|
Quaestiuncula 1
1. Ad primum sic proceditur. Videtur quod humana natura non sit
magis assumptibilis quam creatura irrationalis. Sicut enim dicit
Augustinus ad Volusianum, in rebus mirabilibus tota ratio facti est
potentia facientis. Sed omnium mirabilium mirabilius est creaturam
assumi in unitatem personae increatae. Ergo tota assumptibilitatis
ratio est ex potentia ejus qui assumptionem facit. Sed cum illa
potentia sit infinita, ex parte ipsius aequaliter est humanam naturam,
vel etiam irrationalem naturam assumere. Ergo non magis dicenda est
humana natura assumptibilis quam natura irrationalis.
2. Praeterea, sicut in humana natura est similitudo Dei ratione
imaginis; ita in creatura irrationali est similitudo Dei ratione
vestigii. Sed similitudo et convenientia aliquorum ad invicem, est
causa unibilitatis ipsorum. Ergo sicut humana natura unibilis est
Deo; ita et creatura irrationalis.
3. Praeterea, illud videtur esse simillimum alteri in quo maxime
proprietates alterius repraesentantur. Sed, sicut dicit Dionysius,
in igne inter omnia corporalia magis divinae proprietates
repraesentantur: et idem dicit de radio solari. Ergo istae creaturae
videntur Deo simillimae; et ita etiam ei magis unibiles quam humana
natura.
1. Sed contra, nobilioris doni nobilior creatura est capax. Ergo
ad istud donum, quod est nobilissimum inter dona nobilioris naturae,
inferior natura capacitatem non habet. Sed humana natura est nobilior
creatura irrationali. Cum ergo inter omnia quae humanae naturae sunt
collata, assumptio ipsius in unitatem divinae personae sit
nobilissimum; videtur quod hujus creatura irrationalis capax non sit,
et ita non erit assumptibilis.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod angelica natura non sit minus
assumptibilis quam natura humana. Deus enim propter suam misericordiam
humanam naturam assumpsit, ut humanae miseriae subveniret. Sed sicut
est miseria in humana natura, ita etiam in angelica. Cum ergo summa
misericordia sit omni miseriae subvenire, videtur quod angelica sit
natura assumptibilis sicut et humana.
2. Praeterea, ea quae magis sunt similia, facilius uniuntur. Sed
angelica est divinae similior quam natura humana, quia, ut dicit
Gregorius, quanto in Angelo natura est subtilior, eo magis imago
Dei in illo insinuatur expressa. Ergo angelica natura est magis
assumptibilis quam humana.
1. Sed contra, assumptio humanae naturae ideo facta est, ut peccato
hominis remedium praeberet. Sed peccatum Angeli est irremediabile,
ut supra, Lib. 2, dist. 7, qu. 1, art. 2, dictum est.
Ergo angelica natura non est assumptibilis.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod totum universum sit magis assumptibile
quam humana natura. Effectus enim universalis maxime causae universali
assimilatur. Sed universum est effectus universalis Dei qui
universalis causa est. Ergo universum Deo magis assimilatur quam
humana natura, quae est quidam particularis effectus: et ita est magis
assumptibile.
2. Praeterea, per assumptionem consummatio totius universi est
perfecta. Sed magis esset universum perfectum si omnes partes ejus
essent assumptae. Ergo universum est magis assumptibile.
1. Sed contra, ex hoc est aliquid assumptibile Deo quod ad imaginem
Dei est. Sed non potest dici quod totum universum sit ad imaginem,
nisi forte poneretur universum animatum anima rationali, sicut
Platonici posuerunt, quod a fide alienum est. Ergo universum non est
assumptibile.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum, quod assumptibile dicitur quod potest assumi.
Cum autem dicitur, creatura potest assumi, non signatur aliqua
potentia activa creaturae: quia sola potentia infinita hoc facere
potuit, ut in infinitum distantia conjungerentur in unitatem personae.
