|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod orare non fuerit
competens Christo. Quia, sicut dicit Damascenus, oratio est
ascensus intellectus in Deum. Sed ascendere in Deum, cum sit
distantis a Deo, non competit intellectui Christi, qui semper Deo
conjunctus erat. Ergo Christo non competit orare.
2. Praeterea, nullus petit aliquid a seipso. Sed, sicut
Damascenus dicit, oratio est petitio decentium a Deo. Cum ergo
Christus sit Deus, et non sit alius Deus praeter eum, orare non
pertinet ad ipsum.
3. Praeterea, oratio est expressio voluntatis, quia est de eo quod
quis absolute vult; alias est fictio. Sed Christus quidquid absolute
volebat, hoc sciebat Deum velle. Ergo non oportebat quod de hoc ipso
rogaret.
1. Sed contra, ejus qui non potest omnia de se est orare. Sed
Christus, secundum quod homo, omnia non poterat, ut supra, dist.
14, quaest. 1, art. 4, dictum est. Ergo ejus, secundum quod
homo, est orare.
2. Praeterea, officium pontificis est preces ad Deum fundere. Sed
Christus est pontifex, ut dicitur Hebr. 2. Ergo ejus est orare.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod non sit ejus orare pro se, sed tantum
pro aliis: officium enim sacerdotis est eodem modo orare et hostias
offerre. Sed Christus obtulit hostiam non pro se, sed pro aliis, ut
dicitur Hebr. 7. Ergo nec pro se oravit.
2. Praeterea, in quolibet genere moventium est devenire ad primum
movens quod non movetur secundum illum motum, sicut alterantia
reducuntur ad primum alterans non alteratum. Sed Christus est primus
inter orantes. Ergo ipse est orans, et pro eo non oratur.
3. Praeterea, nullus sapiens orat contrarium ejus quod vult. Sed
in Christo nihil accidebat nisi quod ipse volebat. Ergo ipse non pro
se oravit.
1. Sed contra, oratio fit non tantum contra infirmitatem culpae,
sed etiam contra infirmitatem poenae. Sed Christus circumdatus erat
infirmitate poenae, quamvis non infirmitate culpae. Ergo pro se orare
poterat.
2. Praeterea, per orationem aliquis sibi meretur. Sed Christus
sibi meruit claritatem corporis. Ergo Christus pro se orare potuit.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur quod oratio qua pro se oravit, fuit actus
sensualitatis. Ejus enim est orare, cujus est velle. Sed non mori
in Christo absolute non volebat nisi sensualitas. Ergo oratio qua
mortem petebat a se excludi, erat actus sensualitatis.
2. Praeterea, Magister dicit in littera, quod ex affectu humano
quem ex virgine contraxit calicem transire orabat. Sed affectum
rationis non traxit ex virgine: quia anima rationalis fit per
creationem, et non ex traduce. Ergo hoc oravit per affectum
sensualitatis.
3. Praeterea, catuli leonum quaerunt a Deo escam sibi, et pulli
corvorum invocant eum, ut dicitur in Psalm. 103 et 146. Sed
in eis non est nisi affectus sensualitatis. Ergo et Christus orare
potuit per sensualitatem tantum.
1. Sed contra, ejus est orare, cujus est Deum cognoscere. Hoc
autem est tantum rationis. Ergo rationis est tantum orare in
Christo.
2. Praeterea, oratio ad vitam contemplativam pertinet. Sed vita
contemplativa non habet aliquam communitatem cum sensualitate. Ergo
oratio Christi non fuit actus sensualitatis.
Quaestiuncula 4
1. Ulterius. Videtur quod non omnis Christi oratio fuit exaudita,
per id quod dicitur in Psalm. 21, 3: clamabo per diem, et non
exaudies, quod Glossa exponit de Christo.
2. Praeterea, oravit ut discipuli servarentur a malo, ut patet
Joan. 17, et omnes qui credituri erant per verbum eorum in ipsum.
Hoc autem non fuit impletum nec quantum ad ipsos apostolos, nec
quantum ad alios credentes; nec de malo culpae, nec de malo poenae.
Ergo non omnis Christi oratio fuit exaudita.
3. Praeterea, ut dicitur Lucae 23, oravit pro crucifixoribus,
ut peccatum eis non imputaretur, sed ut parceretur. Sed non omnibus
remissum fuit illud peccatum: quia non omnes conversi sunt ad fidem,
sine qua non est peccatorum remissio. Ergo sua oratio non fuit
exaudita.
