|
Quaestiuncula 1
1. Ad quartum sic proceditur. Videtur quod suffragia quae fiunt pro
uno defuncto, non magis proficiunt ei pro quo fiunt, quam aliis.
Lumen enim spirituale est magis communicabile quam lumen corporale.
Sed lumen corporale, scilicet candelae, quamvis accendatur pro uno,
tamen aequaliter omnibus prodest qui simul commorantur, quamvis pro eis
candela non accendatur. Ergo cum suffragia sint quaedam spiritualia
lumina, quamvis pro uno specialiter fiant, non magis valerent ei quam
aliis in Purgatorio existentibus.
2. Praeterea, sicut in littera dicitur, secundum hoc suffragia
mortuis prosunt, quia cum viverent hic, sibi ut postea possent
prodesse, meruerunt. Sed aliqui magis meruerunt ut suffragia sibi
prodessent quam illi pro quibus fiunt. Ergo eis magis prosunt; alias
eorum meritum frustraretur.
3. Praeterea, pro pauperibus non fiunt tot suffragia quot pro
divitibus. Si ergo suffragia facta pro aliquibus, eis solum, vel
magis eis quam aliis valerent, pauperes essent deterioris conditionis;
quod est contra sententiam domini, Luc. 6, 20: beati pauperes,
quoniam vestrum est regnum Dei.
1. Sed contra, justitia humana exemplatur a divina justitia. Sed
justitia humana, si aliquis debitum pro aliquo solvit, eum solum
absolvit. Ergo cum ille qui suffragia facit, quodammodo solvat
debitum ejus pro quo facit, ei soli proderit.
2. Praeterea, sicut homo faciens suffragia quodammodo satisfacit
mortuo, ita et interdum aliquis pro vivo potest satisfacere, ut
supra, dist. 20, quaest. 1, art. 2, quaestiunc. 3, in
corp., dictum est. Sed quando aliquis satisfacit pro vivo,
satisfactio illa non computatur nisi illi pro quo facta est. Ergo et
suffragia faciens, ei soli prodest pro quo facit.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod suffragia facta pro multis tantumdem
valeant singulis ac si pro unoquoque singulariter fierent. Videmus
enim quod ex lectione quae uni legitur, nihil ei deperit, si simul et
alii legatur. Ergo et eadem ratione nihil deperit ei pro quo fit
suffragium, si ei aliquis connumeretur; et ita si pro pluribus fiat,
tantum valet singulis ac si pro unoquoque singulariter fieret.
2. Praeterea, secundum communem usum Ecclesiae videmus, quod cum
Missa pro aliquo defuncto dicitur, simul etiam orationes illic
adjunguntur pro aliis defunctis. Hoc autem non fieret, si ex hoc
defunctus pro quo Missa dicitur, aliquod detrimentum reportaret.
Ergo idem quod prius.
3. Praeterea, suffragia, praecipue orationum, innituntur divinae
virtuti. Sed apud Deum sicut non differt juvare per multos vel per
paucos, ita non differt juvare multos vel paucos. Ergo quantum
juvaretur unus ex una oratione, si pro eo tantum fieret; tantum
juvabuntur singuli multorum, si eadem oratio pro multis fiat.
1. Sed contra, melius est plures juvare quam unum. Si ergo
suffragium pro multis factum tantum valeret singulis ac si pro uno
tantum fieret; videtur quod Ecclesia non debuit instituisse ut pro
aliquo singulariter Missa vel oratio fieret; sed quod semper diceretur
pro omnibus fidelibus defunctis; quod patet esse falsum.
2. Praeterea, suffragium habet finitam efficaciam. Ergo
distributum in multos, minus prodest singulis quam prodesset si fieret
pro uno tantum.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod tantum valeant suffragia communia illis
pro quibus specialia non fiunt, quantum illis pro quibus fiunt, valent
specialia et communia simul. Unicuique enim secundum propria merita
reddetur in futuro. Sed ille pro quo non fiunt suffragia, meruit ut
tantum juvaretur post mortem, quantum ille pro quo fiunt specialia.
Ergo tantum juvabitur per communia, quantum ille per specialia et
communia.
