|
1. Ad quintum sic proceditur. Videtur quod una persona non possit
duas humanas naturas assumere. Natura enim communis non multiplicatur
nisi secundum pluralitatem suppositorum. Sed una persona est tantum
unum suppositum, ut infra, dist. 6, quaest. 1, art. 1,
patebit. Ergo non potest in una persona esse duplex natura ejusdem
speciei.
2. Item, si filius Dei assumeret plures humanas naturas, vocaretur
secundum unam naturam Jesus, et secundum aliam Petrus; inde sic.
Supposito filio Dei, supponitur Jesus: et eadem ratione, supposito
filio Dei, supponitur Petrus. Ergo supposito Jesu, supponitur
Petrus: ergo haec est vera: Jesus est Petrus. Sed impossibile est
quod duorum hominum unus de alio praedicetur. Ergo Jesus et Petrus
non sunt duo homines. Sed impossibile est duas humanas naturas numero
differentes esse nisi per hoc quod sunt in duobus hominibus. Ergo in
Jesu et Petro non erunt duae humanae naturae, sed una tantum: ergo
ad hanc positionem quod filius Dei duas humanas naturas assumpserit,
sequitur suum contrarium, scilicet quod sit una tantum natura humana
assumpta: ergo positio illa est impossibilis.
3. Praeterea, plus distat natura humana a divina quam una humana
natura ab alia. Sed quamvis Dei filius subsistat in duabus naturis,
divina scilicet et humana, non tamen duo, sed unus, et unum est.
Ergo etsi subsisteret in duabus naturis humanis assumptis, non tamen
duo homines dici posset; ergo nec essent duae humanae naturae; et sic
idem quod prius.
4. Praeterea, si filius Dei duas humanas naturas assumpsisset,
secundum quarum unam diceretur Petrus, et secundum aliam Jesus;
oporteret quod de Jesu et Petro hoc verbum sum, es, est,
singulariter praedicaretur: quia utrumque esset unum suppositum. Sed
de patre et filio praedicatur pluraliter, ut patet Joan. 10,
30: ego et pater unum sumus. Ergo major est unitas aliqua quam
unitas trium personarum: quod est impossibile: ergo et positio
praedicta.
5. Praeterea, negatur haec propositio: filius Dei assumpsit
hominem, ne videatur personam assumpsisse. Sed sicut filius Dei non
assumpsit personam, ita filius Dei non est duae personae. Ergo nullo
modo potest dici, quod filius Dei sit duo homines. Hoc autem
sequitur si duas humanas naturas assumpsit. Ergo est impossibile.
1. Sed contra, quidquid potest pater, potest filius. Sed pater
potest aliam humanam naturam assumere ab ea quam filius assumpsit.
Ergo et filius potest aliam assumere ab ea quam assumpsit. Ergo una
persona potest plures assumere naturas.
2. Praeterea, majoris bonitatis et dignitatis ostensiva est unio qua
filius Dei humanam naturam in unitatem personae assumpsit, quam illa
qua mentem hominis per gratiam sibi unit. Sed haec secunda unio quae
est per gratiam, non est filii ad unum tantum, sed ad multos, quia
sapientia in animas sanctas se transfert; Sap. 7. Cum ergo bonum
sit diffusivum et communicativum, videtur quod illa unio quae est in
unitate personae, possit esse in persona filii ad multas humanas
naturas.
3. Praeterea, potentia filii per incarnationem in nullo minorata
est. Sed filius ante incarnationem poterat humanam naturam aliam ab ea
quam assumpsit, assumere. Ergo et nunc potest: et sic idem quod
prius.
Respondeo dicendum, quod hoc fere ab omnibus conceditur, quod una
persona divina potest plures humanas naturas assumere; et
rationabiliter. Non est enim contra rationem divinae personae quod
ipsa in pluribus naturis subsistat; alias non potuisset fieri unio
divinae et humanae naturae in una persona filii. Si autem esset contra
rationem personae ut in pluribus quam in duabus naturis subsisteret,
hoc non posset contingere nisi ita quod tota facultas unius personae
quae in pluribus naturis subsisteret, per naturam secundam advenientem
terminaretur, et quodammodo impleretur; quod est impossibile: quia
natura assumpta adveniens nullo modo commensurabilis est virtuti divinae
personae, cum distet ab ea sicut finitum ab infinito. Unde sicut
Deus potest semper novas creaturas condere quia ejus potentia per
creaturas non exhauritur; ita etiam filius potest, qualibet natura
assumpta, iterum aliam assumere: quia potestas assumendi per naturam
assumptam non terminatur.