Similiter non signatur etiam potentia passiva naturalis creaturae,
quia nulla potentia passiva naturalis est in natura cui non respondeat
potentia activa alicujus naturalis agentis. Unde relinquitur quod
dicat in creatura solam potentiam obedientiae, secundum quam de
creatura potest fieri quidquid Deus vult, sicut de ligno potest fieri
vitulus, Deo operante. Haec autem potentia obedientiae correspondet
divinae potentiae, secundum quod dicitur, quod ex creatura potest
fieri quod ex ea Deus facere potest. Sed potentia Dei dupliciter
consideratur: vel ut absoluta, vel ut ordinata. Quod qualiter
intelligendum sit, ex dictis, 1 dist., qu. 2 art. 3, patet.
Loquendo autem de potentia Dei absoluta, Deus potest assumere
quamcumque creaturam vult. Unde secundum hoc non est una creatura
magis assumptibilis quam altera. Loquendo autem de potentia ordinata,
illam creaturam assumere potest quam congruit eum assumere ex ordine
suae sapientiae. Unde illa creatura dicitur assumptibilis in qua
hujusmodi congruitas invenitur. Invenitur autem in humana natura
congruitas prae aliis quantum ad tria, quae in assumptione
requiruntur. Primo quantum ad similitudinem unibilium: in humana enim
natura invenitur expressior similitudo divina quam in aliqua creatura
irrationali: quia homo secundum quod habet mentem, ad imaginem Dei
factus dicitur; cum in creaturis irrationalibus non nisi similitudo
vestigii inveniatur; et etiam quantum ad quaedam in ea est divina
similitudo magis quam in angelica natura, ut post dicetur. Secundo
quantum ad terminum assumptionis; terminatur enim assumptio ad unitatem
personae; personalitas autem non invenitur in irrationalibus naturis,
cum persona sit rationalis naturae individua substantia, ut Boetius
dicit. In Angelis vero est quidem persona, sed non secundum originem
distincta; cum unus Angelus ab alio non trahat originem. In humana
vero natura est persona distincta etiam secundum originem; et ideo
convenientissime humana natura in unitatem divinae personae assumitur;
quae distinguuntur secundum relationem originis. Tertio quantum ad
finem assumptionis. Si enim perfectio universi dicatur assumptionis
finis praecipuus, ut quidam dicunt, nulla natura particularis assumi
potuisset, per quam ita universum perfici posset sicut per assumptionem
humanae naturae: tum quia homo est ultima creaturarum, quasi ultimo
creatus, cujus natura assumpta, ultimum est conjunctum primo principio
per modum circuli, quae est figura perfecta ex eo quod additamentum non
recipit: tum etiam quia in homine quodammodo omnes naturae confluunt:
quia cum omnibus creaturis aliquid commune habet, ut dicit Gregorius;
unde homine unito, quodammodo omnis creatura unita est. Si vero finis
assumptionis ponatur liberatio a peccato, sic etiam sola humana natura
congrue assumi potuit: quia in irrationali creatura peccatum non erat;
in angelica vero erat quidem peccatum, sed irremediabile, ut patet ex
dictis in 1 dist., qu. 1, art. 2; in homine vero erat
remediabile; et ideo solam humanam naturam congruum fuit assumere; et
sic ea reparata, creatura irrationalis, quae propter ipsius peccatum
quodammodo deteriorata dicitur, secundum quod in usum hominis cedit,
restaurata est.
Ad primam ergo quaestionem dicendum, quod Deus de potentia absoluta
creaturam irrationalem assumere potuit. Nec impedit quod creatura
irrationalis personalitatem non habet: quia personalitas non debetur
etiam humanae naturae assumptae ratione sui, ut infra patebit, dist.
6, quaest. 1, art. 1 et 2, sed ratione assumentis; unde non
est ibi nisi personalitas increata. Et praeterea quamvis in natura
irrationali non inveniatur persona, invenitur tamen in ea hypostasis et
suppositum. Unio autem non tantum facta est in persona, sed etiam in
hypostasi et supposito. Sed congruum non erat ut assumeretur, et
praecipue quia natura assumpta maxime beatificatur, ut in Psalm.
