|
Quaestiuncula 1
1. Ad primum sic proceditur. Videtur quod unio non sit aliqua
creatura. Unio enim est in eo quod per eam unum dicitur. Sed divina
natura dicitur unita humanae. Ergo unio est in divina natura. Sed
nihil est in Deo creatum. Ergo unio non est aliquid creatum.
2. Praeterea, unio est relativum aequiparantiae. Sed hujusmodi
relativa similiter se habent ad utrumque extremum. Ergo vel est in
divina natura et humana; et sic idem quod prius: vel in neutra; et
sic nusquam est, et ita non esset creatura.
3. Praeterea, nihil creatum dicitur de Deo nisi vel per causam, ut
cum dicitur aliquid scire, quia facit nos scire; vel per
assumptionem, ut cum dicitur homo; vel per similitudinem, ut cum
dicitur leo vel agnus Dei. Sed cum dicitur divina natura unita
humanae naturae, hoc non tantum per causam dicitur, quia sic pater
diceretur unitus, quia hanc facit unionem: nec per assumptionem; quia
si assumpsit unionem, aliqua unio esset Dei ad unionem, et sic in
infinitum: nec iterum per similitudinem, quia tunc unio non diceretur
secundum veritatem rei, sed secundum metaphoram; et sic Deus homo
diceretur metaphorice, sicut dicitur leo vel agnus. Ergo unio non est
quid creatum.
1. Sed contra, omne quod est et non est creatum, est aeternum.
Sed unio est, quia per eam secundum rem unitae sunt duae naturae in
una persona, et non est ab aeterno, sed in tempore incepit. Ergo est
creatum.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur, quod sit minima unionum. Quia quanto unita
magis distant, tanto est minor unio. Sed divina natura et humana quae
dicuntur unita, maxime distant. Ergo unio est minima.
2. Praeterea, quanto major est compositio, tanto minor unio. Sed
in Christo est maxima compositio: quia post compositionem quam natura
facit in homine, quae est maxima inter omnes naturales compositiones,
est ibi conjunctio divinitatis et humanitatis. Ergo est ibi minima
unio.
3. Praeterea, quod est omnibus modis unum, est magis unum quam quod
est quodammodo unum, et quodammodo non. Sed quaedam sunt unita et in
natura et in persona, sicut quatuor elementa in corpore humano. Cum
igitur in Christo facta sit unio in persona, et non in natura,
videtur quod ad minus multae uniones sint majores ista unione.
1. Sed contra est, quod dicit Bernardus in libro de
consideratione, quod inter omnes unitates arcem tenet unitas
Trinitatis, et post ipsam est unitas dignativa quae est in Christo.
Ergo videtur quod post unitatem divinae naturae ista sit maxima.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod unio non differat ab assumptione.
Assumptio enim dicitur quasi ad se sumptio. Sed quidquid ad se
sumitur, aliquo modo sumenti unitur. Ergo assumptio est idem quod
unio.
2. Si dicatur, quod differunt, quia uniens est unitum, sed
assumens non est assumptum; contra. Uniens est agens unionem. Sed
non omne agens unionem est unitum, sicut patet de patre et spiritu
sancto. Ergo illa differentia nulla est.
3. Si dicatur, quod assumptio praecedat unionem; contra. Ante
primum non potest esse aliquod prius. Sed in primo instanti suae
conceptionis fuit unio in Christo. Ergo assumptio non praecedit
unionem; et ita non videtur quod differant.
1. Sed contra, divina natura dicitur unita humanae naturae. Non
autem dicitur assumpta. Ergo assumptio et unio differunt.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum, ad primam quaestionem, quod unio relatio quaedam
est. Omnis autem relatio, secundum philosophum, fundatur vel supra
quantitatem, secundum quod reducitur ad genus quantitatis, aut supra
actionem vel passionem. Unum autem reducitur ad genus quantitatis
quasi principium quantitatis discretae; et supra ipsam fundatur
identitas, secundum quod est unum in substantia; aequalitas, secundum
quod est unum in quantitate; similitudo, secundum quod est unum in
qualitate. Unitio autem est quaedam actio vel passio qua ex multis
efficitur aliquo modo unum; et hanc actionem sequitur ista relatio quae
est unio. Relationum autem tam harum quam illarum quaedam innascuntur
ex motu utriusque: et tunc oportet quod illae relationes sint realiter
in utroque extremorum, sicut paternitas, et hujusmodi: quaedam autem
innascuntur ex motu unius sine immutatione alterius, quod accidit in
his quorum unum dependet ad alterum, et non e converso, sicut scientia
ad scitum; et in talibus relatio est secundum rem in eo quod dependet
ad alterum, in altero vero est secundum rationem tantum. Cum igitur
in incarnatione non sit aliqua mutatio facta in natura divina, sed in
humana quae tracta est ad unitatem in persona divina, erit haec
relatio, scilicet unio, secundum rem in natura humana, in divina
autem secundum rationem tantum, secundum quod dicit philosophus quod
aliqua sunt relativa, non quia ipsa referuntur, sed quia alia
referuntur ad ipsa. Unde unio secundum rem creatura quaedam est.
