|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod non omnes resurgent in
eadem aetate, scilicet juvenili. Quia Deus resurgentibus, praecipue
beatis, nihil subtrahet quod ad perfectionem hominis pertinet. Sed
aetas pertinet ad perfectionem hominis, cum senectus sit venerabilis
aetas. Ergo senes non resurgent in aetate juvenili.
2. Praeterea, aetas computatur secundum mensuram temporis
praeteriti. Sed impossibile est tempus quod fuit praeteritum, non
praeterisse. Ergo impossibile est eos qui majoris aetatis fuerunt, ad
aetatem juvenilem reduci.
3. Praeterea, illud quod magis fuit de veritate humanae naturae in
unoquoque, maxime resurget in eo. Sed quanto aliquid primo fuit in
homine, tanto videtur magis ad veritatem humanae naturae pertinuisse:
quia in fine propter virtutem speciei debilitatam comparatur vino aquoso
corpus humanum, ut patet per philosophum in 1 de Gener. Ergo si
omnes debent in eadem aetate resurgere, magis decet quod resurgant in
aetate puerili quam juvenili.
1. Sed contra est quod dicitur Ephes. 4, 13: donec occurramus
omnes (...) in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis
Christi. Sed Christus resurrexit in aetate juvenili, quae circa
triginta annos incipit, ut Augustinus dicit. Ergo et alii in aetate
juvenili resurgent.
2. Praeterea, homo in maxima perfectione naturae resurget. Sed
natura humana perfectissimum statum habet in aetate juvenili. Ergo in
illa aetate resurgent omnes.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod omnes resurgent ejusdem staturae. Sicut
enim homo mensuratur quantitate dimensiva, ita quantitate durationis.
Sed quantitas durationis in omnibus reducetur ad eamdem mensuram, quia
omnes in eadem aetate resurgent. Ergo quantitas dimensionis in omnibus
reducetur ad eamdem mensuram, ut in eadem statura omnes resurgant.
2. Praeterea, philosophus dicit in 2 de anima, quod omnium natura
constantium terminus est et ratio magnitudinis et augmenti. Sed ille
terminus non est nisi ex virtute formae, cui debet congruere
quantitas, sicut et omnia alia accidentia. Ergo cum omnes homines
habeant eamdem formam specificam, in omnibus debet esse secundum
naturam eadem quantitatis mensura, nisi sit error. Sed error naturae
corrigetur in resurrectione. Ergo omnes resurgent in eadem statura.
3. Praeterea, quantitas resurgentis non poterit esse proportionata
virtuti naturali, quae primo corpus formavit: nam alias qui non
potuerunt ad majorem quantitatem perduci virtute naturae, nunquam in
majori quantitate resurgerent; quod falsum est. Ergo oportet quod
quantitas illa proportionetur virtuti reparanti corpus humanum per
resurrectionem, et materiae de qua reparatur. Sed virtus reparans
omnia corpora est eadem numero, scilicet virtus divina; cineres autem
omnes, ex quibus reparantur humana corpora, se habent aequaliter ad
suscipiendam actionem praedictae virtutis. Ergo ad eamdem quantitatem
terminabitur resurrectio omnium hominum; et sic idem quod prius.
1. Sed contra, quantitas naturalis sequitur naturam uniuscujusque
individui. Sed in resurrectione non variatur natura individui. Ergo
nec quantitas naturalis ejus. Sed non est eadem quantitas naturalis
omnium hominum. Ergo non omnes resurgent in eadem statura.
2. Praeterea, natura humana reparabitur per resurrectionem ad
gloriam vel ad poenam. Sed non erit eadem quantitas gloriae vel poenae
in omnibus resurgentibus. Ergo nec eadem quantitas naturae.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod omnes resurgent in sexu virili. Quia
dicitur Ephes. 4, quod occurremus omnes in virum perfectum. Ergo
non erit ibi nisi sexus virilis.