64, 5, dicitur: beatus quem elegisti et assumpsisti; beatitudinis
vero, quae in actu mentis consistit, creatura irrationalis particeps
esse non potest. Unde patet responsio ad primam objectionem, quae
procedit de potentia absoluta, et non de potentia ordinata.
Ad secundum dicendum, quod ad congruitatem assumptibilitatis
requiritur similitudo imaginis, quia per hanc creatura rationalis
particeps est divinae beatitudinis. Unde ad hanc congruitatem non
sufficit similitudo vestigii, qualis in creaturis irrationalibus
invenitur.
Ad tertium dicendum, quod duplex est similitudo creaturae ad Deum.
Una secundum participationem alicujus divinae bonitatis sicut ab eo
vivente omnia vitam participant: et sic creatura rationalis in qua
invenitur esse, vivere et intelligere, maxime Deo assimilatur; et
haec similitudo requiritur ad assumptibilitatem. Alia similitudo est
secundum proportionem, ut si dicatur similitudo inter Deum et ignem,
quia sicut ignis consumit corpus, ita Deus consumit nequitiam; et
haec similitudo requiritur in figurativis locutionibus, et
appropriationibus: quam Dionysius in secundo cap. Cael. Hierarch.
vocat dissimilem similitudinem: et de hac similitudine procedit
objectio.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum est, quod de absoluta potentia
loquendo, Deus potuit angelicam naturam assumere; sed natura angelica
non habebat aliquam congruentiam ut assumeretur, praecipue propter
duo. Primo, quia ejus peccatum non erat remediabile. Secundo, quia
non decet ut aliquam perfectionem creaturae Deus assumendo auferat.
Personalitas autem quaedam perfectio creaturae est. Sed si natura
assumpta personalitatem propriam haberet post assumptionem, non posset
esse unio in persona, quia essent duae personae; unde oportet quod id
quod assumptum est, personalitatem non habeat, natum tamen habere.
In angelica autem natura non invenitur potentia ad personalitatem sine
actu, cum non per generationem procedat in esse; et ideo non fuit
congruum ut angelica natura assumeretur.
Ad primum ergo, cum opponitur quod angelica natura est Deo similior
quam humana, dicendum quod verum est, si natura divina in se absolute
consideretur; si autem consideretur secundum quod est in personis per
relationes originis distinctis, sic magis convenit cum homine, ut
dictum est. Similiter etiam si consideretur secundum quod est exemplar
totius creaturae; in homine enim invenitur similitudo cum qualibet
creatura, ut dictum est, non autem in Angelo. Similiter etiam si
consideretur inquantum gubernat universum: sicut enim Deus totus est
in qualibet parte universi per essentiam, praesentiam, et potentiam;
sic et anima in qualibet parte corporis.
Ad secundum dicendum, quod causa miseriae Angelorum, idest
peccatum, remedium non habet; et ideo nec eorum miseriae congrue
subveniri potest.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod alicui toti potest convenire
aliquid dupliciter: vel ratione partis, sicut homo dicitur canus
propter capillos; vel ratione sui, quod scilicet ipsi toti primo
convenit; et hoc est, ut in 6 Physic. probatur, quod convenit
toti, et omnibus ejus partibus. Universum ergo potest assumi
dupliciter: vel ratione partis; et sic assumptibile fuit, et
assumptum est humana natura assumpta: vel ratione sui; et sic assumi
non potuit, quia non omnes partes ejus assumptibiles erant, ut ex
dictis patet.
Ad primum ergo circa hoc objectum dicendum, quod quamvis Deus sit
causa universalis, est tamen maxime simplex; et ideo cum eo magis
convenit universalis effectus unitus, scilicet humana natura, in qua
omnes naturae congregantur quodammodo, quam effectus universalis non
simpliciter unitus, sicut est universum, ex cujus partibus non
efficitur unum simpliciter, cum remaneant distinctae in actu.
Ad secundum dicendum, quod non decet in omnibus partibus universi
eamdem perfectionem esse; et ideo magis congruum fuit ut una parte
universi assumpta, in totum universum perfectio redundaret.
|
|