2. Praeterea, inter Ecclesiae suffragia praecipuum est
Eucharistia. Sed Eucharistia, cum contineat totum Christum, habet
quodammodo efficaciam infinitam. Ergo una oblatio Eucharistiae quae
communiter pro omnibus fit, valet ad plenam liberationem eorum qui sunt
in Purgatorio; et ita tantum juvant communia suffragia sola, quantum
juvant specialia et communia simul.
1. Sed contra est quod duo bona uno sunt magis eligenda. Ergo
suffragia communia et specialia magis prosunt ei pro quo fiunt, quam
communia tantum.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod circa hoc fuit duplex
opinio. Quidam enim, ut Praepositinus, dixerunt, quod suffragia
pro uno aliquo facta, non magis prosunt ei pro quo fiunt, sed eis qui
sunt magis digni; et ponebat exemplum de candela quae accenditur pro
aliquo divite; quae non minus aliis prodest qui cum eo sunt quam ipsi
diviti, et forte magis, si habeant oculos clariores; et etiam de
lectione, quae non magis prodest ei pro quo legitur quam aliis qui
simul cum eo audiunt, sed forte aliis magis qui sunt sensu capaciores.
Et si eis objiceretur, quod secundum hoc Ecclesiae ordinatio esset
vana, quae specialiter pro aliquibus orationes instituit, dicebant,
quod hoc Ecclesia fecit ad excitandas devotiones fidelium, qui
promptiores sunt ad facienda specialia suffragia quam communia, et
ferventius etiam pro suis propinquis orant quam pro extraneis. Alii e
contrario dixerunt, quod suffragia magis valent pro quo fiunt.
Utraque autem opinio secundum aliquid veritatem habet. Valor enim
suffragiorum potest pensari ex duobus. Valent enim uno modo ex virtute
caritatis, quae facit omnia bona communia; et secundum hoc verum est
quod magis valent ei qui magis caritate est plenus, quamvis pro eo
specialiter non fiant; et sic valor suffragiorum attenditur magis
secundum quamdam interiorem consolationem, secundum quod unus in
caritate existens, de bonis alterius delectatur post mortem, quantum
ad diminutionem poenae: post mortem enim non est locus acquirendi
gratiam vel augmentandi, ad quod valent nobis in vita opera aliorum ex
virtute caritatis. Alio modo suffragia valent ex hoc quod per
intentionem unius alteri applicantur; et sic satisfactio unius alteri
computatur; et hoc modo non est dubium quod magis valent ei pro quo
fiunt, immo sic ei soli valent. Satisfactio enim proprie ad poenae
dimissionem ordinatur; unde quantum ad dimissionem poenae praecipue
valet suffragium ei pro quo fit; et secundum hoc secunda opinio plus
habet de veritate quam prima.
Ad primum ergo dicendum, quod suffragia prosunt per modum luminis,
inquantum a mortuis acceptantur; et ex hoc quamdam consolationem
recipiunt, et tanto majorem, quanto majori caritate sunt praediti.
Sed inquantum suffragia sunt quaedam satisfactio per intentionem
facientis translata in alterum, non sunt similia lumini, sed magis
solutioni alicujus debiti. Non autem est necesse ut si debitum pro uno
solvitur, quod ex hoc aliorum debitum solvatur.
Ad secundum dicendum, quod istud meritum est conditionale, quo sibi
meruerunt: hoc enim modo sibi meruerunt ut sibi prodessent, si pro eis
fierent; quod nihil aliud fuit quam facere se habiles ad recipiendum.
Unde patet quod non directe meruerunt illud juvamen suffragiorum; sed
per merita praecedentia se habilitaverunt, ut fructum suffragiorum
susciperent: et ideo non sequitur quod meritum eorum frustretur.