2. Praeterea, in futuro omnis cessabit praelatio, ut dicit Glossa
1 Corinth. 15. Sed mulier naturali ordine subdita est viro.
Ergo mulieres non resurgent in sexu muliebri, sed virili.
3. Praeterea, illud quod est occasionaliter et praeter intentionem
naturae inductum, non resurget: quia in resurrectione omnis error
tolletur. Sed sexus muliebris est praeter intentionem naturae inductus
ex defectu virtutis formativae in semine, quae non potest perducere
materiam concepti ad perfectionem virilem; unde dicit philosophus in
16 de animalibus, quod femina est mas occasionatus. Ergo sexus
muliebris non resurget.
1. Sed contra est quod dicit Augustinus, 22 de Civit. Dei:
melius sapere videntur qui utrumque sexum resurrecturum esse non
dubitant.
2. Praeterea, Deus reparabit in resurrectione quod in homine fecit
in prima conditione. Sed ipse fecit mulierem de costa viri, ut patet
Genes. 2. Ergo ipse sexum femineum in resurrectione reparabit.
Quaestiuncula 4
1. Ulterius. Videtur quod resurgent in vita animali, ut scilicet
utantur actu nutritivae et generativae. Quia resurrectio nostra erit
conformis resurrectioni Christi. Sed Christus post resurrectionem
legitur comedisse, ut patet Joan. ult. et Luc. ult. Ergo et
homines post resurrectionem comedent, et eadem ratione generabunt.
2. Praeterea, distinctio sexuum ad generationem ordinatur; et
similiter instrumenta quae deserviunt virtuti nutritivae, ordinantur ad
comestionem. Sed homo cum omnibus hujusmodi resurget, ut ex supra
dictis patet. Ergo utetur actibus virtutis generativae et nutritivae.
3. Praeterea, totus homo beatificatur et secundum animam et secundum
corpus. Sed beatitudo sive felicitas, secundum philosophum, in
propria operatione consistit. Ergo oportet quod omnes potentiae animae
et omnia membra sint in suis actibus in beatis post resurrectionem; et
sic idem quod prius.
4. Praeterea, in beatis post resurrectionem erit beata et perfecta
jucunditas. Sed talis jucunditas omnes delectationes includit: quia
beatitudo est status omnium bonorum congregatione completus; et
perfectum est cui nihil deest. Cum ergo in actu virtutis generativae
et nutritivae sit magna delectatio, videtur quod tales actus ad vitam
animalem pertinentes in beatis erunt, et multo fortius in aliis qui
minus spiritualia corpora habebunt.
1. Sed contra est quod dicitur Matth. 22, 30: in
resurrectione neque nubent neque nubentur.
2. Praeterea, generatio ordinatur ad subveniendum defectui qui per
mortem accidit, et ad multiplicationem humani generis; et comestio ad
restaurationem deperditi, et ad augmentum quantitatis. Sed in statu
resurrectionis jam humanum genus habebit totam multitudinem individuorum
a Deo praefinitam: quia usque ad hoc generatio deferetur, ut ex
praecedenti distinctione, quaest. 1, art. 3, in corp., patet;
similiter etiam quilibet homo resurget in debita quantitate; nec erit
ultra mors, aut aliqua deperditio fiet a partibus hominis. Ergo
frustra esset actus generativae et nutritivae virtutis.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod homo resurget absque
omni defectu humanae naturae; quia sicut Deus humanam naturam absque
defectu instituit, ita sine defectu reparabit. Deficit autem humana
natura dupliciter. Uno modo, quia nondum perfectionem ultimam est
consecuta; alio modo quia ab ultima perfectione jam recessit; et primo
modo deficit in pueris, secundo modo deficit in senibus; et ideo in
utrisque reducetur humana natura per resurrectionem ad statum ultimae
perfectionis, qui est in juvenili aetate, ad quam terminatur motus
augmenti, et a qua incipit motus decrementi.