4. Praeterea, oravit ut calix ab eo transferretur, ut patet
Matth. 26. Hoc autem non fuit factum. Ergo et cetera.
1. Sed contra, Heb. 5, 7: exauditus est pro sua reverentia.
2. Praeterea, oratio sua non fuit minus efficax quam aliorum
sanctorum. Sed aliis sanctis ipse dicit: petite et accipietis;
Joan. 16, 24. Ergo et ipse quod petiit accepit.
3. Praeterea, Joan. 11, 42: ego autem sciebam quia semper me
audis.
Quaestiuncula 1
Respondeo ad primam quaestionem dicendum, quod Christo, secundum
quod Deus, non competit orare nec obedire, nec aliquid quod
minorationem sonat, aut quod ad diversitatem voluntatis pertinet: sed
secundum quod homo, competit sibi orare propter tria, ut dicit
Damascenus. Primo propter veritatem humanae naturae insinuandam,
secundum quam minor est patre, et obediens ei, et orans ipsum.
Secundo ad exemplum orandi nobis praebendum: quia omnis ejus actio,
nostra est instructio; cum sit nobis datus quasi exemplum virtutis.
Tertio ad ostendendum quod a Deo venerat, et sibi contrarius non
erat, dum eum orando principium recognoscebat.
Ad primum ergo dicendum, quod ascendere est proprie tendere in aliquid
quod supra ipsum erat. Intellectus autem Christi non tendit in
aliquid quod supra ipsum esset quantum ad contemplationem, quia
quidquid de Deo unquam contemplatus est, hoc contemplatus est a primo
instanti conceptionis; et secundum hoc dicit Damascenus, quod
intellectus Christi ascensione quae est in Deum non indigebat: sed
tamen potentia divina, quam orando implorabat, supra ipsum erat; et
sic ascendens in Deum orabat.
Ad secundum dicendum, quod in aliis hominibus est una intellectualis
voluntas cujus est orare, quae habet etiam imperium super alias vires
in ipsis existentes; et ideo ejus non est orare, sed imperare respectu
eorum quae per ipsos fieri possunt. Sed non omnia quae erant in
Christo, erant subjecta rationi, et voluntati rationis, sed aliquid
supra ipsam, scilicet deitas: unde sicut in aliis hominibus ratio et
voluntas imperant aliis viribus; ita in Christo orabant deitatem.
Ad tertium dicendum, quod aliquid oravit Christus quod absolute fieri
rationis voluntate volebat, quamvis non omnia, ut dicetur: et quamvis
sciret hoc esse in Dei voluntate, nihilominus orabat quia sciebat
Deum velle hoc impleri per suam orationem; sicut etiam Deus vult
aliquem salvare orationibus alicujus sancti; unde non est superfluum
quod ille sanctus pro eo orat.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod oratio semper est ad supplendum
aliquem defectum. Christus autem non patiebatur aliquem defectum
quantum ad bona spiritualia, quia beatus erat; patiebatur autem
defectum, inquantum passibilis erat in anima et in corpore: unde omnis
oratio Christi quae erat pro bonis spiritualibus, non erat pro se,
sed pro aliis; sicut illud: ut sint unum in nobis sicut et nos unum
sumus, Joan. 17: sed oratio quae erat pro his quae pertinent ad
corpus, etiam erat ipsi pro seipso, sicut patet per illud Psal.
40, 11: resuscita me, et retribuam eis; quae quidem oratio,
etsi sit pro se, idest ut ipse resuscitaretur; tamen est pro aliis,
inquantum ad aliorum salutem tendit: quia resurrexit propter
justificationem nostram, Rom. 4, 25, et instructionem, quia
ejus exemplo ab ipso Deo petere debemus.
Ad primum ergo dicendum, quod oratio effunditur pro quolibet defectu
amovendo; sed hostia praecipue contra peccatum offertur, ut per eam
Deus placatus, aliquid concedat. Christus autem quamvis aliquem
defectum poenae habuerit; non tamen habuit defectum culpae; et ideo
pro se oravit, non autem pro se hostiam obtulit.
Ad secundum dicendum, quod orans pro quo non oratur, est ipse
Christus, secundum quod beatus, non autem secundum ea quae ad statum
viatoris pertinent.
