|
Quaestiuncula 1
1. Ad quartum sic proceditur. Videtur quod mors non erit terminus a
quo resurrectionis in omnibus. Quia quidam non morientur, sed
immortalitate supervestientur: dicitur enim in symbolo, quod ipse
venturus est judicare vivos et mortuos. Hoc autem non potest intelligi
quantum ad tempus judicii, quia tunc erunt omnes vivi. Ergo oportet
quod referatur haec distinctio ad tempus praecedens; et ita non omnes
ante judicium morientur.
2. Praeterea, naturale et commune desiderium non potest esse vacuum
et inane quin in aliquibus expleatur. Sed secundum apostolum, 2
Corinth. 5, hoc est commune desiderium quod nolumus expoliari, sed
supervestiri. Ergo aliqui erunt qui nunquam expoliabuntur corpore per
mortem, sed supervestientur gloria resurrectionis.
3. Praeterea, Augustinus in Ench., dicit, quod quatuor ultimae
petitiones orationis dominicae ad praesentem vitam pertinent, quarum
una est: dimitte nobis debita nostra. Ergo Ecclesia petit in hac
vita sibi omnia debita relaxari. Sed Ecclesiae oratio non potest esse
cassa quin exaudiatur. Joan. 16, 23: quidquid petieritis patrem
in nomine meo, dabit vobis. Ergo Ecclesia in aliquo hujus vitae
tempore omnium debitorum remissionem consequetur. Sed unum de debitis
quo pro peccato primi parentis astringimur, est quod nascimur in
originali peccato. Ergo aliquando hoc Ecclesiae Deus praestabit,
quod homines sine peccato originali nascentur. Sed mors est poena
originalis peccati. Ergo aliqui homines erunt circa finem mundi qui
non morientur; et sic idem quod prius.
4. Praeterea, via compendiosior est semper sapienti magis eligenda.
Sed compendiosior via est quod homines qui vivi inveniuntur, in
impassibilitatem resurrectionis transferantur, quam quod prius
moriantur, et postea resurgant a morte in immortalitatem. Ergo
Deus, qui est summe sapiens, hanc viam elegit in illis qui vivi
invenientur; et sic idem quod prius.
1. Sed contra, 1 Corinth. 15, 36: semen quod seminas, non
vivificatur, nisi prius moriatur; et loquitur sub similitudine seminis
de resurrectione corporum. Ergo corpora a morte resurgent.
2. Praeterea, 1 Corinth. 15, 22: sicut in Adam omnes
moriuntur, ita in Christo omnes vivificabuntur. Sed in Christo
vivificabuntur. Ergo in Adam omnes morientur; et sic resurrectio
omnium erit a morte.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod non omnium resurrectio erit a cineribus.
Resurrectio enim Christi est exemplar nostrae resurrectionis. Sed
resurrectio ejus non fuit a cineribus; quia caro ejus non vidit
corruptionem, ut dicitur in Psalm. 15, et Act. 2. Ergo nec
resurrectio omnium erit a cineribus.
2. Praeterea, corpus hominis non semper comburitur. Sed in cineres
non potest aliquid resolvi nisi per combustionem. Ergo non omnes a
cineribus resurgent.
3. Praeterea, corpus hominis mortui non statim post mortem in
pulverem redigitur. Sed quidam statim post mortem resurgent, ut in
littera dicitur, scilicet illi qui vivi invenientur. Ergo non omnes
resurgent a cineribus.
4. Praeterea, terminus a quo respondet termino ad quem. Sed
terminus ad quem resurrectionis non est idem in bonis et malis. 1
Corinth. 15, 51: omnes quidem resurgemus, sed non omnes
immutabimur. Ergo nec est idem terminus a quo; et sic, si mali
resurgent a cineribus, boni a cineribus non resurgent.
1. Sed contra est quod Haymo dicit: omnes in originali peccato
natos tenet haec sententia; terra es, et in terram ibis. Sed omnes
qui in communi resurrectione resurgent, fuerunt nati in originali
peccato, vel nativitate ex utero vel saltem nativitate in utero. Ergo
omnes a cineribus resurgent.
2. Praeterea, multa sunt in corpore humano quae non sunt de veritate
naturae humanae. Sed omnia illa auferentur. Ergo oportet omnia
corpora ad cineres resolvi.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod pulveres illi ex quibus corpus humanum
reparabitur, habeant aliquam naturalem inclinationem ad animam quae eis
conjungetur. Si enim nullam inclinationem habent ad animam, eodem
modo se haberent ad illam animam sicut alii pulveres. Ergo non esset
differentia utrum ex illis vel aliis pulveribus reficeretur corpus
animae conjungendum; quod est falsum.
2. Praeterea, major est dependentia corporis ad animam quam animae
ad corpus. Sed anima separata a corpore adhuc habet aliquam
dependentiam ad corpus, unde retardatur ejus motus in Deum propter
appetitum corporis, ut dicit Dionysius de Divin. Nomin. Ergo
multo fortius corpus separatum ab anima adhuc habet naturalem
inclinationem ad animam illam.