Ad primum ergo dicendum, quod aetas senectutis habet reverentiam non
propter conditionem corporis, quod in defectu est, sed propter
sapientiam animae, quae ibi esse praesumitur ex temporis antiquitate;
unde in electis manebit reverentia senectutis propter plenitudinem
divinae sapientiae, quae in eis erit; sed non manebit senectutis
defectus.
Ad secundum dicendum, quod non loquimur de aetate quantum ad numerum
annorum, sed quantum ad statum qui ex annis in corpore humano
relinquitur; unde Adam dicitur in aetate juvenili formatus propter
talem corporis conditionem quam primo die formationis suae habuit; et
ideo ratio non est ad propositum.
Ad tertium dicendum, quod virtus speciei dicitur esse perfectior in
puero quam in juvene quantum ad efficaciam agendi conversionem alimenti
aliquo modo, sicut etiam est perfectior in semine quam in homine
completo; sed in juvenibus est perfectior quantum ad terminum
complementi; unde illud quod maxime ad naturae veritatem pertinuit, ad
illam perfectionem reducetur quam habet in aetate juvenili, non ad
illam quam habet in aetate puerili, in qua humores adhuc non
pervenerunt ad ultimam digestionem.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod in resurrectione non
reparabitur humana natura solum quantum ad idem specie, sed etiam
quantum ad idem numero; et ideo in resurrectione non solum attendendum
quid competat naturae speciei, sed quid competat naturae individui.
Natura autem speciei habet aliquam quantitatem quam nec excedit nec ab
ea deficit absque errore; quae tamen quantitas habet aliquos gradus
latitudinis, et non est accipienda secundum unam mensuram
determinatam. Unumquodque autem individuum in specie humana assequitur
infra terminos illius latitudinis aliquem gradum quantitatis quae
competit naturae individui; et ad hanc perducitur in termino augmenti,
si non fuit aliquis error in opere naturae, per quem sit aliquid
additum vel subtractum praedictae quantitati: cujus quidem mensura
accipitur secundum proportionem caloris extendentis et humidi
extensibilis, quod non est ejusdem virtutis in omnibus. Et ideo non
omnes resurgent in eadem quantitate, sed quilibet resurget in illa
quantitate in qua fuisset in termino augmenti, si natura non errasset
vel defecisset: quod autem superest vel quod deficit in homine,
resecabit vel supplebit divina potentia.
Ad primum ergo dicendum, quod jam patet ex dictis quod non dicuntur
omnes in eadem aetate resurgere quasi omnibus competat eadem quantitas
dimensionis, sed quia idem status perfectionis erit in omnibus: qui
quidem status salvari potest in magna et parva quantitate.
Ad secundum dicendum, quod quantitas hujusmodi individui non solum
respondet formae speciei, sed etiam naturae individui, ut ex dictis
patet; et ideo ratio non sequitur.
Ad tertium dicendum, quod quantitas resurgentis non proportionatur
virtuti reparanti, quia illa non est de natura corporis, nec omnibus
secundum statum illum in quo sunt ante resurrectionem; sed naturae quam
primo individuum habebat. Tamen si virtus formativa propter aliquem
defectum non poterat perducere ad debitam quantitatem quae competit
speciei, divina virtus supplebit in resurrectione defectum, sicut
patet de nanis; et eadem ratio est de illis qui immoderatae
magnitudinis fuerunt ultra debitum naturae.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod sicut, considerata natura
individui, debetur quantitas diversa diversis hominibus; ita
considerata natura individui, debetur diversis diversus sexus; et haec
etiam diversitas competit perfectioni speciei, cujus diversi gradus
implentur per dictam diversitatem sexus vel quantitatis. Et ideo sicut
resurgent homines in diversis staturis, ita in diversis sexibus; et
quamvis sit differentia sexuum, deerit tamen confusio mutuae visionis:
quia aberit libido incitans ad turpes actus, ex quibus confusio
causetur.
