|
In primo statu fuit corpus hominis animale. Videtur quod tale etiam
erit in tertio statu, cum animal genus hominis sit, et semper de
specie praedicetur. Et dicendum, quod differt animal et animale
quantum ad nominis significationem; quia animal nominat naturam
generis, quae a specie nunquam removetur, unde semper homo dicetur
animal; sed animale dicit aliquod denominatum ex natura animalis. Cum
autem denominatio proprie sit ab eo quod est formale et perfectivum
rei, illi tantum animale esse competit in quo proprietates animalis
quantum ad aliquod dominantur. Hae autem sunt in quibus homo cum aliis
animalibus convenit: et ideo qui brutales motus sequitur, idest
passiones sensitivae partis, animalis homo ab apostolo dicitur, 1
Corinth., 2. Quia ergo in primo statu hominem oportebat occupari
circa opera nutritivae et generativae, sine quibus vitam conservare non
poterat; ideo animalem vitam dicebatur habere. Corpus propter
peccatum mortuum est. Videtur hoc esse falsum, et expositio
insufficiens quae adjungitur: quia quod in futurum necessarium est,
nondum tamen dicitur esse factum: ergo etsi ex peccato necessitatem
mortis homo incurrat, non tamen corpus ejus mortuum dici debet. Et
dicendum secundum quosdam, quod homo post peccatum est in continuo actu
deficiendi usque ad mortem, secundum quod dicitur Sapient. 5,
13: continuo nati desivimus esse; et ideo statim homo mortuus potest
dici. Sed hoc videtur redire in opinionem Heracliti, qui ponebat
omnia moveri semper: volebat enim omnem transmutationem quae in longo
tempore contingit, puta augmenti, dividere secundum omnes particulas
temporis, ut in qualibet parte temporis esset assignare aliam partem
motus, sicut est in motu locali qui solus proprie et vere continuus
est, ut in 8 physicorum Commentator dicit, et hoc satis a
philosophis improbatur. Praeterea non est possibile quod duo motus
contrarii sint continui; unde cum generatio et corruptio sint
contraria, oportet inter tempus generationis et corruptionis ejusdem
rei esse aliquod tempus in quo non corrumpitur nec generatur. Et
praeterea adhuc non debet dici mortuum, sed mori. Et ideo aliter
dicendum est, quod expositio Augustini est sufficiens, ut scilicet ex
hoc mortuum dicatur, quia necessitatem mortis habet: quod enim est in
futurum necessarium, etsi nondum in actu in seipso, est tamen jam
determinatum in causa sua, ut quodammodo possit dici esse. Unde et de
ortu solis et luminarium, et occasu et eclipsibus fiunt
demonstrationes, ut de his quae sunt semper: quia causas determinatas
habent, quas non contingit aliquo modo deficere. Unde dicit
Augustinus 9 super Genes., quod hoc modo dicitur corpus hominis
post peccatum mortuum, sicut a medicis homo infirmus desperatus propter
impossibilitatem evadendi dicitur mortuus. Quod autem dicitur:
continuo nati desivimus esse, non est intelligendum quasi transmutatio
corruptionis hominis sit toto tempore vitae ejus in actu: sed vel hoc
dicitur propter brevitatem vitae (quod enim parum est, quasi nihil
esse videtur, ut dicitur in 2 Physic.), vel quia dies ad vitam
determinati a Deo, continue labuntur. Quod erat ei de ligno vitae.
Videtur quod hoc dictum redeat in fabulas antiquorum, quas philosophus
deridet et improbat in 3 Metaph., qui dicebant deos qui gustaverunt
de quodam cibo, factos esse immortales, alios autem remansisse
mortales. Sed dicendum, quod non est simile: quia illi fabulose
totam causam immortalitatis cibo conferebant; Augustinus vero non
intendit quod lignum vitae esset principalis causa immortalitatis, sed
quoddam immortalitatem coadjuvans, ut dictum est. Numquid posset non
mori? Ad hujus quaestionis solutionem sciendum, quod etsi praeceptum
exterius non accepisset, tamen interior ratio dictabat determinato
tempore cibum sumendum esse: et ideo si cibum non assumpsisset tam de
illo ligno quam de aliis, contra legem naturalem fecisset, et ideo
peccasset, et mortuus fuisset.
|
|