Ad tertium dicendum, quod nihil prohibet divites quantum ad aliquid
esse melioris conditionis quam pauperes, sicut quantum ad expiationem
poenae; sed hoc quasi nihil est, comparatum possessioni regni
caelorum, in qua pauperes melioris conditionis esse ostenduntur per
auctoritatem inductam.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod si valor suffragiorum
consideretur secundum quod valent ex virtute caritatis unientis membra
Ecclesiae; suffragia pro multis facta tantum singulis prosunt ac si
pro uno tantum fierent: quia caritas non minuitur, si dividatur
effectus ejus in multos; immo magis augetur; et similiter etiam
gaudium, quando pluribus est commune, fit majus, ut dicit Augustinus
8 Confess.; et sic de uno bono facto non minus laetantur multi in
Purgatorio quam unus. Si autem consideretur valor suffragiorum
inquantum sunt satisfactiones quaedam per intentionem facientis
translatae in mortuos; tunc magis valet suffragium alicui quod pro eo
singulariter fit, quam quod pro eo communiter fit, et multis aliis.
Sic enim effectus suffragii dividitur ex divina justitia inter eos pro
quibus suffragia fiunt. Unde patet quod haec quaestio dependet ex
prima; et ex hoc etiam patet quare institutum sit ut suffragia
specialia in Ecclesia fiant.
Ad primum ergo dicendum, quod suffragia, ut sunt satisfactiones
quaedam, non prosunt per modum actionis, sicut doctrina prodest,
quae, sicut et omnis alia actio, effectum habet secundum dispositionem
recipientis; sed valent per modum solutionis debiti, ut dictum est;
et ideo non est simile.
Ad secundum dicendum, quod quia suffragia pro uno facta aliquo modo
etiam aliis prosunt, ut ex dictis patet; ideo cum pro uno Missa
dicitur, non est inconveniens ut pro aliis etiam orationes fiant. Non
enim ad hoc dicuntur aliae orationes ut satisfactio unius suffragii
determinetur ad alios principaliter, sed ut illis oratio pro eis
specialiter fusa prosit.
Ad tertium dicendum, quod oratio consideratur et ex parte orantis, et
ex parte ejus qui oratur, et ex utroque effectus ejus dependet; et
ideo, quamvis divinae virtuti non sit magis difficile absolvere multos
quam unum, tamen hujusmodi orantis oratio non est ita satisfactoria pro
multis sicut pro uno.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod hujusmodi etiam solutio dependet
ex solutione primae quaestionis. Si enim suffragia specialiter pro uno
facta, indifferenter omnibus valent, tunc omnia suffragia sunt
communia; et ideo tantum juvabitur ille pro quo non fiunt specialia,
quantum ille pro quo fiunt, si sit aequaliter dignus. Si autem
suffragia pro aliquo facta non indifferenter omnibus prosint, sed eis
maxime pro quibus fiunt, tunc non est dubium quod suffragia communia et
specialia simul plus valent alicui quam communia tantum; et ideo
Magister duas opiniones in littera tangit. Unam quae dicit, quod
aequaliter prosunt diviti communia et specialia, et pauperi communia
tantum: quamvis enim ex pluribus unus juvetur quam alter, non tamen
plus juvatur. Aliam autem tangit, cum dicit, quod ille pro quo fiunt
suffragia, consequitur faciliorem absolutionem, sed non pleniorem:
quia uterque finaliter ab omni poena liberabitur.
Ad primum ergo dicendum, quod sicut ex dictis patet, juvamen
suffragiorum non cadit directe sub merito et simpliciter, sed quasi sub
conditione; et ideo ratio non sequitur.
Ad secundum dicendum, quod quamvis virtus Christi, quae continetur
sub sacramento Eucharistiae, sit infinita, tamen determinatus est
effectus ad quem illud sacramentum ordinatur; unde non oportet quod per
unum altaris sacrificium tota poena eorum qui sunt in Purgatorio
expietur, sicut etiam nec per unum sacrificium quod aliquis homo
offert, liberatur a tota satisfactione debita pro peccatis; unde et
quandoque plures Missae in satisfactionem unius peccati injunguntur.
Credibile tamen est, quod per divinam misericordiam si aliquid de
specialibus suffragiis supersit his pro quibus fiunt, ut scilicet eis
non indigeant; aliis dispensetur, pro quibus non fiunt, si eis
indigeant; ut patet per Damascenum in sermone de dormientibus sic
dicentem: Deus tamquam justus commetietur impotenti possibilitatem;
tamquam sapiens vero defectuum commutationem negotiabitur: quae quidem
negotiatio attenditur quod id quod deest uni, alter supplet.
|
|