Ad primum ergo dicendum, quod unio illa est in Deo secundum rationem
tantum, et non secundum rem.
Ad secundum dicendum, quod unio est relatio aequiparantiae in rebus
creatis, sed non in creatore et creatura: quia non eodem modo se
habent in unione: sicut etiam similitudo non ordinatur in Deo ad
creaturam secundum aequiparantiam, sicut dicit Dionysius, quamvis in
aliis sit relatio aequiparantiae.
Ad tertium dicendum, quod unio quae de Deo praedicatur non est neque
creator neque creatura: quia prout in ipso est, non est aliquid
secundum rem, sed secundum rationem tantum. Non tamen ratio falsa
est, quia fundatur super relationem creaturae ad creatorem: sicut
etiam est de aliis relativis quae ex tempore de Deo dicuntur, ut
dominus et hujusmodi.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod unio ista potest dupliciter
considerari: vel quantum ad id in quo fit unio, vel quantum ad ea quae
uniuntur. Si primo modo; cum unio fiat in persona divina, quae est
maxime unum et simplicissimum; sic est maxima unio post unionem
essentiae in tribus personis: quamvis enim persona sit ita simplex et
unum sicut essentia, tamen quaelibet trium personarum est idem re cum
ipsa essentia, in qua uniuntur; non autem utraque natura in Christo
est idem re cum persona divina, quamvis altera natura, scilicet
divina, sit omnino idem re cum ipsa; et ita unio personarum in una
essentia est major quam unio naturarum in una persona. Si secundo
modo, sic non est maxima unio. Sed prima consideratio est unionis
secundum se, quia secundum id quod unum est; haec autem est
consideratio unionis, non secundum quod unio. Et ideo dicendum, quod
unio est maxima simpliciter, quamvis sit non maxima secundum quid.
Et per hoc patet responsio ad ea quae objiciuntur.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem, dicendum, quod prima differentia assumptionis
et unionis est quod assumptio est actio vel passio; unio autem est
relatio tantum, quamvis unitio etiam sit actio. Secunda differentia
est quia assumptio dicitur per comparationem ad terminum a quo separatur
vel accipitur secundum quod uniendum est; sed unio dicitur per
comparationem ad terminum vel effectum conjunctionis, qui est esse
unum. Et inde sumitur tertia differentia, quod uniens est unitum:
quia unitum significatur secundum quod jam factum est unum; assumptum
autem secundum quod est in via ad hoc: et ideo assumens non est
assumptum. Quarta differentia est, quia assumptio determinat id ad
quod fit conjunctio, secundum quod dicitur assumptio, quasi ad se
sumptio: unio autem non; et ideo quicumque facit conjunctionem,
potest dici unire; non autem potest dici assumere, nisi sibi
conjungat; unde pater univit humanam naturam cum divina, non autem
assumpsit. Quinta differentia est quod unio, quantum est de se,
aequaliter respicit utrumque extremorum; assumptio autem non, immo
requirit esse fixum et stans in uno, ad quod aliud trahatur; et inde
est quod natura divina potest dici unita in persona humanae naturae,
non autem potest dici assumpta.
Ad primum ergo dicendum, quod quamvis assumptio ordinetur ad unionem,
non tamen includit in sua significatione terminum, qui est fieri unum,
sicut includitur in significatione unionis.
Ad secundum dicendum, quod hoc quod dicitur, quod uniens est unitum,
intelligendum est de eo quod est uniens sibi, et in se: pater autem
non univit sibi; nec divina natura univit in se, sed in persona, nec
humana natura signatur ut unitum in persona, sed homo. Et ideo neque
pater est homo, neque divina natura est humana.
Ad tertium dicendum, quod quamvis in Christo assumptio non praecedat
unionem tempore, praecedit tamen natura, et secundum modum
intelligendi.
|
|