Ad primum ergo dicendum, quod natura ab eodem habet ut individuetur et
dividatur: unde cum principium individuationis sit materia aliquo modo
sub dimensionibus terminatis considerata, ex ejusdem divisione humana
natura dividitur et multiplicatur. Unde si assumpsisset duo corpora et
duas animas, duas humanas naturas assumpsisset; non tamen sequeretur
quod essent duo supposita, vel duae hypostases: non enim materia
quolibet modo divisa constituit diversitatem suppositorum, sed solum
quando utrobique invenitur esse discretum, et subsistens per se: unde
non potest dici, quod duae manus sunt duae hypostases; sed conveniunt
in eadem hypostasi hominis. Ita etiam et duae humanae naturae, quia
non haberent esse discretum, sed unitum in una persona filii Dei, non
esset naturarum illarum divisio secundum duo supposita, sed solum per
divisionem materiae.
Ad secundum dicendum, quod stante praedicta positione, Petrus et
Jesus non sunt duo supposita, sed unum; et haec est vera: Petrus
est Jesus; et tamen Petrus et Jesus non sunt unus homo, sed duo
homines: singularitas enim et pluralitas termini substantivi attenditur
secundum unitatem vel pluralitatem naturae signatae per terminum, et
non secundum unitatem vel pluralitatem suppositorum: quamvis enim pater
et filius et spiritus sanctus sint tria supposita, tamen propter
unitatem divinae naturae, quam significat hoc nomen Deus, dicuntur
unus Deus. Ita e contrario, quamvis Jesus et Petrus essent unum
suppositum, tamen propter pluralitatem naturarum assumptarum dicerentur
duo homines; sed diversitas naturarum, manente unitate suppositi, non
impediret quin de se invicem praedicarentur: quia identitas suppositi
sufficeret ad veritatem praedicationis.
Ad tertium dicendum quod humana natura assumpta habet quantum ad
aliquid rationem accidentis: quamvis, simpliciter loquendo, unio non
sit accidentalis, ut infra, dist. 6, quaest. 3, art. 2,
patebit: et ideo propter assumptionem illius naturae, Dei filius non
potest dici duo, sicut nec Socrates potest dici duo propter
humanitatem et albedinem. Sed si filius Dei assumeret duas humanas
naturas, quamvis utraque illarum haberet rationem accidentis in
comparatione ad naturam divinam, tamen neutra haberet rationem
accidentis in comparatione ad alteram; et ita plures homines, et non
unus homo diceretur; sicut albus et musicus magis possunt dici duo,
quam homo et albus.
Ad quartum dicendum, quod sicut est in divinis personis quod propter
unitatem essentiae et pluralitatem personarum, quidquid ibi praedicatur
ad essentiam pertinens, praedicatur singulariter, ut cum dicitur,
pater et filius sunt unus Deus; quod vero ad personam pertinet,
pluraliter praedicatur, ut pater et filius sunt personae: ita e
contrario esset hic: quia quidquid ad naturam pertinet, praedicaretur
pluraliter; quod vero ad personam, singulariter. Et quamvis summa
sit unitas trium personarum propter essentiae simplicitatem, non est
tamen inconveniens ut pater et filius ad invicem non habeant aliquam
unitatem quae in creatura aliqua invenitur, scilicet personalem, cum
sint vere particulariter distincti. Tamen sciendum, quod hoc verbum
sum, es, est, non solum pluraliter praedicatur propter pluralitatem
suppositorum realiter distinctorum, sed etiam propter pluralitatem
suppositorum locutionis. Dicimus enim in divinis, quod persona et
essentia sunt sic vel sic, quamvis persona et essentia ibi nullo modo
realiter differant. Multo ergo magis praedicaretur hoc verbum sum,
es, est, de Jesu et Petro pluraliter, cum differrent secundum rem
propter diversitatem naturarum; quamvis non sint diversa supposita.
Ad quintum dicendum, quod terminus in praedicato positus tenetur
formaliter, quod non est necessarium de termino ad quem terminatur
actus alicujus verbi; et ideo cum dicitur, Dei filius est duo
homines, importatur pluralitas formarum seu naturarum; cum autem
dicitur, filius Dei assumpsit hominem, ly hominem non tenetur
formaliter: unde magis stat pro supposito hominis quam pro natura
suppositi; et ideo non est simile.
|
|
