|
Quaestiuncula 1
1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod per passionem Christi
non sumus liberati a poena aeterna. Poena enim aeterna est poena
Inferni. Sed in Inferno nulla est redemptio. Igitur a poena
aeterna Christi passio non liberat.
2. Praeterea, si Christus non fuisset passus, nullus in Infernum
ivisset, nisi peccasset mortaliter. Sed nunc etiam Christo passo,
solum mortaliter peccantes in Infernum vadunt. Ergo Christi passio
non liberavit nos a poena aeterna.
3. Praeterea, poena quae finiri potest, aeterna non fuit. Sed
poena a qua Christus homines liberavit, finita est. Ergo a poena
aeterna non liberavit.
1. Sed contra, peccatum est causa mortis aeternae. Sed Christus
liberavit a peccato. Ergo et a poena aeterna.
2. Praeterea, Zach. 9, 11: tu autem in sanguine testamenti
eduxisti vinctos de lacu in quo non est aqua.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod non liberavit nos a poena temporali.
Quia adhuc pro peccatis poena temporalis injungitur poenitentibus.
Ergo ab ea per Christum non sumus liberati.
2. Praeterea, 1 Petr., 2, 21: Christus passus est pro
nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus. Hoc
autem non est nisi patiendo. Ergo Christus per suam passionem nos
obligavit ad patiendum poenam temporalem, magis quam ab ea liberavit.
3. Praeterea, per resurrectionem mortuorum liberamur ab omni poena
temporali. Sed etiam si Christus non fuisset passus, mortui
resurgerent: quia resurrectio mortuorum est articulus fidei. Ergo
passio Christi non liberat nos a poena temporali.
4. Praeterea, posita causa sufficienti ponitur effectus. Sed adhuc
in illis qui vim passionis Christi omnibus modis in se excipiunt,
manet poena temporalis. Ergo passio Christi non liberat a poena
temporali.
1. Sed contra, per claves Ecclesiae remittitur poena temporalis.
Sed claves Ecclesiae virtutem habent a passione Christi. Ergo per
passionem Christi tollitur poena temporalis.
2. Praeterea, Deus non punit bis in idipsum: Naum, 1. Sed
Deus posuit in Christo iniquitates omnium nostrum, dum ipse dolores
nostros portavit; Isai. 53. Ergo nos a poena temporali per suam
passionem liberavit.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod poena aeterna dicitur
per oppositum ad vitam aeternam; unde poena per quam vita aeterna
privantur, dicitur poena aeterna. Homo autem vitam aeternam amittere
potest dupliciter: scilicet per peccatum naturae, scilicet originale,
cujus poena est carentia visionis divinae, et per peccatum personale
actuale, scilicet mortale. Poenam igitur aeternam, secundum quod ex
originali consequitur, omnes incurrerunt: sed quidam secundum reatum
tantum, sicut qui adhuc vivebant in carne: quidam autem secundum
experientiam illius poenae, sicut qui jam mortui erant. Similiter
etiam poenam aeternam quae debetur peccato actuali, non omnes
incurrerunt; sed quidam, vel quantum ad reatum tantum, sicut
existentes in mortali, vel quantum ad experientiam, sicut damnati.
Christus igitur per passionem suam a poena aeterna quae debetur
originali, quod omnes contrahunt, dupliciter absolvit: scilicet
auferendo reatum quantum ad illos qui participes efficiebantur
redemptionis ejus, et adhuc vivebant; et auferendo poenam quantum ad
illos qui mortui erant: ab omnibus quidem quantum ad sufficientiam;
sed quantum ad efficientiam ab illis in quibus nullum inveniebatur.
Sed a poena debita mortali actuali dupliciter absolvit: uno modo,
praebendo auxilium, ne aliquis reatum illum incurreret; alio modo,
praebendo etiam medicamenta quibus reatus posset auferri ab illis qui in
se vim passionis ejus receperunt. Sed quod a poena illa jam actualiter
suscepta aliquis liberetur esse non potest: quia non est in statu
viatoris, ut gratiam et caritatem suscipere possit, per quam vis
passionis Christi in homines transfunditur.
Ad primum ergo dicendum, quod poena aeterna non solum dicitur poena
Inferni, in qua sunt damnati, a qua non potest esse redemptio (quia
illi nec gratiam habent nec gratiae capaces sunt, ut possit eis
continuari passio Christi), sed dicitur poena aeterna etiam Limbi,
in quo erant sancti patres, a qua poterat esse redemptio propter
gratiam et caritatem quae in illis sanctis erat per quam eis Christi
passio continuabatur.
Ad secundum dicendum, quod quamvis illi qui peccant mortaliter post
passionem Christi, in Infernum vadunt, tamen passio Christi poterat
eos praeservare a peccato, et etiam sanare vulnus peccati in ipsis; et
ideo quantum in se est, a poena infernali liberat.
