peccato, nec filii ab illegitimitate. Si autem nesciant, et in
occulto contrahant, non excusantur, quia talis ignorantia videtur
affectata.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod aliquis dicitur damnum
incurrere dupliciter. Uno modo ex hoc quod ei subtrahitur quod erat ei
debitum; et sic filius illegitimus nullum damnum incurrit. Alio modo
certitudo quod ei aliquid non est debitum, quod alias poterat ei esse
debitum; et sic filius illegitimus damnum incurrit duplex. Unum,
quia non admittitur ad actus legitimos, sicut ad officia vel
dignitates, quae requirunt quamdam honestatem in illis qui hoc
exercent. Aliud damnum incurrunt, quando non succedunt in hereditate
paterna. Sed tamen naturales filii succedere possunt in sexta parte
tantum, spurii autem in nulla parte, quamvis ex jure naturali parentes
eis in necessariis providere teneantur; unde pertinet ad solicitudinem
episcopi ut utrumque parentum cogat ad hoc quod eis provideant.
Ad primum ergo dicendum, quod incurrere damnum hoc secundo modo, non
est poena; et ideo non dicimus quod sit poena alicui quod non succedit
in regno aliquo per hoc quod non est filius regis; et similiter non est
poena quod alicui qui non est legitimus, non debentur ea quae sunt
legitimorum filiorum.
Ad secundum dicendum, quod coitus illegitimus non est contra legem
inquantum est actus generativae virtutis, sed inquantum ex prava
voluntate procedit; et ideo filius illegitimus non incurrit damnum in
his quae acquiruntur per naturalem originem, sed in his quae per
voluntatem fiunt vel possidentur.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod filius illegitimus potest
legitimari, non ut fiat de legitimo coitu natus, quia coitus ille
transivit, et nunquam potest fieri legitimus ex quo semel fuit
illegitimus; sed dicitur legitimari inquantum damna quae filius
illegitimus incurrit, subtrahuntur per legis auctoritatem. Et sunt
sex modi legitimandi: duo secundum canones, scilicet cum quis ducit in
uxorem illam ex qua filium illegitimum generavit, si non fuit
adulterium; et per specialem indulgentiam et dispensationem domini
Papae. Quatuor autem alii modi sunt secundum leges. Primus est, si
pater filium naturalem curiae imperatoris offert; ex hoc enim ipso
legitimatur propter curiae honestatem. Secundus, si pater testamento
nominet eum legitimum heredem, et filius postmodum testamentum
offerat. Tertius est, si nullus sit filius legitimus, et ipsemet
filius seipsum principi offerat. Quartus est, si pater in publico
instrumento, vel cum trium testium subscriptione, eum legitimum
nominet, nec adjiciat naturalem.
Ad primum ergo dicendum, quod alicui potest sine injustitia gratia
fieri; sed non potest aliquis magis damnificari nisi pro culpa; et
ideo magis potest illegitimus fieri legitimus quam e converso: etsi
enim aliquando legitimus privetur hereditate pro culpa, non tamen
dicitur illegitimus filius, quia generationem legitimam habuit.
Ad secundum dicendum, quod actus illegitimus habet defectum intra se
inseparabilem, quo legi opponitur; et ideo non potest fieri
legitimus. Nec est simile de filio illegitimo, qui non habet
hujusmodi defectum.
|
|