3. Praeterea, Job 20, 2, dicitur: ossa ejus implebuntur
vitiis adolescentiae ejus, et cum eo in pulvere dormient. Sed vitia
non sunt nisi in anima. Ergo adhuc in illis cineribus remanebit aliqua
naturalis inclinatio ad animam.
1. Sed contra, corpus humanum potest resolvi ad ipsa elementa, vel
etiam in carnes aliorum animalium converti. Sed elementa sunt
homogenea, et similiter caro leonis, vel alterius animalis. Cum ergo
in aliis partibus elementorum vel animalium non sit aliqua inclinatio
naturalis ad illam animam, nec in illis partibus in quas conversum est
corpus humanum, erit aliqua inclinatio ad animam. Patet per
auctoritatem Augustini in Enchirid.: corpus humanum in quamcumque
aliorum corporum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in
quorumcumque hominum seu animalium cibum cedat, carnemque vertatur
(...) illi animae humanae in puncto temporis cedet quae illud
prius, ut homo fieret, viveret et cresceret, animavit.
2. Praeterea, cuilibet inclinationi naturali respondet aliquod agens
naturale; alias natura deficeret in necessariis. Sed nullo agente
naturali possunt praedicti pulveres eidem animae iterato conjungi.
Ergo in eis non est aliqua naturalis inclinatio ad praedictam
conjunctionem.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod super hac quaestione
varie loquuntur sancti, ut in littera patet; tamen haec est securior
et communior opinio, quod omnes morientur, et a morte resurgent; et
hoc propter tria. Et primo, quia magis concordat divinae justitiae,
quae humanam naturam pro peccato primi parentis damnavit, ut omnes qui
per actum naturae ab eo originem ducerent, infectionem originalis
peccati contraherent, et per consequens mortis debitores essent.
Secundo, quia magis concordat divinae Scripturae, quae omnium
futuram resurrectionem praedicit; resurrectio autem proprie non est
nisi ejus quod cecidit, et dissolutum est, ut Damascenus dicit.
Tertio, quia magis concordat ordini naturae, in quo invenimus quod
illud quod corruptum et vitiatum est, in suam novitatem non reducitur
nisi corruptione mediante; sicut acetum non fit vinum nisi aceto
corrupto, et in humorem vitis transeunte. Unde cum natura humana in
defectum necessitatis moriendi devenerit, non erit reditus ad
immortalitatem nisi morte mediante. Convenit etiam ordini naturae
propter aliam rationem: quia, ut in 8 Phys. dicitur, motus caeli
est ut vita quaedam natura existentibus omnibus, sicut etiam motus
cordis totius corporis quaedam vita est; unde sicut cessante motu
cordis, omnia membra mortificantur; ita cessante motu caeli, non
potest aliquid vivum remanere in illa vita quae ex influentia illius
motus conservabatur. Talis autem est vita quam nunc degimus; unde
oportet quod ex hac vita discedant qui post motum caeli quiescentem
victuri sunt.
Ad primum ergo dicendum, quod distinctio illa mortuorum et vivorum non
est referenda ad ipsum judicii tempus, nec ad totum tempus
praeteritum; quia omnes judicandi aliquo tempore fuerunt vivi, et
aliquo tempore mortui; sed ad illud tempus determinatum quod immediate
judicium praecedet, quando scilicet judicii signa incipient apparere.
Ad secundum dicendum, quod perfectum sanctorum desiderium non potest
esse vanum; sed nihil prohibet desiderium conditionatum eorum esse
vanum; et tale est desiderium quo nolumus expoliari sed supervestiri,
scilicet si possibile sit; et hoc desiderium a quibusdam velleitas
dicitur.
Ad tertium dicendum, quod hoc est erroneum dicere, quod aliquis sine
peccato originali concipiatur praeter Christum; quia ille qui sine
peccato originali conciperetur, non indigeret redemptione quae facta
est per Christum; et sic Christus non esset omnium hominum
redemptor. Nec potest dici, quod non hac redemptione indiguerunt,
quia praestitum fuit eis ut sine peccato conciperentur; quia illa
gratia facta est parentibus, ut in eis vitium naturae sanaretur, quo
manente, sine originali peccato generare non possent; vel ipsi naturae
quae sanata est. Oportet autem ponere, quod quilibet personaliter
redemptione Christi indigeat, non solum ratione naturae. Liberari
autem a malo, vel a debito absolvi non potest nisi qui debitum
incurrit, vel in malum dejectus fuit; et ita non possent omnes fructum
dominicae redemptionis in seipsis percipere, nisi omnes debitores
nascerentur, et malo subjecti; unde dimissio debitorum et liberatio a
malo non potest intelligi, quod aliquis sine debito vel immunis a malo
nascatur; sed quia cum debito natus postea per gratiam Christi
liberatur. Nec etiam sequitur, si potest sine errore poni quod aliqui
sine originali peccato nascantur, quamvis mors sit poena originalis
peccati; quia Deus potest ex misericordia alicui relaxare poenam ad
quam obligatur ex culpa praeterita, sicut adulteram sine poena dimisit
Joan. 8; et similiter poterit liberare a morte eos qui reatum mortis
contraxerunt cum originali nascendo; et sic non sequitur: si non
morientur, ergo nascuntur sine originali.
