|
Quod vero in actuali peccato Adae plura notari valeant peccata,
Augustinus in Enchiridio insinuat. Sciendum est, quod in aliquo
peccato possunt notari deformitates plurium peccatorum dupliciter. Aut
proprie, et sic in peccato Adae apparet deformitas superbiae, gulae,
et inobedientiae, et hujusmodi: aut quasi metaphorice, et sic in eo
ostenditur deformitas homicidii, quia seipsum spiritualiter occidit,
et fornicationis, quia spiritualiter fornicatus est, a Deo recedens;
et tamen est unum solum peccatum, has deformitates ex diversis
circumstantiis habens, speciem peccati ex ultimo fine retinens; et
ideo etiam non oportet quod peccatum originale ex eo causatum sit
multa. Non est putandum gravius fuisse peccato in spiritum sanctum.
Contra. Homo primus habuit minus impellens ad peccatum quam
sequentes. Quanto autem aliquis minori tentatione cadit, gravius
peccat. Ergo primus homo gravius peccavit ceteris sequentibus.
Praeterea, magis malum est quod magis nocet. Illud autem peccatum
plus ceteris nocuit. Ergo pejus fuit. Et dicendum, quod contingit
aliquod peccatum esse simpliciter levius altero, quod quantum ad
aliquam circumstantiam gravius est, ut supra dictum est, dist. 22,
cum de peccato Adae ageretur; eo quod peccatum simpliciter gravius
esse dicitur quod ex specie sua gravitatem majorem habet vel ex pluribus
circumstantiis magis aggravatur, vel ex una circumstantia magis actum
deformante; unde multa alia peccata simpliciter graviora sunt primo
peccato Adae, tum quia ex majori contemptu, tum quia ex sua specie
majorem turpitudinem habent; sed quo ad hanc circumstantiam, quod sola
exteriori tentatione pulsatus cecidit, gravius est illis peccatis, ad
quae etiam interior tentatio impellit. Unde patet responsio ad
primum. Ad secundum dicendum, quod hoc est per accidens, quod tale
nocumentum naturae humanae intulit, quia scilicet fuit primum peccatum
quod naturam humanam vitiavit, et ordinem animae ad Deum interrupit in
illo ex quo omnes homines per coitum generati, naturam humanam
traxerunt. Quodcumque autem aliud peccatum fuisset hoc modo primum,
etiam similem effectum habuisset, sive fuisset peccatum operis, sive
voluntatis; quamvis quidam aliter dicant, dicentes, si Adam alio
modo peccasset, non incurrisse eum necessitatem moriendi: quia haec
poena illi tantum culpae videtur ordinata esse a Deo, cum dicit,
Gen. 2, 17: quacumque die comederis ex eo, morte morieris. Sed
in hoc ostenditur, etiam si alia peccata commisisset, quod similem
poenam sustinuisset, quasi a minori. Gravius est enim praeceptum
praeterire naturalis legis, quo prohibetur illud quod in se est malum,
quam praeterire praeceptum disciplinae, quo prohibetur quod non est
malum, nisi quia prohibitum. Si vero quaeritur, an illud peccatum
primis parentibus fuerit dimissum; dicimus eos per poenitentiam veniam
consecutos. Videtur quod primi parentes pro peccato non
satisfecerint: quia cum bonum sit potentius quam malum, ut probat
Dionysius, si peccato proprio totum genus humanum primi parentes
interfecerunt, multo fortius satisfactione propria maculam quam
induxerant, abstersissent, si satisfecissent. Sed dicendum est,
quod primum peccatum interrumpere potuit rectum ordinem humanae rationis
in Deum, ratione cujus inducta est necessitas ut interrumperetur ordo
corporis ad animam per mortem, et sic vitium personae in naturam potuit
redundare: sed ejus poenitentia non potuit facere ut ordo ille non
fuisset interruptus: quia quod factum est pro infecto haberi non
potest. Unde non potuit restituere quod peccatum abstulerat quantum ad
naturam, sed solum quantum ad personam, quae a reatu actuali purgatur
per poenitentiam: non enim potest natura in statum altiorem revocari
nisi per id quod naturam totam excedit; et ideo oportuit ad curationem
naturae ut esset Deus et homo qui naturam perfecte curaret. Sed hoc
ad tertium librum magis pertinet. Si homo in ea juste vixerit, non
continuo meretur eam mortem non perpeti. Hoc ideo contingit, quia
quamvis per justitiam hominis purgetur infectio originalis culpae,
secundum hoc quod ex natura in personam redundat, non tamen purgatur
quantum ad ipsam naturam absolute; et ideo poenae quae ipsi naturae
debentur, non remittuntur, quamdiu in tali natura infectio maneat;
etiamsi centies moreretur homo, et in pristinum statum resurgeret:
semper enim manente infectione naturae, manet obligatio ad poenam.
|
|
