|
Quaestiuncula 1
1. Ad quartum sic proceditur. Videtur, quod alius modus non fuerit
possibilis. Hebr. 2, 10: decebat eum per passionem (...)
consummari; dicit Glossa: nisi Christus pateretur, homo non
redimeretur.
2. Praeterea, Anselmus in Lib. cur Deus homo: non potuit
transire calix, nisi biberet; non quia mortem vitare nequiverit, sed
quia aliter mundus salvari non posset. Ergo videtur quod alius modus
possibilis non fuit.
3. Praeterea, minimum inconveniens est Deo impossibile. Sed
inconveniens est peccatum dimittere sine debita satisfactione, ut
dictum est. Cum igitur debita satisfactio non potuerit esse nisi per
modum istum, videtur quod alius modus possibilis non fuit.
4. Praeterea, fidei non potest subesse falsum. Sed antiqui patres
crediderunt Christum passurum. Ergo non potuit aliter esse.
1. Sed contra, Gregorius, 20 Lib. Moral.: qui fecit nos de
nihilo, revocare etiam sine morte et passione sua nos potuit.
2. Praeterea, Luc. 1, 37: non erit impossibile apud Deum
omne verbum. Ergo quocumque alio modo potuisset nos liberare.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod alius modus fuisset convenientior. Si
enim Christus mortem subiisset naturalem, nihilominus genus humanum
redemptum fuisset: quia mortem solvisset quam non debebat. Sed hoc
fuisset sine peccato alicujus. Ergo videtur quod hic fuisset modus
convenientior: quia unumquodque tanto est convenientius, quanto ad
ipsum pauciora inconvenientia sequuntur.
2. Praeterea, Diabolus nos omnino injuste invaserat, nec aliquod
jus in nobis habebat. Sed nihil est convenientius quam quod vis vi
repellatur. Ergo convenientissimus modus fuisset ut per potentiam nos
eriperet a potestate Diaboli, non redimendo.
3. Praeterea, ipse venerat a Daemonis potestate hominem liberare,
non autem a potestate hominis. Ergo convenientius fuisset quod a
Daemone passus fuisset, quam ab homine.
4. Praeterea, Christus ad hoc venit ut homines ad se traheret.
Sed plures eum sequerentur, si per viam deliciarum incessisset, quam
quod per viam passionis de hoc mundo exivit. Ergo videtur quod ille
fuisset convenientior modus.
1. Sed contra, super illud Psalm. 21: et non ad insipientiam
mihi, dicit Glossa: nullus convenientior modus nostrae redemptionis
fuit, quam quod homo, qui per superbiam ceciderat, per humilitatem
resurgeret.
2. Praeterea, optimi est optima adducere. Si igitur Deus est
optimus, modum optimum nostrae liberationis elegit.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod quantum ex parte Dei
est, fuit alius modus nostrae liberationis possibilis, quia ejus
potentia limitata non est, quem si elegisset, convenientissimus
fuisset: non tamen habuisset rationem redemptionis, sed liberationis
tantum, quia liberatio non fuisset facta per solutionem pretii. Ex
parte autem hominis non fuit alius modus possibilis nisi quem Deus ei
dedit: quia per se satisfacere non poterat, sed solum divino munere.
Sed ex parte nostra simul et Dei fuit quidem alius modus possibilis,
sed nullus ita conveniens.
Ad primum ergo dicendum, quod si homo alio modo liberaretur, non
redimeretur: quia redemptio sufficientem satisfactionem importat. Sed
tamen alio modo liberari potuit.
Ad secundum dicendum, quod Anselmus loquitur quantum est ex parte
nostra, supposita Dei ordinatione.
Ad tertium dicendum, quod quamvis sit inconveniens ex parte nostra
secundum ordinem quem Deus rebus posuit, ut peccatum sine
satisfactione dimittatur; tamen si ipse faceret, convenientissimum
esset, quia ipse simul cum hoc faceret, aliquam convenientiam in re
poneret.
Ad quartum dicendum, quod fides antiquorum fuit de passione Christi
futura, praesupposita Dei ordinatione quod ita fieret; ex cujus
suppositione, passio Christi necessitatem habet, ut dictum est.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod quantum est ex parte nostra,
convenientior modus esse non potuit. Sed tamen Deo non aufertur
potentia, quin potuisset alium modum convenientiorem fecisse, cujus
potentia limitata non est. Sed hoc esset secundum alium ordinem rebus
impositum.
Ad primum ergo dicendum, quod Christus pro omnibus peccatis quantum
ad sufficientiam debuit satisfacere, non solum pro originali, sed
etiam pro actuali, pro quo infligitur violenta mors; et ideo, ut sua
satisfactio omnem comprehenderet, decens fuit ut morte turpissima
quantum ad genus mortis moreretur, ut sic non solum sub Angelis
descenderet per mortem, sed etiam sub hominibus per genus mortis,
quantum ad acerbitatem simul et turpitudinem. Nec peccatum aliorum
aliquid de convenientia satisfactionis adimit: quia satisfactio non est
ex passione ex parte infligentium passionem, sed ex parte patientis.
Ad secundum dicendum, quod quamvis Diabolus nos injuste detineret,
tamen nos juste ab ipso detinebamur, ejus tyrannidem propter nostram
culpam patientes; unde ex parte nostra fuit congruum ut satisfaciendo
nos eriperet; ut non solum ipse juste nos liberaret, quod esset si
violentia uteretur, sed etiam nos juste liberaremur.
Ad tertium dicendum, quod sicut peccatum hominis fuit commissum ab
homine, instigante Diabolo; ita etiam conveniens fuit, ut medicina
morbo responderet, quod Christus occideretur ab homine suadente
Diabolo.
Ad quartum dicendum, quod satisfactio debet esse poenalis; et ideo,
ut pro nobis satisfaceret, oportuit quod in hoc mundo poenas
sustineret, et non deliciis uteretur. Vel dicendum, quod Christus
ad hoc venit ut a terrenis bonis, pro quibus homines a Deo
recesserant, ad caelestia nos revocaret; et ideo decuit ut terrena
bona abjiceret, quatenus ea contemnendi nobis exemplum daret.
|
|