Ad quartum dicendum, quod non semper via compendiosior est magis
eligenda, sed solum quando est magis vel aequaliter accommoda ad finem
consequendum; et sic non est hic, ut ex dictis patet.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod eisdem rationibus quibus
ostensum est omnes a morte resurgere, est etiam ostendendum quod omnes
resurgent a cineribus in communi resurrectione, nisi aliquibus ex
privilegio specialis gratiae sit contrarium indultum, sicut et
resurrectionis acceleratio. Scriptura autem sacra sicut resurrectionem
praenuntiat, ita et reformationem corporum, Phil. 3; et ideo
oportet quod sicut omnes moriuntur ad hoc quod omnes vere resurgere
possint, ita omnium corpora dissolvantur ad hoc quod omnium corpora
reformari possint; sicut enim in poenam hominis mors a divina justitia
est inflicta, ita et corporis resolutio, ut patet Genes. 112,
9: terra es, et in terram ibis. Similiter etiam ordo naturae exigit
ut non solum animae et corporis conjunctio solvatur, sed etiam
elementorum commixtio; sicut etiam acetum non potest in vini qualitatem
reduci, nisi prius facta resolutione in materiam praejacentem; ipsa
enim elementorum commixtio ex motu caeli causatur et conservatur, quo
cessante omnia mixta in pura elementa resolventur.
Ad primum ergo dicendum, quod resurrectio Christi exemplar est
nostrae resurrectionis quo ad terminum ad quem; non autem quo ad
terminum a quo.
Ad secundum dicendum, quod per cineres intelliguntur omnes reliquiae
quae remanent humano corpore resoluto, duplici ratione. Primo, quia
mos erat apud antiquos corpora mortuorum comburere, et cineres
conservare; unde inolevit modus loquendi, ut ea in quae corpus humanum
resolvitur, cineres dicantur. Secundo propter causam resolutionis,
quae est incendium fomitis, quo corpus humanum radicitus est infectum;
unde ad purgationem hujus infectionis oportet usque ad prima componentia
corpus humanum resolvi. Quod autem per incendium resolvitur, dicitur
in cineres resolvi; et ideo ea in quae corpus humanum dissolvitur,
cineres dicuntur.
Ad tertium dicendum, quod ille ignis qui faciem mundi purgabit,
poterit statim corpora illorum qui vivi invenientur, usque ad cineres
resolvere, sicut etiam alia mixta resolvet in praejacentem materiam.
Ad quartum dicendum, quod motus non accipit speciem a termino a quo,
sed a termino ad quem; et ideo resurrectio sanctorum, quae erit
gloriosa, oportet quod differat a resurrectione impiorum, quae non
erit gloriosa, penes terminum ad quem, non autem penes terminum a
quo. Contingit enim frequenter non esse eumdem terminum ad quem
existente eodem termino a quo; sicut de nigredine potest moveri aliquid
in albedinem et in pallorem.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod circa hoc est triplex opinio.
Quidam enim dicunt, quod corpus humanum nunquam resolvitur usque ad
elementa; et ita semper in cineribus manet aliqua vis addita elementis
quae facit naturalem inclinationem ad eamdem animam. Sed haec positio
contrariatur auctoritati Augustini indirecte, et sensui, et rationi:
quia omnia composita ex contrariis possibile est resolvi in ea ex quibus
componuntur. Et ideo alii dicunt, quod illae partes elementorum in
quas humanum corpus resolvitur, retinent plus de luce ex hoc quod
fuerunt animae humanae conjunctae, et ex hoc habent quamdam
inclinationem ad animas. Sed hoc iterum frivolum est: quia partes
elementorum sunt unius naturae, et aequaliter habent participationem
lucis et obscuritatis. Et ideo aliter dicendum est, quod in cineribus
illis nulla est naturalis inclinatio ad resurrectionem, sed solum ex
ordine divinae providentiae, quae statuit illos cineres iterum animae
conjungi; et ex hoc convenit quod illae partes elementorum iterato
conjungantur, et non aliae.
Unde patet solutio ad primum.
Ad secundum dicendum, quod anima separata a corpore manet in eadem
natura quam habebat cum corpori esset conjuncta; quod de corpore non
contingit; et ideo non est simile.
Ad tertium dicendum, quod verbum illud Job non est intelligendum,
quod vitia actu maneant in pulveribus mortuorum, sed secundum ordinem
divinae justitiae, quo sunt deputati pulveres illi ad corporis
reparationem, quod pro peccatis commissis cruciabitur in aeternum.
|
|