Ad tertium dicendum, quod in Christo non erat aliquid quod voluntate
rationis absolute et simpliciter non vellet tunc esse in se; erat tamen
in ipso passibilitas, quam volebat, peracto redemptionis opere, per
gloriam resurrectionis a se removere; et erat in eo aliquid, scilicet
passio imminens, quam volebat etiam tunc non inesse voluntate
sensualitatis, et rationis ut naturae.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod actus sensualitatis dicitur
dupliciter. Uno modo sensualitatis sicut principii elicientis actum:
et sic oratio non potest esse actus sensualitatis in Christo, ut
probant rationes secundo inductae. Alio modo dicitur sensualitatis ut
objecti, idest de eo quod sensualitas volebat: et sic erat aliqua ejus
oratio sensualitatis: quia ratio orans, erat quasi advocatus
sensualitatis, proponens Deo appetitum sensualitatis. Hoc autem non
faciebat quasi ratio vellet hoc quod pro sensualitate petebat; sed ut
doceret omnem hominis voluntatem Deo subdendam esse, et in omnibus
necessitatibus ad eum recurrendum; unde subdit: non mea voluntas, sed
tua fiat; Luc. 22, 42.
Ad primum ergo dicendum, quod quando aliquis orat propter suam
utilitatem, ratio non petit nisi hoc quod vult; et ideo tunc cujus est
orare ejus est velle. Sed Christus hoc non petebat propter suam
utilitatem, ut scilicet ipse effectum hujus petitionis consequeretur,
sed propter utilitatem aliorum, ut dictum est; et ideo ratio non
petebat hoc, secundum quod ipsa volebat, sed secundum quod sensualitas
appetebat.
Ad secundum dicendum, quod ex sensualitate oravit, quamvis
sensualitas non oraret: quia appetitus sensualitatis erat causa quare
orationem proponebat.
Ad tertium dicendum, quod illud quaerere et invocare non designat
orationem proprie dictam, sed ordinationem quae est in his, sicut et
in omnibus aliis creaturis, ad recipiendum a Deo ea quae ad
conservationem sui pertinent.
Quaestiuncula 4
Ad quartam quaestionem dicendum, quod omnis oratio quam Christus
obtulit hac intentione, ut ipsam impetraret, fuit exaudita. Sed cum
aliquis impetrare non intendat quod absolute non vult; haec sola oratio
Christi exaudita fuit quae erat de eo quod Christus absolute voluit.
Hoc autem dicitur aliquis simpliciter et absolute velle in quo ultimus
ejus consensus stat. Ultimus autem consensus est secundum supremam
partem appetitus in homine. Appetitus autem rationis est supra
appetitum sensus, et in appetitu rationis est supremum quod in finem
tendit, vel in aliquid conjunctum fini. Et ideo hoc solum Christus
absolute voluit quod secundum rationem voluit ut finem, et ut in ordine
ad finem; et omnis talis sua oratio fuit exaudita. Quod autem
secundum sensualitatem voluit, absolute non voluit; et ideo ratio non
hoc, orando proposuit ut impetraret. Nec tamen fuit simulatio, quia
appetitum sensualitatis exprimebat ratione jam dicta: similiter quod
volebat ratio ut natura, si in eo non sicut in fine quiescebat, non
simpliciter volebat, ut prius dictum est; et ideo etiam haec non hoc
proposuit orando ut impetraret; et propter hoc hujusmodi orationes non
fuerunt exauditae.
Ad primum ergo dicendum, quod hoc dixit Christus in persona
Ecclesiae, ut dicit Glossa. Vel loquitur de oratione exprimente
voluntatem sensualitatis, aut velleitatem rationis ut naturam.
Ad secundum dicendum, quod voluntas rationis ut natura, est de eo
quod habet in se bonitatem, non considerato ordine ejus ad aliud; unde
voluntas talis in Christo fuit de salute omnium hominum, sicut
voluntas fuit in Deo; sed secundum hanc simpliciter et absolute non
dicitur aliquis velle. Hanc autem voluntatem Hugo de sancto Victore
dicit voluntatem pietatis. Sed voluntas ut ratio, est de eo quod
habet bonitatem etiam in ordine ad aliud; et secundum hanc voluntatem
non volebat Christus omnes salvari, sicut nec Deus voluntate
consequente; et secundum hanc dicitur aliquis simpliciter et absolute
velle; et ideo oratio Christi quae fuit secundum hanc voluntatem,
fuit exaudita; non autem quae fuit secundum primam; et ideo dicit
Hieronymus, quod Christus exauditus est pro praedestinatis, non
autem pro non praedestinatis.
Et similiter dicendum est ad tertium.
Ad quartum dicendum, quod in illa oratione ratio expressit motum
sensualitatis, et non suum; unde illud quod orabat, non simpliciter
voluit.
|
|
