|
Manifestum est ex voluntate mala, tamquam ex arbore mala, fieri omnia
opera mala. Hoc dicit ad excludendum quamdam objectionem ex verbis
domini exortam, Matth. 7, 18: non potest arbor bona malos
fructus facere; ex quo videtur sequi quod res bona causa mali esse non
possit. Sed dicendum, quod arbor est causa proxima fructus; causa
vero prima in genere illo est vel sol vel terra; et causa prima est
communis et bonis et malis arboribus, et bonis et malis fructibus;
ideo ipsa natura voluntatis, sicut causa prima, est principium bonarum
et malarum voluntatum, et bonorum et malorum exteriorum actuum, una et
eadem; sed voluntas mala, quae comparatur arbori, est causa mali
actus exterioris proxima, qui comparatur fructui. Ecce habes primam
voluntatem boni mutabilis. Hoc non dicit, si Angelus primus et homo
non peccasset, quin alii sequentes peccare potuissent; sed quia ex
illis primis peccatis sequentia consecuta sunt. Ubi autem bonum non
est, non potest esse corruptio. Hoc non est intelligendum de bono
quod per malum privatur, quia sic ratio sua non valeret: hoc enim
bonum ante adventum mali est; sed post adventum mali non remanet: sed
intelligitur de bono quod est subjectum mali, quod quidem corrumpitur,
inquantum debita perfectione privatur. Quod si esse desisteret,
privari non posset; et ita nec corrumpi. Naturalium sunt privationes
bonorum. Hoc intelligendum est de bono naturali, vel ad quod natura
est ordinata, sicut gratia vel virtus; vel de ipsis habilitatibus ad
haec bona. Si enim intelligeretur de bonis naturalibus quae sunt de
esse naturae, vel naturam consequentes; sic falsum esset; quia talia
bona post peccatum integra manent, ut Dionysius dicit. Illa
dialecticorum regula deficit qua dicunt, nulli rei duo simul inesse
contraria. Quomodo deficiat, et quomodo non, dictum est. Sed
secundum intellectum quo proponitur ut regula, nunquam deficit;
quamvis aliquo modo deficiat in bono et malo, quo non deficit in aliis
contrariis quae speciales formas designant, ut dictum est. De ipsis
rebus quibus homines mali sunt; idest de peccatis, quae etiam,
inquantum res sunt, bonitatem quamdam habent; sed inquantum
deficiunt, mala sunt.
|
|