Ad tertium dicendum, quod poena Inferni dicitur aeterna, tum quia in
eo qui punitur, non est virtus ad liberandum se a poena illa: tum quia
non est dispositio, ut virtus liberans in eo effectum habere possit;
et ideo nullo modo terminari potest. Sed poena Limbi erat aeterna
inquantum deficiebat in punito virtus ad liberandum; unde in aeternum
durasset, nisi liberatio affuisset; quamvis esset dispositio ad
recipiendum effectum liberantis, et ideo terminari poterat. Sed poena
Purgatorii neutro modo est aeterna: quia per virtutem gratiae, quam
ille qui punitur, habet, poena illa purgat, et terminatur purgatione
completa.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod poena temporalis dicitur per
quam privatur aliquod bonum temporale: quia bonum temporale non est
natum manere semper. Haec autem temporalis poena in homine est
duplex. Quaedam quae universaliter invenitur in tota humana natura,
sicut necessitas moriendi, passibilitas, inobedientia carnis ad
spiritum, et hujusmodi: et haec quidem poena naturae humanae debetur
ex originali peccato: nihilominus hujusmodi ex principiis naturae
consequuntur gratia innocentiae destitutae. Has igitur poenas per suam
passionis poenam Christus ab omnibus sufficienter exclusit, quamvis
non efficaciter ab omnibus, scilicet illis qui ejus passionis
participes non sunt; nec tamen ita quod statim post passionem ab
omnibus auferantur, vel ita quod auferantur ab illis qui sacramenta
passionis ejus percipiunt, statim post perceptionem sacramenti: sed in
fine mundi ab omnibus sanctis simul auferentur: quia istae poenae
debentur naturae, in qua omnes sunt unum; unde tunc non solum
hominum, sed totius mundi natura reparabitur per resurrectionem: quia
et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem
gloriae filiorum Dei: Rom. 8, 21. Aliae autem poenae sunt quae
aliquibus hominibus specialiter infliguntur; et hae poenae dupliciter
ad eos comparantur. Uno modo ut vindicantes culpam, secundum quod
culpa facit debitum hujus poenae: et hoc modo Christus omnes istas
poenas sua morte quantum ad sufficientiam abstulit, removendo causam.
Sed ad hoc quod aliquis his poenis quantum ad efficaciam liberetur,
exigitur quod passionis Christi particeps fiat; quod quidem contingit
dupliciter. Primo quidem per sacramentum passionis, scilicet
Baptismum, in quo consepelimur Christo in mortem, ut dicitur Rom.
6, in quo divina virtus quae inefficaciam nescit, operatur salutem;
et ideo omnis talis poena in Baptismo tollitur. Secundo aliquis fit
particeps Christi per realem conformitatem ad ipsum, scilicet
inquantum Christo patiente patimur, quod quidem fit per poenitentiam.
Et quia haec conformatio fit per nostram operationem, ideo contingit
quod est imperfecta, et perfecta. Et quando quidem est perfecta
conformatio secundum proportionem ad reatum culpae, tunc poena
totaliter tollitur, sive hoc sit in contritione tantum, sive etiam sit
in aliis partibus poenitentiae. Quando autem non est perfecta
conformatio, tunc adhuc manet obligatio ad aliquam poenam vel hic vel
in Purgatorio. Non tamen oportet quod sit conformatio ad passionem
Christi secundum experientiam tantae poenae ad quantam aliquis
obligatur ex culpa: quia passio capitis in membra redundat; et tanto
plus, quanto est ei aliquis per caritatem magis conjunctus; unde ex vi
passionis Christi diminuitur quantitas debitae poenae; et secundum hoc
dicitur has poenas auferre, inquantum eas diminuit. Alio modo dictae
poenae comparantur ad eos quibus infliguntur, ut medicinae: quia
poenae sunt quaedam medicinae, ut dicitur 2 Ethic., vel sibi,
inquantum scilicet praeservant a culpa, seu ad virtutem promovent; vel
aliis, inquantum scilicet est aliis exemplum, ut unus pro aliis
aliqualiter satisfaciat: et hoc modo per passionem Christi poena
temporalis non est neque totaliter ablata, neque diminuta, sed magis
augmentata caritate crescente, quantum ad praesentem statum, in quo et
peccare possumus, et proficere nobis et aliis; sed in futuro, quando
erit terminus viae, omnino poena tolletur per virtutem passionis
Christi.
Ad primum ergo dicendum, quod poena temporalis injungitur vel ut
satisfactoria; et hoc sive ut aliquis passionis Christi per
imitationem conformetur, unde ubi est conformitas per sacramentum
Baptismi, non injungitur aliqua poena satisfactoria: vel etiam
injungitur ut medicina praeservans vel promovens, et non tamquam
debita.
Et per hoc patet etiam solutio ad secundum.
Ad tertium dicendum, quod sicut causalitas justificationis attribuitur
resurrectioni quantum ad terminum ad quem, passioni autem quantum ad
terminum a quo; ita glorificationis causalitas attribuitur
resurrectioni quantum ad gloriam quae dabitur, sed passioni quantum ad
poenalitates quae tolluntur.
Ad quartum dicendum, quod in causis quae agunt ex ordinatione
sapientiae, non est necessarium quod posita causa statim ponatur
effectus; sed tunc effectus ponitur, quando sapientiae ordo requirit;
et taliter agit passio Christi.
|
|