Ad primum ergo dicendum, quod dicuntur omnes Christo occurrere in
virum perfectum, non propter sexum virilem, sed propter virtutem
animi, quae erit in omnibus, et viris et mulieribus.
Ad secundum dicendum, quod mulier subditur viro propter imbecillitatem
naturae quantum ad vigorem animi et quantum ad robur corporis; sed post
resurrectionem non erit differentia in his secundum diversitatem
sexuum, sed magis secundum diversitatem meritorum; et ideo ratio non
procedit.
Ad tertium dicendum, quod quamvis feminae generatio sit praeter
intentionem naturae particularis, est tamen de intentione naturae
universalis, quae ad perfectionem humanae speciei utrumque sexum
requirit; nec ex sexu erit ibi aliquis defectus, ut ex dictis patet.
Quaestiuncula 4
Ad quartam quaestionem dicendum, quod resurrectio non erit necessaria
homini propter primam perfectionem ipsius, quae consistit in
integritate eorum quae ad naturam spectant, quia ad hoc homo pervenire
potest in statu praesentis vitae per actionem causarum naturalium; sed
necessitas resurrectionis est ad consequendam ultimam perfectionem,
quae consistit in perventione ad finem ultimum, ut in praecedenti
distinct., dictum est; et ideo illae operationes naturales quae
ordinantur ad primam perfectionem humanae naturae vel causandam vel
servandam, non erunt in resurrectione; et hujusmodi sunt actiones
animalis vitae in homine, et actiones naturae in elementis, et motus
caeli; et ideo omnia haec cessabunt in resurrectione. Et quia
comedere et bibere et dormire et generare ad animalem vitam pertinent,
cum sint ad primam perfectionem naturae ordinata; in resurrectione
talia non erunt.
Ad primum ergo dicendum, quod illa comestio qua Christus comedit,
non fuit necessitatis, quasi cibis indigeret humana natura post
resurrectionem; sed fuit potestatis, ut ostenderet se veram naturam
humanam resumpsisse, quam prius habuerat in statu illo, quando cum
discipulis comederat, et biberat. Haec autem ostensio non erit
necessaria in resurrectione communi, quia omnibus notum erit. Et ideo
dicitur dispensative Christus manducasse eo modo loquendi quo juristae
dicunt, quod dispensatio est communis juris relaxatio; quia Christus
intermisit hoc quod est communiter resurgentium, scilicet non uti
cibis, propter causam praedictam; et propter hoc ratio non sequitur.
Ad secundum dicendum, quod differentia sexuum et membrorum erit ad
naturae humanae perfectionem reintegrandam et in specie et in
individuo; unde non sequitur quod sit frustra, quamvis animales
operationes desint.
Ad tertium dicendum, quod praedictae operationes non sunt hominis
inquantum est homo, ut etiam philosophus dicit; et ideo in eis non
consistit beatitudo humani corporis; sed corpus humanum beatificabitur
ex redundantia a ratione a qua homo est homo, inquantum erit ei
subditum.
Ad quartum dicendum, quod delectationes corporales, sicut dicit
philosophus in 7 et 10 Ethic., sunt medicinales, quia adhibentur
homini ad tollendum fastidium; vel etiam aegritudinales, inquantum
homo eis inordinate delectatur, ac si essent verae delectationes;
sicut homo habens infirmum gustum delectatur in quibusdam quae sanis non
sunt delectabilia; et ideo non oportet quod tales delectationes sint de
perfectione beatitudinis, ut Judaei et Saraceni et quidam haeretici
posuerunt, qui vocantur chiliarchae; qui etiam secundum doctrinam
philosophi, non videntur sanum affectum habere. Solae enim
delectationes spirituales, secundum ipsum, sunt simpliciter
delectationes, et propter se quaerendae; et ideo ipsae solae ad
beatitudinem requiruntur.
|
|
